Contra Ce

tra illum spiritum , idque superiore Deo pa-tiente , improbe suisse suscepta quae everti opor-tuerit . Valeant igitur & qui h$c dicunt , &qui indiligenter eos refutat Celsus : debuitenim aut illorum errorum non meminisse, autpro illa quam prae se fert humanitate illos di-ligenter exponere , & impugnare quse ab illo-rum auctoribus impie dicta sunt . Datum au-tem suisse conditori a magno Deo spiritum ,quem postea repetit , id audivimus nunquam .In hos tamen impios sermones stulte in tur-gens : Ecquis Deus , inquit, quidpiam dat quodpostea repetiturus est ? Indigentis enim est repete-re , nullius autem rei Deus indiget . Quibus ad-dit quasi quid admodum sapiens contra quosdam : Cur nescivit , cum commodaret , se malocommodare ? Et istud : Cur parum curat malumconditorem , qui sibi adversatur ?

53. Deinde miscens , meo quidem judicio ,hteresibus hsereses , nec indicans alia esse alte-rius, alterius alia , profert qua? nos objicimus* Marcioni . Forte etiam ha?c quia male exvilibus quibusdam & imperitis audierat , pro-pterea reprehendit reprehensionem ipsam, quain re non magnum pra? se fert judicium. Ex-ponens igitur qua? contra Marcionem dicun-tur , sed tacito illius, quem tamen aggreditur,nomine : Cur clam , inquit , mittit & destruithujus opera ? Cur clam irrumpit , subornat , sal-lit ? Cur iis quos hic ex vobis damnavit & exe-cratus est , blandituri Cur plagiarii more surripitlCur illos docet a Domino discedere ? patrem fuge-re ? Cur ipse eos adoptat fine consensu patris ?Quid se dicit patrem illorum, qui sunt alterius ?Ac mox admirantis modo ; Egregium sane Deumqui peccatorum ab alio damnatorum , miserorum ,stercorum , ut ipfi loquuntur , pater esse desiderat !qui quem misit , rebellantem capere atque punirenon potest ! postea quasi contra nos ageret ,qui mundum hunc alieni cujusdam & peregri-ni Dei non esse confitemur : Hac , inquit , fisunt ejus opera , quomodo Deus mala faciebat ?Ouomodo persuadere & hortari non potest ? Cur"eum pcenituit ingratos creasse <& improbos ? Curde sua ipsius arte quiritatur eamque odio habet >Cur minas intendit propriosque filios peffumdat ?Qlut quo tandem ablegat ex hoc mundo , quemipse fecit ? Neque hic mihi videtur declararequsenam sint mala , quanquam apud Gra?cosvariae fuerunt de bonis & malis opiniones »Tantum arripit quasi sententia? , qua mundumhunc Dei opus esse statuimus, consentaneum ,Deum esse malorum etiam auctorem. Verumquomodocunque se habeant mala , eorum au-ctor sit Deus, vel non , sed ex majoribuspra?cipuilque rebus ^ consecuta sint j multumfallor, si quod ex iis qua? dicimus , mundumistum a Deo factum esse , consequens esse pu-tat , Deum esse malorum etiam auctorem ;idem quoque non sequatur ex iis qua? dicit .Quseret enim aliquis a Celso : Si bßc ejus ope-ra sunt , quomodo mala faciebat ? Quomodo per-Tom. I.

L S U M, LlB. VI. 345

suadere & hortari non potest ? Est autem vitiumdisputationis maximum , cum qui adversario-rum dogmata qua?dam reprehendit ut non sa-na , ipse dogmata tenet, qua? multo magis ob-noxia reprehensioni sunt.

54. Videamus igitur nos breviter quid scri-ptura? divina? de bonis & malis doceant , &quid nobis respondendum sit ad istud Quo-modo Deus mala faciebat ? quomodo persuadere& hortari non potest ? Ac proprie quidem inscripturis divinis bona sunt virtutes & actio-nes ex illis profecta? , mala autem , quidquidillis rebus contrarium est . Satis hoc loco fue-rit adducere testimonium psalmi xxxi 11. quodrem sic probat : Inquirentes Dominum non mi-nuentur omni bono . Venite , filii , audite me : ti- !a '

morem Domini docebo vos • Quis est homo quivult vitam , diligit dies videre bonos . "Prohibelinguam tuam a malo , & labia tua ne loquan-tur dolum . Declina a malo & fac bonum . Istudenim , declina a malo & fac bonum , nec debonis malisve corporeis , ut quidam vocant ,dicitur, neque de iis qua? extrinsecus accidunt jsed de bonis & malis anima? : quandoquidemis qui declinaverit ab istis malis feceritque istabona, idque vera? vita? desiderio, dile&urus fitin illa dies videre bonos , ubi verbum justitiaeSolis loco erit. Ad illos perveniet, Deo il- Ga /, 1.4.Ium liberante a praesenti seculo nequam, & aa diebus malis , de quibus Paulus loquitur ,cum ait : Redimentes tempus , quoniam dies mali Epkef.q 16.

sunt .

55. Videre est tamen cx rebus corporeis &qua? extrinsecus accidunt , alias qua? ad natu-ralis vitae conservationem conducunt , bonas >alias, qua: vitae nocent , malas per abusionemvocari . Hoc enim senso Job ad uxorem di-cit : Si bona suscepimus de manu Dei, mala non Job. 2.1 S.sustinebimus ? Quoniam igitur in divinis scriptu-ris alicubi invenitur ex persona Dei dictum ,

Ego faciens pacem & creans mala • & alio in /c?/. 45. 7loco de eodem , Descendit malum a Domino inportas Jerusalem, strepitus curruum & equitum:quae loca inultos scripturarum turbavere lecto-res , qui perspicere non poterant earum de bo-nis & malis sententiam 5 hinc verisimile est or-tam esse Celso haesitandi causam & interrogan-di : Ouomodo Deus mala faciebat ? Forte etiamha?c dixit , quia audivit quempiam , qui me-morata hanc in questionem verba indoctiusfoerit interpretatus . Nos vero dicimus Deumnon esse malorum seu vitii vitiolarumquc actio-num auctorem . Quod si revera esset eorumauctor , quomodo consisteret id , quod dejudicio pra?dicatur , malos pro peccatorum ra-tione poenas daturos , eos vero qui virtutemconsectati sont & virtuti consonas actiones fe-cerunt, beatos fore & a Deo prasmia consecu-turos ? Qui mala fieri a Deo dicere audent ,quia non possunt demonstrare consonam sibiesse scripturam , qua? , licet peccantes damnet& bene agentes approbet , nihilominus pauca

Xx quX-

a Marcioni. ) Vide Annotationes ad lib. 5 . num. 54 .b Consecuta sint. ) Vide infra num. 55- hujus libri & num. 68.lib. 7- Chrysippus apud A. Gellium, üb. eS, cap. I. Existimat nonfuisie hoc principale naturce consilium, ut faceret homines mor-bis obnoxios; numquam enim hoc convenisse natura ausiori, pa.ren t i que rerum omnium bonarum . Sed cum multa , inquit, at-que magna gigneret , pareretque aptissima & utilissima : aliaquoque simul agnata sunt incommoda i‘S ipsis , qua faciebat ,eohsrentia i eaque non per naturam, sed per sequelas quasdamnecessarias salia dicit , quod ipse appellat rJJ 7 TcepuMhiSucriv .

Sicut inquit , eum corpora hominum natura fingeret , rati»subtilior & utilitas ipsa operis postulavit, ut tenuissimis minu-tisque ossiculis caput compingeret J sed hanc utilitatem rei ma-ioris a,ia q u/e ^ am incommoditas extrinsecus consecuta est : utseret caput tenuiter munitum, & iliibus offensionibusque parvisfragile : proinde morbi quoque & ggritudines parte sunt, dumsalus patitur . Sic Herde , inquit , dum virtus hominibus perconsilium nature gignitur , vitia ibidem per affinitatem contra-riam nasa sunt. Spencer.