H % Ori g e nisi
H O M 1 L 1 Ä XV.
In illud ipsum;
Jer. if.io. ■^ eU m mater • iterum aliter, usque ad istud::
Maledißus homo qui spem habet in homine ,Ibid. 17.5. & firmabit carnem brachii fui.
Did,l"yVO t
j. /'"XUi beatos praedicant prophetas, ipsosquebeatos pridicando exoptant partem ha-bere cum prophetis , si colligant expropheticis sermonibus quod praecipue eminet■jn ipsorum prophetia, sibi ipsis quirendo per-suadebunt fore ut, si similiter vixerint, etiam siquid durum in hac vita ac difficile occurrat pro-pheticam vitam imitantibus, una tamen cum il-lis quietem & beatitudinem consequantur . Exmultis utique colligere licet eximias virtutesprophetarum, illorum libertatem, constantiam,vigilantiam , alacritatem ; quoniam in periculisconstituti , tantam prce se serebant animi liber-tatem ut minime soliciti eflent quo pacto incre-parent, quo pacto converterent; quippe ut pro-phetse, cum libertate verbum Dei annuntiabantincrepando peccatores , licet potentes este vide-rentur quos redarguebant . Quamvis autem un-dique liceat hoc comprobare , ex his tamenqui lecta sunt hodie , id videamus . Plurimosincreparat, & ad plurimos verba fecerat Pro-pheta . Etenim tempore peccatorum natus est ,uti patet ex eo quod captivitas in ipsius ita-tem inciderit. Cum plurimos increpasset, a plu-rimis in judicium vocatus quasdam istiufmodiprofert.
2. Primum litteralem videamus prophetici ser-monis sensum , deinde etiam anagogicum , siprius induerimus constantiam, libertatem, virtu-tem, fiduciamque Prophetas . Heu me mater ,quare gemußt me virum , qui judicer & di-scernar in omni terra ? O mater , ut quid megenuisti virum qui judicio contendam cum om-nibus qui jn terra sunt, & disceptem cum om-nibus terram inhabitantibus ? Propositum erathuic Prophetae, sicut Isaii , & aliis , propheti-
co more docere , arguere & convertere . Huicigitur Prophetas qui & discernere, & arguere ,& jus dicere poterat , propositum erat etiamjudicio contendere cum peccatoribus , & popu-li peccata arguere . Quae vero populus in eosperpetravit quid attinet dicere ? Alium lapida-runt , alium secuerunt , alium occiderunt intertemplum & altare , hunc, cum increparentur,jn lacum cceni projecerunt . At vero pri om-nibus id egit Salvator atque excellentius quamisti , ut qui prophetarum Dominus erat . Et-nim ipse flagellis cassus , & jn crucem actus ,Sc a Judaeis sive eorum magistris , principe-yiatth, .st 116 populi traditus, dixit : Va vobis Seri -24. ba & Pbarisei hypocrita , A addit ad sin-
gula , vce , causam hanc vel illam assignans -Contendamus igitur & nos ad beatitudinesprophetarum ; eadem faciamus ut disceptan-do & ljte cum multis hominibus contenden-do etiam dicamus : Heu me mater , quare ge-nuisti me virum qui judicer & discernar momni terra ?
Verum hoc propheticum aptius potestreferri ad Salvatorem . Demus enim Prophe-
N J E RE MIAM
tam hoc dicere , at non vere dicet, sed for-te hyperbolice. Non enim judicio cum univer-sa terra contendit. Si autem venero ad Domi-num , & Salvatorem meum , & maxime pro-pter illud : In judicium veniet , & illud , Ut J °* !1 9 ’^justificeris in sermonibus tuis , & vincas cum pj a j, 50>judicaris , videbo Salvatorem meum ac Domi-num penes patrem constitutum , cum omnibusnobis hominibus judicio disceptaturum . Et injudicium venit cum omnibus hominibus ; jnjudicium , inquam , venit , examinatur etiamjpfe, & stat quidem ut ultor veritatis, sed nontamquam accusator . Heu me mater , quare ge-nuisti me virum qui judicer & discernar inomni terra ? Propheta non potest istud in omniterra dicere . Sed scio quosdam Dominum no-strum ac Salvatorem 'Jesum Christum diligen-tes, & non solum diligentes , sed etiam aman-tes, indignari & dicere Salvatoris non esse hicverba, neque enim filio Dei convenire. Osten-dendum itaque est minime a filio Dei alienumeste istud : Heu me mater. Enim vero hic ver- ^
ba : Triflts efl anima mea usque ad mortem , & Miatth-anima mea turbata efl’ y & qui in prophetis si- ,.,r?militer habentur, affinia sunr istis : Heu me ma-ter , quare me gemißt vtrum , qui judicer &discernar in oram terra ; vel, quando periit ra-cemus ut inveniat botrum, w mtbt anima quia Mich.f*periit ptus de terra , & qui corrigat in homi-nibus non efl . Quis ibidem ait illud : Vte mi- ifad. 1.hi , quia faflus fum ßcut qui congregat stipu-lam in messe ? Numquid Propheta colligebat ,aut colligere volebat ? Num ager illi erat ? Ve-rum nullius est colligere omnia de messe & la-tis, nisi Domini & Salvatoris Jesu Christi. Cumigitur multa sint in gentibus crimina, quin etiamin nobis qui pars ecclesia; censemur, lamentatur& luget peccata nostra dicens : Vce mihi quiafaflus fum ßcut qui congregat flipulam . Unus-quisque nostrum semetipse examinet num spicasit, num reperturus sit in ipso silius Dei, quod,vindemiet aut metat . Nos sane a vento corru-ptos quosdam este reperiemus . Si quid modi-cum nobis est, duo nempe aut tria grana, cer-te peccata nostra multa sunt. Videns igitur ec-clesias qui nunc sunt, peccatorum plenas, ait:
Heu me quia faßus fum sicut qui congregat fli-pulam m messe , & racemum in vindemia. Ve-nit quirens fructum in vinea. Unulquilque enimnostrum ad instar vinei plantatur in loco pin.gui . Et, vineam de Mgypto tranflulit, Ego au-tem plantavi te vineam fmßiseram omnem ve. ltle0 ‘ram. Venit, quirit quomodo vindemiet, quem-piam racemum invenit, & uvas exiles, non ube-res, nec multas. Quis nostrum habet uvas vir- (
tutis? Quis nostrum habet genimina Dei? Domi- psahm ''ne Deus noster quam admirabile efl nomen tuumin universa terra I
4 - Et hic quidem obiter dicta sint in illud:
Heu me mater , quod minime alienum sit a Sal-vatoris divinitate peccata hominum conspicien-tis. Nunc vero quod Salvator dicat , heu me ,non ut Deus , sed ut homo , non qua lapien-tia , sed qua anima est , istud apposui prophe- ,,
ticum : Vce mihi anima quia periit pius de ter - j^ich-tra , & qui corrigat in hominibus non est ■ Ve-nit in vitam humanam beata hic anima , cor-pus pro hominibus assumpsit, si peccata viderit,ait ad Patrem : Quce utilitas m sanguine meo , pfalD'dum descendo in corruptionem ? Numquid con-fl ebitur tibi pulvis ? Sed de nobis non di-cat