17$ EX Ö R i G E N

verumque sanctuarium volentis in pura metitequiescere i quas gentes prohibet omnino Deusecclesiam ingredi. Quid enim aliud principaliusa Deo prohibitum putemus ingredi in animamecdesia: Dei cooptatam, quam opera & sensumcarnis , qme vere gentes sunt inimica» Deo ?

S. 17 ' Q ar0 etemm militat adversus spiritum per cogi «

Rom. 8. 7. tationem carnis qitce inimica ejl Deo ; legi enimDei non obedit : nec enim potefl .

Thtc i.ii. Omnis populus ejus gementes . ) Fame labo-rantes gemuerunt, Sc modici gratia cibi animamreducentis deficientem pretiosissima quasque tra-debant. Sed quomodo praedicta desiderabilia jamab hostibus ablata dabant ad emendum cibum ?Verum extendit quidem inimicus manum adomnia , & exsatiatus quod cepisset quL libuis-set, reliquit castera quibus cibum emebant.leid. Vide Domine & considera . ) Istud : VideDomine opprobrium meum , oratio est Jerusalemquas propter famem ornatum amisit . An verodesiderabilia diversa sunt? Pracipue quidem qua»jam memorata sunt ad qua? inimicus extenditmanum; deinde singulorum e populo desidera-bilia erunt : Sc publica quidem abstulit , pro-priis vero quisque cibum emebat . Anagogiceautem: sicut Esau primogenita sua pro esca ven-didit , de qua nomen sortitus est ; Esau eniminterpretatur terra rubra , terrenus quippe fa-ctus est contempta primogenitura , terrenisquerebus prsepositi qua? Jacob uti necessaria fecun-do loco habebat, quia erat in corpore: sic &Jerusalem . Sed is quidem desiderabilia qus ha-bebat Jacobs dedit digno , etiam si illa nonpra?optaffet : at vero Jerosblymorum populusdedit & ipse quidem pro esca , sed quam san-ctus non praeparaverat, sed Babylonii, qui de-siderabilibus datis illusuri erant . Novit enimJacob ornare qua: accepit ab Esau ; at Babylo-nii non utuntur datis in suum bonum . Sic &anima ob rerum neceflariarum inopiam! divinasprojicit disciplinas volentibus per curiositatemdiscere ut detrahant Sc subsannent.

Tür. i, iz. De excelso juo misit ignem . ) Incendium inexpugnatione significavit quod absumpsit fortis-sima aedificia 5 vel captivitatem civium in ea no-biliorum, quorum animus & exteriora proptercalamitates quodammodo urebantur . Indicatetiam insim® conditionis homines ad servitutemcaptos quasi venatione retium, qui libertate nonrecte usi fuerant. Ita enim illi ad anrcfiora per-gentes , posteriorum obliviscebantur : reverte-bantur autem a gloria in ignominiam , a liber-tate in servitutem , & facti sunt qui illustreserant, obscuri & ignobiles ob vituperium & op-probria. Propterea in sempiternum moerorem ci-vitas incidit.

Ibid. 14. Vigilavit super impietates meas : in manibusmeis complicata sunt. ) Providentia, ait, super.meis iniquitatibus non obdormivit : Deus nam-que quasi manibus cas accipiens, per disquisitio-nem cum operibus retributionis convolvit ; &lactum mihi ex illis est tanquam jugum supercollum, Sc imposita servitus. Servitus enim quaservivi Nabuchodonosori , mete impietates sunt :idcirco infirmata est virtus mea , nam traditaillis sum quorum ferre dominatum non possum.Et paucis interjeBis . Jugum illius super col-lum meum . His verbis ostenditur , qua? velu-ti per humanos affectus Deo tribuuntur , figu-rate esse explicanda - Nam quomodo aliter in-tjdligendum erit Jerosolyma? impietates in De»

£. Selecta

manu convolutas , nisi tropice? nec enim dixe-rit quispiam corporaliter & illas accipiendas .Quomodo item absurdum non erit , Jerusalemqua? civitas est , collum figurate accipi ; quseVero quasi membra Dei dicuntur, non ad eum-dem intelligi modum ? Dicantur vero ha?c inpr$sentia veluti ab anima , quse in impietateobdormiverit excusio salutari sanae rationis ju-go , quod Salvator vocat suave ; & impositosibi jugo impietatis , unde & infirmata sit di-vina ope destituta , & nequitiae tradita malo-rum reginae , cujus libidini , propterea quodinfinita est & nullis certis includitur termi-nis , deservire omnino non queat , ejusque cu-pidinem satiare . Humiliat porro vere pecca-tum , & angit , & deorsum intueri cogit :jugum quoque est conscientia fern per angensac vulnerans , & sursum oculos attollere nonpermittens , & omni libertate privans . Ro-bur etiam , inquit , quo non bene usa sumenervavit , dissolvorque mala quibus opprimorcontuens.

Abstulit omnes sortes meos Dominus in me- ^ j f$dio mei . ) Non de medio mei abstulit eos : - N

nam etsi orbata eram illis , sed licebat in aliosabusus convertere ; verum illos in medio meidolores pati condemnavit propter ea qua? im-pie gesii , & pasti sunt acerbissima electi mei ,ipso Domino vinum furoris fui in torculari cal-cante ad saturitatem mihi virginique regite no-bilitatis Juda . Vocat autem fortes strenuosquidem in bello , patrisque defensores ; ele-ctos vero nobiles , vel lapientes . Exponiturautem dictum hoc , torcular calcavit , per il-lud quod in psalmis de peccatorum poenis ha-betur : Calix in manu Domini vini meri ple- p[. 74-nus mixto inclinatus ex hoc qui punitur adalium punitum , donec biberint omnes peccato-res terne ; fixee reservata illis qui adhuc ma-gis peccatores sunt, in quos postremo sa?x eva-cuabitur.

Torcular calcavit Dominus virgini filice Ju- j-p r j,d‘d a - ) Difficile vero non est nosse quomodotorcular Dominus calcaverit virgini filis Juda .

Nam qu.ee quisque feminat , illa & metet. For- ^tasse vero & quse terra? mandat , illa & vinde-miat . Is igitur qui melius vinum fecerit , suisfrugibus lsetabitur : at qui Sodomorum vineamcoluit Gomorra?que vites , Sc sructisicavit irsuvam , & racemum amaritudinis , furoremqueaspidum insanabilem , omnibus a Domino inunum torcular collectis , calcatis omnibus ejusoperibus & compressis , ex talibus plane fru-ctibus bibet, Sc bibet ut iram evomat, & ama-ritudinem , & furorem. Secundum quidem J e-ferA^'remiam , ut evomat ; secundum Ifaiam , ut ex- jfo'citetur & induatur cognata gloria : neque enim ^ 'frustra torcular calcat Dominus , & prscipuevirgini filia» Juda. (,

Oculus meus deduxit aquam . ) Anima igitur Tir.plurimis a suo creatore acceptis potentibus ele-ctifque donis , & his orbata propter malitiam,pcenafque luens , quod passa est non inficiatur.

Tempus autem quod ad conterendum vocatur ,tempus est retributionis, quando fecundum E ze ‘ ,i*

chielem , non recordabitur omnium juftitinrum p z eck'quas fecit justus in die peccati fui, plorans au- aJ *tem quse evenerunt , utilitatem capit , 1»»ia lu-gentibus & plorantibus promissa est consolatioSc risus. st

Quia longe faffius est a me qui consoletur Tb f - J ‘

me i