ZZO O R I G

sitheani vero nec pi-imum admodum valuerunt,& nunc omnino exstincti sunt, ita ut vix tri-Ast. i. 37. ginta reliqui memorentur. Judas Galilaeus, te-& ste Luca in Actibus Apostolorum , voluit ha-

beri magnus aliquis , & ante illum Theodas :sed quoniam ex Deo non erat illorum doctri-na , sublati sunt , & omnes qui credebant eis ,subito dissipati suerunt . Non ergo tesserarumjastu sortimur quo nos vertere, cui nos addiceredebeamus , quali multi possent nos allectare pol-licendo se a Deo missos ad homines suisse . Ve-rum de his latis ,

ia. Quapropter transeamus ad aliam Celsiaccusationem, qui, licet nostras seripturas nonjntelligat, sed ex prave detortis loquatur, ex-probrat tamen , quod dicamus humanam sapien-tiam apud Deum esse stultitiam s cum tamenj.Cor-ß.ip. paulus dicat ? sapientiam hujus mundi stultitiamesse apud Deum. Addit sibi olim hujus rei allatamcausam esse. Putat autem causam esse , qqod hisverbis significemus solos imperites & stultos este,quos in nostrorum numero habere velimus . Verumid, ut ipse adnotavit, jam antea dixit5 & nosetiam pro facultate refutavimus , Quamquam &hic velit ostendere , nos nobis hanc efformafle.& sumsisse sententiam ex sapientibus Graecis ,qui & ipsi aliam humanam, divinam aliam es-se sepientiam dixerunt . Quod quidem dupliciHeracliti loco confirmat . Primus est , Huma-na agendi ratio certis prudentia regulis non niti-tur , nititur divina : alter autem : Vir stultus dirsat a damone , ut a viro puer . Hiec etiam exg apologia Socratis a Platone seripta adducit .- 3Ego enim , Viri ^Athenienses, non alia re , quamsapientia , hoc nomen adeptus sum , Oua autemsapientia ? Humana opinor . Istam revera hac par-te sapiens videri postum . Hatc Celsus , quibusb ego k ex epistola ad Hermeam , Erastum, 6 cCoriseum ha?c adjicio : Er asto autem & Corisco ,praeter sapientiam illam de formis pulcherrimam ,aio equidem, licet senex, illos alia sapientia quaimprobos & injustos caveant , & viribus ad setuendos indigere. Inexperti enim sunt , utpote quilongum vita tempus nobiscum transegerunt , quimoderati & minime mali sumus . Quam ob cau-sam dixi illos his rebus opus habere , ut ne co-gantur veram sapientiam negligere, & in huma-nam, quam scire oportet, incumbere magis quampar est.

15. Ex his igitur est divina lapientia , est& humana. Humana est quam sapientiam mun-di vocamus, & quae stultitia est apud Deum Jdivina vero , quae alia est ab humana , gratiaDei illam impartientis , siquidem divina sit ,adest iis, qui se ad illam accipiendam idoneosprobent : & iis maxime , qui alterius ab alte-ra sapientia discrimen edocti , sexis in precibusdicunt : 'Istam & fi quis erit consummatus intera E S-6. ß- os , st a b illo abfuerit sapientia qua

a te est, in nihilum computabitur . Ac humanamquidem sepientiam dicimus animae esse exercstationem, divinam vero finem, Hsc etiam lo-lidus animae cibus appellatur ab illo qui di-Hebr.5.1 4. xit : "Perse st orum pfl solidus cibus , eorum , quipro consuetudine exercitatos habent sensus ad di-scretionem boni ac mali. Atque haec sententia ve-re antigua est, nec, ut Celsus existimat , ad

a Ego enim, ) Plato in Apologia Socratis pag. ro.b Ex Epfiola . ) Vide Platonis epist. vi.

E N I S

Platonem vel Heraclitum reserenda . Ante il-los enim Propheta? utramque illam sapientiamdiscriminaverant . In prassentia satis fuerit re-ferre id quod dicit David de sapiente qui di-vina sapientia praeditus est : Tston videbit interi- PJ. 4 S - 1turn , cum viderit sapientes morientes. Igitur di-vina sapientia, cum a fide diversa sit, primumest donorum Dei , ut loquimur . Alterum abillo , ut sciunt harum rerum periti , vocaturscientia; tertium locum occupat fides i quando-quidem salvos fieri oportet & simpliciores ,qui ad pietatem pro viribus accedunt. Quocir-ca Paulus ait : jllii quidem per spiritum datur , c ortlisermo sapientia, alii autem sermo scientia secun^ <>.dum eumdem spiritum; alteri fides in eodem spiri-tu . Atque hinc est, quod non obvium quem-que invenias divina hac sepientia ornatum. Eo-rum est qui eminent & excellunt inter eos ,qui christianam religionem sectantur. Nec etiamejus sapientis arcana imperitis , vilibus servis ,rudibus edisseruntur.

14. Equidem alios Celsus imperitorum , vi-lium servorum , rudium vocabulis designat ,opinor , eos, qui ejus ignorant leges , nec di-sciplinis Grsecorum imbuti sunt : nobis veroimperitissimi illi sunt , quos non pudet resinanimas alloqui, sanitatem a re infirma, mor-tem a re mortua , auxilium ab impotentiffimare postulare . Et quamvis negent nonnulli resillas esse deos , sed tantum verorum deorumeffigies illorumque signa : tamen imperiti sunt.,vilia mancipia , & ignari , qui animum indu-cunt opifices imitari posse divinitatem . EI acstupiditate & ignorantia nemo nostrum ne in-ter contemtifsimos quidem laboravit. Equidemdicimus ut quisque prudentisiimus est, ab illomaxime divinam spem intejligi & comprehen-di ; sed non idcirco negamus fieri posse ut di-vinam sapientiam capiat, qui non suerit in hu-mana exercitatus; & affentimur humanam om-nem sapientiam, si divina; comparetur, stulti-tiam esse. Sub haec, cum rationibus agere de-buisset , nos vocat circulatores , nosque ait quamcelerrime fugere eos , qui, quia politiores sunt, no-stris fraudibus minime patent .- sed rusticiores ine-scare . Enimvero nescit jam a primis tempori-bus apud nos suisse sapientes, qui exteris etiamdisciplinis praecellerent . Moyses enim omni^gyptiorum sepientia instructus fuit : pmnesAssyriorum scientias callebant Daniel , Ana-nias, Azarias & Miseel, ita ut sepientibus om-nibus qui illic erant, essent decuplo sepientio-res . Nunc etiam in Ecclesiis videntur pauciquidem , habita ratione ceterae multitudinis ,sed videntur tamen, qui ad illas venerint, ea,quam carnis vocamus, sepientia praesignes i suntpraeterea qui ab illa ad divinam sapientiam pro-gressi sint.

15. Post ha?c Celsus, quasi de humilitateconfuse audiislet , nec tamen quD sit fuissetassecutus, eam quT apud nos docetur crimina-ri tentat , returque seimtam a nobis esse exmale intellecto Platonis loco , qui alicubi insuis legibus ait : c Deus , qui , ut a veteribustraditum est, rerum omnium in se continet princi- cpium, finem , & medium , resta incedit per hancUniversitatis naturam , Hunc semper sequitur ju-sti-

c Deus qui &c. ,) Vide Platonem lib, 4. de LegibusP-rg. 7 * 5 *