C 0 # N T

R A

C E

a

Tim. 1,3

h

Valenti-

niani.

c

Gnostici.

d

DuplexEbionita-rum genus.

ctas scissa est ? a Esto sint inter nos qui Ju-daeorum & nostrum eumdem Deurr* este ne-gent : sed non propterea accusandi sunt illi ,qui ex eisdem scripturis conficiunt unum &eumdem Judaeorum Deum esse & gentium. Idipse testatur Paulus qui a Judaeis ad Christia-nismum accesserat : Gratias ago Deo , cui servioa progenitoribus in conscientia pura . Sit praete-rea b tertium genus, eorum scilicet, qui quos-dam animales , alios spirituales vocant: suspicorautem hic eum spectare ad Valentini discipu-los . Quid inde contra nos , qui ab Ecclesiastantes damnamus eos quibus placet , salutemalios consequi , alios aeternum perire , vi &constitutione ipsius naturae ? Largior id quo-que alios esse , qui vocentur c Gnoflici , sicutEpicuri assecl® se ipsi appellant Philosophos.Sed quemadmodum vere philosophi non suntii, qui providentiam e medio tollunt; sic necdigni sunt Christianorum nomine , qui absur jda figmenta Jesuque discipulis improbata indu-cunt . Sint quidam , qui quod Jesum recepe-rint , idcirco se Christianos esse gloriantur ;sed qui tamen etiamnum , ut Judaeorum vul-gus, Judaicam legem observari volunt: d qua-les sunt Ebionact, cum ii, qui Jesum e Virgi-Totn. I.

L S U M, LlB. V. 323

ne natum esse nobiscum confitentur ; tum iiqui istud rejiciunt contenduntque natum esseut cTteros homines : an culpa h xc in Eccle-sia , quam Celsus nominat vulgus , membra . .conferri potest? Addit quosdam esse Sibylliflas,quod fortasse audivit ex quibusdam, qui, cum tur Chri-vitio darent nonnullis quod Sibyllam prophe- ltiani.tidem esse existimarent , ea causa illos nuncu-parunt e Sibyllistas. e

6r. Postea coacervans varia nostrarum secta-rum nornrna , ait se nosse quosdam esse Simo-nianos , qui f Helenen aut magistrum § Hele- f gnum colentes vocantur Heleniani . At Celsumfugit , Jesum a Simonianis non credi Dei fi-lium , sed Simonem illis esse Dei virtutem.

Multa nobis fabulantur de illo homine prodi-gia , qui sibi in animum induxerat se , si iis-dem praestigiis uteretur , quibus Jesum usumputabat , simili fore apud populum auctorita-te . Verum neque Celsus , neque Simon cape-re potuerunt, quomodo Jesus ut bonus verbiDei colonus fecerit; ut magna Graecarum, ma-gna Barbararum regionum pars doctrinae im-pleretur semine , quae animam ab omni vitioabductam ad omnium conditorem adduceret .

Novit Celsus h & Marcellianos a Marcellina, “

S s 2 & Har-

a Esto sint inter nos, &c. ) Vide Annotationes ad lib. 5. nu-mero 54.

b Tertium genus.) Vide Epipkanium , Hisref. 31. n. 7. pag.172. &. num. 2v. pag. 188. Tertull , adversus Valentinianos ^cap. 29. & Irenaum , lib. 1. cap. 1. Spencer.

c Gnostici.) Vide Eyiphanium , Heeres . 2 6. & Irenaum , lib.3. cap. 30. Clern. Alexandrinus in eorum mores & insolentiampaffim invehitur . .Aug. De Har. Gnostici propter excellentiamscientia sic se appellatos esse , vel appellari debuisse , glorian-tur, cum sint superioribus omnibus vaniores , atque turpiores .Spencer.

d Quales sunt Ebionaz .) Grotius in Annot. ad Mattb. Et 0 -vigenes , cum duplices facit Ebiomeos , in disputatione contraCelsum , firoi ix 7rup${vti ■> &c. Ebioneeorum nomine laxius 6-butens sub priore illa nota Na^eeos , ut credibile efl , descri-bit. Voffius in Dissertat. De Genere Jesu Christi , cap. 2. Spen-cer.

e Sibyllistas .) Usi sunt crebro fanSii patres , ad convincen-dos errores Gentilium , Stbyllarum oraculis . Quamobrem Gen-tiles ipsi , ut auSlor est Origenes , Christianos Sibyllistas nomi-nabant . Baron . in Apparat, ad ^Annal. num-. 19. Est auctorquidem, at non adeo luculentus . Istam vero interpretationemconfirmare possumus ex Justini Apologta 2. pag. 8r. Opera au-tem & instin&u malorum damonum mortis supplicium adver-sus librorum Hydaspis aut SibylLe aut Prophetarum UStores con-stitutum est: ut per timorem homines ab illis , quominus scri-pta ea legentes rerum bonarum notitiam percipiant , sed in ser-vitute eorum retineantur , absterreantur. Qj.tod certe quidem ef-ficere , & ad finem suum perducere . nequiverunt . Non enimabfyue timore tantum bujusmodi scripta hgzmus , verum etiamvobis ad inspiciendum qu<£ in sis traduntur , ut videtis , offe-rimusgrata acceptaque omnibus fore sctentes Atquv hoc etiamsi paucis persuaserimus, maximum tamen tnde feremus lucrum .■Ex hoc loco inteüigas, quanti Patres Sibflhnos hbros £ess[ ma .bant, qui , spretis Imperatorum legibus , quas legenti poenamcapitalem intentarunt , fine timore , ut a it Justinus, coram fnj sZc Gentilibus recitarunt . Eumdem audi in fine Panenesis adGracos , pag. 36. Porro cum non in Poeticis numeris neque inea qua apud vos clara habetur eruditione , viri Graci , res ve-ri cultus Dei fint fit<e : relifta deinceps carminum & orationumexquisita ratione , ad di&a Sibylhe , citra contentionis studium,animadvertentes , cognoscite tandem , quorum vobis illa bono-rum futura fit conciliatrix , Servatoris nobis Jesu Christi ad-ventum disertis verbis clare praedicens. Audi etiam , quN Cle-mens Alexandrinus ex Pauli concionibus ad populum habitisprofert, Strom. 6. pag. 63h. ut recte conijcere videtur illustrifs.Cardinalis , Quarum nonnulla verba in audientium aures sicesse illapsa putandum est , ut numquam ea deleret oblivio .Quod enim quemadmodum Jucseos Deus salvos effe voluit ,dans eis prophetas ; ita etiam Gracorum spe&atissimos propricesu£ Ungute prophetas excitatos , prout poterant capere Dei bene-ficentiam , a vulgo secrevit , prater Petri praedicationem , de-clarabit Paulus Apostolus dicens: libros quoque Grtecos sumite ,agnoscite Sibyllam quomodo unum Deum significet , & ea qutesunt futura : & Hydaspan sumite & legite , & invenietis Deifilium multo clarius & apertius effe scriptum , & quemadmo-dum adversus Christum multi Reges infiment aciem , qui eumJtabebunt odzo , H* eos qui nomen ejus gestant , & ejus fideles ,& ejus tolerantiam & adventum . Vide Justinum in Parrenefi ,pag. r6. 17. 34. 35. & in Apolog . 2- pag. 66. Theophilum ,ad Autolycum , lib. 2. pag. IIL, nz. H4' Clementem Alexan-drinum , Strom. r. 5. & alibi ; Lahantium , apud quem Si-

byllarum carmina totam pene faciunt paginam. Si vacat, legeillustrifs. Baronium iri Apparatu ad Annat, num 20. Cqfau-bonum , Exercit. 11. ad Apparatum - Salmafium , in Notis adVopiscum Lansselium in DispunB - Calumniarum Casauboni ,cap. 6 . & statim senties , quantum juvat altercari . Spen-

Helenen.) Iremus, lib. 1. cap. 14- legit Sehnen. August.De Hsy. Clem. lib. 2. Recog. Sed hic non multo post inctdit mamorem mulieris illius , quam Sehnen , id est lunam , vocant :Verum Justinus , Apolog. 2. pag. 69. Epiphantus , Har. 21.Hieronymus in epistola ad CtefiphJntem adversus Pelagianos .Theodoretus y lib. r. De ILer. fab. in .Cimone, Eusebius , lib. 2.cap. 12. & 13. Eccl. Hiß. & Damascenus , libro D* Hrerefibus ,Helenam retinuerunt ; & rectissime quidem , ut mihi videtur,cum Simon Magus finxerit eam f u *Js e & tn , P*o-

ster quam Trojanum contractum est hilum . Inn. l.b. i. cap.23. 0 Hchnam . inter Poetas & Hermcos laborantem ! tunc a-dulterio , nunc stupro infamem i mjt quod de 1 roja gloriosiuseruitur , quam de lupanari mille navibus de 1 rota ? nec mil-le denariis forsitan de lupanari. Tertull. libro De anima, cap,34. Nam Ö- Simon Samarites in Adis Apostolorum redemtorSpiritus fanSli , posteaquam damnatus ab ipso cum pecunia suain interitum, frustra flevit, conversus ad veritatis expugnatio-nem, quasi pro solacio ultionis ; fultus etiam artis sute viribus Tad praestigias virtutis alicujus Helenam quandani Tyriam , de-loco libidinis publica eadem pecunia redemit, dignam (ibi mer-calem pro Spiritu sanHo : ö ' se quidem finxit summum patrem ,illam vero injeflionem suam primam, qua injecerat Angelos &Arcbangelos condere : hujus eam proposito compotem exilijse depatre , & in inferiora desultajse ; atque illic, pr.-evento patrieproposito , Angelicas potestates genuisse, ignaras patris artificismundi hujus : ab his vero per invidiam retentam , ne digressaea alterius genimina viderentur : & idcirco omni contumeliaaddi&am , ut nusquam discedere depretiatam liberet , humantequoque formte succidisse , velut vinculis carnis coercendam , itamultis tevis per alios atque alios habitus foemininos voluntatem,etiam illam Helenam fuisse exitiosissimam Priamo , & Stesicho-ri postea oculis, quem Ö" exccecajset ob convicium carminis, de-hinc reluminaffet ob fatisfaSlionem laudis : proinde migrantemeant de corporibus in corpora , postrema dedecoratione sub titulo,prostitisse Helenam viliorem . Hanc igitur esse ovem perditam,ad quam descenderit pater summus, Simon scilicet, & primumrecuperata ea & revecla , nescio humeris an feminibus , exindead hominum respexerit salutem , quasi per vindiciam liberando -rum ex illis Angelicis potestatibus , quibus fallendis & ipse con-figuratus teque & hominibus hominem ementitus , in Judtea.quidem filium, in Samaria vero patrem gesserit. Tertull. ibici.August. De H.mstbus . Imaginesque & suam & ejusdem mere-tricis discipulis suis prtofebac adorandas. , quas & Rom.s tan-quam deorum simulacra auHoritate publica constituerat . V;deClementem Papam , Justinum , Irenxum , Eusebium , Epipb.j.ni um , & Theodoretus , locis citatis .

s Helenum.) Credo hic jocatum esse Celsum , quafi Helena,quam Simon Magus circumduxit , & Vates antiquissimus Hele-nus & nomine & arte convenirent . Arnob. Üb. I. paq. z z .Tuli. lib. 2- De Nat - D eorum. Ifiior. Peius, lib. n. episs 22».Pausan. in Atticis. Spencer.

h Marcellianos a Marcellina. ) Ireit. lib. i. cap. 25. De .Car-pocrate. Unde Marcellina , quae Romam sub Aniceto venit,cum esset hujus doctrin/e , multos exterminavit . Vide Epipha -ni um > H.er. 27. quse eft C arpocrati anorum , p. 107. Augusti-num, libro De Her, & Damascenum , De Her. Erant & alii sic