L S U M, LlB. IV. 299

minibus capi posset , cum istis esset & divi-nius & sapientius.

91. Prsterea cum aves , id quod Celsus ait ,cum avibus colloquantur; quae ex eis divinan-di virtute pollent , aliteque bestiae , si divinanatura praeditas essent , si divinitatis notioneshaberent, si futura praeviderent, ea sine dubiofecum invicem communicarent : neque avis ,de qua Homerus, pullos edidisset ubi ipsa pul-lique ejus draconi praeda suturi erant ; nequedraco, de quo idem poeta , commisisset ut abaquila raperetur . Sic enim de priore admira-bilis ille Homerus in sua Iliade :

b j Quo tempore visum ntdJib.i .

Est ingens nobis monstrum , draco terga 380. <&cruentis Jeqq-

Diftinffius maculis , ara sublapsum ab imo"Prosiluit pede ; sic Saturnius ipse vole-bat :

Ipse vago lapsu ramos amplexus , in al-tum

Evasit platanum , tetigitque cacumina ,quorum

Tstidus in arce fuit , numero bis quattuorinter

Passeris includens pullos qui frontibus al-tis

Haerentes , exsultabant implumibus alis.

Ouos omnes vano matrem stridore vocan-tes ,

Cum draco pestifero depastus dente suisset ,

Ipsam etiam matrem circum sua pignorafrustra

Sollicitas querulis quatientem vocibus alasCorripuit , atroxque avidam demisit in al-vum .

Protinus in saxum mutatum Juppiter ip-sum

Conspicuum posuit : sed nos horrenda deo-rum

Constitimus stupido mirantes omnia visu:

Pracipue quanam ratione ad sacra deo-rum

Tam dirum venisset opus monstrumque ne-fandum .

De altero autem sic :

Hac inter , super ecce volans Jovis ales u; a d. I .,acutis f. 200. &

"Unguibus , involens maculosum terga dra-s e H'conem ,

Immanemque & seminecem , qua parte si-nistram

Trojani hostiles certabant vellere muros ,

Circuit ; ille ferox converso gutture retroImprimit in summo raptricis peBore den-tes :

Illa , dolore amens , resolutis unguibus an-guem

In medios Troas demisit , & inde volatuQuam potuit celeri se proripit ales in au-ras ,

Ingenti clamore sonans . Hac monstra vi-dentes

P p 2 Tro-

Contra Ce

Bis sentire , & sancta quaedam inter se haberecolloquia . Nunc autem , qui nobis vitio datquod summo Deo fidem habeamus, idem illepostulat a nobis, ut credamus ammabus aviumin esse Dei notiones diviniores magisque perspi-cuas , quam hominibus . Quod si verum est ,aves clariorem , quam Celsus , Dei habentnotionem . Id autem ita esse de Celso , nonmirarer admodum ; cum hominem tantoperedeprimat . Non enim per illum stat , quomi-nus aves habeant sublimiores divinioreique no-tiones , non dico quam nos Christiani aut Ju-daei qui eisdem ac nos scripturis utuntur , sedquam Graecorum Theologi . Erant enim ho-mines. Planius igitur , Celso judice , naturamdivinitatis intellexerunt aves ad divinationemapta? , quam Pherecydes , quam Pythagoras ,quam Socrates, quam Plato . Na? nos par fuitmagistras audire aves , ut quemadmodum , siCelso fides , nos docent res suturas divinare }ita nobis claram illam quam animo compre-hensam habent divinitatis notionem imperti-rent , sicque de illa homines omni dubitatio-ne liberarent . Sed Celso prassertim , qui aveshominibus anteire putat , consentaneum erat ,ut illis uteretur magistris, easque omnibus Grae-corum Philosophis anteponeret .

90. Pauca e multis addamus , quibus ever-tatur salsa ejus & ingrata in suum conditoremopinio. Nam Celsos cum homo , atque adeo in* 3 ' honore esset, non intellexit : quare non compara-tus est avibus aliisque bestiis, quas divinas es-se existimat; sed illis primas detulit prae - 5 tgy-pttis , licet hi bestias deorum loco ducant iseque , &, quantum in so suit, universum ge-nus humanum bestiis subjecit utpote deteriusbestiis indigniusque de Deo sentiens . Sed quae-ri imprimis oportet sit-ne per aves aliaque ani-malia pro divinis habita divinandi ars, an nonsit. Nam ratioties in utramque partem asserun-tur minime spernenda? . Hinc enim pudendumfore probatur , si homo , divinis relictis ora-culis aves consule ret : illinc diserte testanturquamplurimi , multos , fide divinationi aviumhabita, e maximis evasisse periculis . Demusvero in prassentia quid rei esse divinationemper aves ; ut , etiam hoc dato , vel iis quiprteconceptis opinionibus occupantur , demon-strem magnam esse hominis pr® bestiis vel di-vinis excellentiam , eamque ne cum illis qui-dem comparandam . Itaque, 6 divina quxxlamvis illis messet prtenoscendi sutura , & ea qui-dem ita copiosa , ut quid reliqui sibi essetquod hominibus siitura scire volentibus impen-derent; a certe multo magis cognoscerent quasad ipsas spectant ; & ea si cognoscerent, pro-secto caverent illuc volare , ubi illis homi-nes iaaueos & retia tetendissent , aut ubi sa-gittarii illis volantibus tanquam scopo usi telain ipsas vibrarent . Et aquila? si prasnoscerentinsidias, quas pullis earum struunt aut serpen-tes qui ad illos ascendunt ut interficiant , authomines quidam , qui eos capiunt ut sibi veldelectamento , vel remedio sint , certe nonpullos deponerent , ubi structa? essent insidite .Uno verbo nullum ex sis animalibus ab ho-T om. i.

a Certe multo magis cognoscerem &C. } Vide qua; refert Jo-sepbtis ex Hecatieo de Mosolamo , lib. i. contra Apionem', vel,ut Eufebius ( lib. j. cap. 4. Evang. Puep- habet , Mofimamo ,Spencer.

b Qtto tempore visum &e. ) Priores quatuoriecim versos re-periuntur Iliad. 2. a zc> 8 . Latine eos etiam reddidit Cice-ro lib. 2. de Divinatione . Decem autem alii extant Iliad. -r.a V. 200.