$A*tib. ;,r.^ 4 . J?.%-»(. 10.J1,

i/UC, ly.iS.

?.Cer. $,16.J.Csr.3,17.

Maltb, 6 ,r«.

Prov. r»so.

Mattb. 6.

*1.

i-nr 11,34.

PsaLzO.S.Joan. 10.8,

Ephesi T. 6.PhiUpP' 3'

&p.

Mattb, 13.5 J-

P/*/. 1.1a

b

RtdENis Commentariorum

tentiam quae occurrit., & evadendo ad sitiora ex-

cogitatur, & cum aliis conferenda proponitur ,& demonstratur, intelligere licet regnum coelo-rum, ut qui,vera abundat scientia, in regno ef-ficiatur unus ex multitudine ccelorum ad eummodum acceptorum. Sic autem expones & illudtropologice : Poenitentiam agite , appropinquavitenim regnum coelorum , ut scribae , hoc est , iiqui in nuda littera acquiescunt , cum eos talisacceptionis pcenituerit, instruantur doctrina spi-rituali, quae est per Jesum Christum animatumVerbum, quaeque regnum coelorum appellatur .Propterea etiam , quatenus Jesus Christus , quierat in principio apud Deum Deus Verbum ,in animam non advenit , in illa regnum coelo-rum non est : quando autem prope est aliquis,ut Verbum capiat, appropinquat illi regnum cce-lorum. Quod si idem est re ipsa, etsi non co-gitatione , regnum ccelorum & regnum Dei ,nempe quibus dicitur : Regnum Dei intra vosefi } his dicatur & illud : Regnum coelorum in-tra vos est , maximeque propter resipiscentiama littera ad spiritum. Cum enim aliquts conver-sus suerit ad Dominum , auferetur velamen quodsupra litteram est ; Dominus autem spiritus est.Qui autem revera paterfamilias est, & liber est,& dives ; propterea dives , quod a tractationelitterae edoctus sit ad regnum coelorum, in om-ni sermone qui est in veteri testamento , & inomni scientia quie circa novam Christi Jesu di-sciplinam versatur, & divitias illas repositas ha-bens in suo thesauro, quem, utpote edoctus adregnum cadorum, in coelo recondit, ubi nequetinea demolitur , & ubi fures non effodiunt . Etvere existimare licet, ut tradidimus, de illo quithesaurum recondit in coelo , ne unam quidemaffectionum tineam divitias illius spirituales &coelestes posse attingere . Dixi tineam assectio-num , occasionem sumens a Proverbiis in qui-bus scriptum est : Sicut vermis ligno , ita tri-stitia viri nocet cordi : vermis enim & tineatristitia est cor laedens, quod in spiritualibus &coelestibus thesaurum non habet , in quibus siquis thesaurum recondat , quoniam ubt thefau-rus , ibi & cor , in coelo cor habet, propterea-que ait : Si confistant adversum me castra , nontimebit cor meum . Sic autem neque fures , dequibus dixit Servator : Omnes quotquot ante mevenerunt, fures sunt & latrones , effodere pos-sunt thesauros in coelo reconditos, & cor quodillis adsistit: proptereaque id dicit: Conrejusicita-vit & consedere fecit nos in Christo : nostraenim conversatio in coelis est.

QuoflTam autem omnis scriba edoBus ad re-gnum ccelorum , similis est homini patri familias ,qui profert de thesauro suo nova & vetera ;perspicuum & illud est, juxta propositionis an-tistrophen, quemadmodum appellatur, quisquisnon profert de thesauro suo nova & vetera ,non esse scribam edoctum ad regnum coelorum.Omni igitur ratione conandum est in nostrocorde colligere , animadvertendo ad lectionem,invocationem, & doctrinam , & in lege Domi-ni meditando die ac noBe , a non solum novaevangeliorum , apostolorum & b eorum Apoca-lypseos oracula» sed & antiqua legis, futurorum

Ä nova &c. ) Hieronymus in hunc Matth-

f ur *J » Chryfostomus homil. 47. in Mattii, Augustinus qutfst.an Mattn. ^Cyrillus üb. 8. De adorat, in spirit. & verit. Theo-j>hy.IacTUS in Matth. 13.52. Huetius»

& Eorum dpocalypseos &c, ) Enumerat singulas novi Testa-

bonorum umbram continentis, prophetaratnquequi post h xc sutura prodixerunt. Ha:c autemcolligentur, postquam legerimus ea & intellexe-rimus, horumque memores spiritualia spirituali-bus opportune contenderimus, non ea qua; com-parationem non admittunt invicem confligentes,sed ea qua; comparari possunt, & similitudinemquamdam habent dictionis idem significantis, &sensuum, & dogmatum, ut in ore duorum veltrium, vel etiam plurium e scriptura testium sta-tuamus & stabiliamus omne verbum Dei . Ethorum ope convincendi sunt ii qui , quantumin ipsis est, 'divinitatem dividunt, & nova ab cantiquis dissecant , ut qui procul remoti sint asimilitudine cum patresamilias e suo thesauro no-va & vetera proferente . Quandoquidem autemis qui aflimilatur alicui, alius est ac ille cui as-similatur , scriba edoctus ad regnum ccelorumerit is qui aflimilatur > alius autem ab illo eritpaterfamilias qui profert de thesauro suo vetera& nova. Qui aurem allimilatur illi, vel ut eumimitans, qua» similia sint facere vult . Vide ita-que num forte homo paterfamilias, ipse sit Je-sus , proserens de theseuro suo , secundum «di-sciplinae tempestivitatem, nova quidem, spiritua-lia, & femper ab illo renovata in homine, quiintra justorum numerum consistit , qui & ipsirenovantur de die in diem : vetera autem per 2,Cor. 4 ' 'litteras impressa lapidibus, vel lapideis cordibusveteris hominis, ut comparatione littera, & col-latione spiritus ditet scribam ad regnum coelo-rum edoctum , sibique similem efficiat , donecdiscipulus sit ut magister imitans primum imita-torem Christi, deinde vero & ipsum Christum ,juxta id quod a Paulo dictum est : Imitatoresmei estote , quemadmodum & ego Christi . Po-test autem & simplicius Jesus paterfamilias pro-ferre de suo thesauro nova quidem , evangeli-cam scilicet doctrinam ; vetera autem, compara-tionem nempe dictorum qua; e lege & prophe-tis assumuntur , quorum exempla reperire licetin evangeliis . De his autem veteribus & novisaudienda est & spiritualis lex dicens in Leviti- ^

co : Comedetis vetera , & vetera veterum-, & Lei» !iivetera a confpeBu novorum ejicientur , & po- 10 'nam tabernaculum meum in vobis . Comedimusenim in benedictione vetera , propheticos vide-licet sermones, & horum veterum vetera , sci-licet legis sermones : & supervenientibus novis& evangelicis, juxta evangelium viventes, vete-ra littera e novorum prasentia efferimus, & po-nit tabernaculum suum in nobis j promissum , ,,,

quod dixit , perficiens : Inhabitabo in illis &

inambulabo .

1 6. Et faBum est, cum confummaffet Jesus pa- %rabolas istas , transiit inde , & veniens in pa- Mat^'triam suam . Quandoquidem in iis qua» prace- i 3 ’^'dunt quaffivimus an ea qu$ turbis dicta sunt ,parabola: erant; qua: vero discipulis, similitudi-nes; incidentesque in id observationes, haudqua-quam, opinor , aspernandas proposuimus; scien-dum est futurum ut his omnibus repugnare vi*deatur , quod non ad parabolas solum , sed &ad ipsas, ut tradidimus , similitudines adjectumest illud : Et faBum est , cum confummaffet Je-sus parabolas istas , transiit inde . Qu seri mus

igi-

menti partes, Evangelia scilicet, A po Morum Acta , & Epi-stolas, eorumque , Joannis scilicet , Apocalypsi" • Male ergoErasmus hunc locum in vertit . Novi Evan3‘ l ' arum oracula,

Ö* Apostolorurn , t*r horum explanationes . Huetius.

C Divinitatem dividunt &c. ) Marcionistas.