in, Matthaeum Tömus XL 275

a hosti , * quodque illorum veneno minime laudipotest, non eos sine causa comparari, qui priusclaudi erant, & propter jesum saliunt sicut cer*Isej.jy 6 vl,S - Ex eo autem quod muti videantur lo*qui , completur prophetia dicens : Et apertaerit lingua mutorum , vel ea potius quX dicit :Surdi audite: ca?ci autem vident juxta prophe-^•42,18 r ’ arn Equentem, qua» sic habet : Surdi audite ,& ccect intuemini ad videndum . Vident autemcteci , quando mundum aspicientes , ex ingen-ti rerum creatarum pulchritudine , comparatione cum illis facta , conditorem contemplantur ;cumque ipsius Dei invisibilia , qua» ex operi-bus ab orbis creatione factis intelliguntur , ani-mo cernunt, hoc est, studiose & perspicue vi-H„t t , rlent &: intelligunt . Ha?c autem videntes turba:3 t, ' l S’magnificabant Deum Israel , & magnificant

quidem credentes ^ eumdem Deum patrem es-se illius qui eos sanavit de quibus egimus , &Deum Israel ; nec enim Judteorum solum Deusest , sed & gentium . Ascendere igitur facia-mus nobiscum io montem, ubi constituit Jesusecclesiam suam, qui conscendere jllusn nobiscumvoluerint , mutos , ca?cos , claudos , mancos ,& multos alios, & projiciamus eos ad pedes" Je-su , ut sanet illos, adeo ut sanatio rtirb® admi-rationem pariat : nec enim scriptum est hxc ad-miratos suisse discipulos', quamvis & tunc JesuKt t £ x adessent , ut ex eo planum est : Jesus autem' ' convocatis discipulis suis dixit, misereor turbes ,

& quae sequuntur . Forsitan vero si diligenterZ0. h®c perpenderis : decesserunt ad eum turbeemulta , reperies tunc ad eum discipulos non ac-cessisse , sed eum jampridem cum sequi coepis-sent, & eum in montem secutos esse . Accesse-runt autem ad eum qui discipulis deteriores erant,& tunc primum eum adeuntes eadem non patiun-tur ac ii qui fecum ascenderunt. Observa itemin evangelio quinam scripti sint Jesum suisse se-cuti , quinam accessisse, quinam suisse adducti ,& quinam dividi in procedentes, & fobsequen-tes; eorum item qui accesserunt, quinam in do-mo ad eum accessisse , & quinam ad eum alibidegentem . Plurima siquidem invenies ex ob-servatione , spiritualia spiritualibus contendens ,digna exquisita sapientia quo in evangeliis con-tinetur.

K,

De septem panibus

‘ * 5 . 19. Jesus autem convocatis discipulis suis di «

x ‘t. c Supra quidem in simili de panibus hi sto-

exiens

T Js 3 ante quam panum mentio facta sit ,si, vieht turbam multam , & misertus esi eis ,

curavit languidos eorum . Vespere autem fa-ti, accesserunt ad eum discipuli ejus' dicentes :efertus e, locus , & / J0ra j am p r( eteriit ; dimit-te i os, quo sunt deinceps. Nunc autem postimitomm anationem, A reliquorum, misereturTom. III. ^

turbo, quo triduo jam cum illo preseveraverät ,nec habebat quod comederet : d & illic quidem ddiscipuli pro quinque millibus rogant ; hic ve-ro pro quatuor millibus sponte loquitur : acilli quidem vespere nutriuntur , postquam diemcum illo triverunt; illi vero, qui per tres dies>adhosifle illi perhibentur , participes fiunt pa-num , ne deficiant in via : & illic quidem disci-puli quinque panes & duo pisces non interro-ganti se du ntaxat habere dicunt5 hic vero de se-ptem panibus , & paucis pisciculis interrogantirespondent; & illic quidem jubet catervas recli-nari, veldiscumbere super gramen; scripsit quip-pe Lucas : Facite illos discumbere ; ait autem ^ uc _ <-,,4.Marcus : Pracepit illis , ut accumbere facerent Marc.O.^Q,omnes : hic autem non jubet, sed denuntiat tur-

bo ut discumbat : illic rursus iisdem verbis di-cunt tres Evangelist® : Acceptis quinque pani - Matth. 14»bus , & duobus piscibus aspicientem in cotium 19.benedixisse hic autem , quemadmodum feri- Mare.6.0,1.pferunt’Matthous & Marcus, gratias agentemJesum fregisse : & illic quidem super scenum di-scijmbunt ; hic vero discumbunt super terram Mas. 8. 6.In his autem quores discrepantiam Joannis se.eundum loca , qui de facinore illo agens feripsit Jesum dixisse ; Facite homines discumbere . j oan 6 ]0t& cum gratias egisset , de panibus dedisse di-scumbentibus : hujus autem omnino non me-minit . Animadvertens autem differentiam , se-cundum loca , eorum quo de panibus scriptasunt , illos existimo ordinis esse prostantiorisquam istos , quoniam e illi nutriuntur in mon- ete, isti in deserto loco : illi postquam triduo Je-sum comitati sunt 5 isti vero per unum diinta-xat diem , cujus vespere nutriti sunt . Protereasi idem non est Jesum sponte fecisse , ac fecis-se postquam id esse faciendum a discipulis acce-pisset , vide annon procellant ii qui beneficiumacceperunt a Jesu , ex tempore pascente illos ,ut beneficio illos obstringeret . Quod si secun- \bid.6.\ 3.dum Joannem hordeacei erant panes , e qui-bus superfuerunt cophini duodecim , nec simi-le quidpiam de istis dicitur , quomodo priori-bus hi non prostabunt ? Ac illorum quidem Matthlanguidos curavit ; hic autem non languidos i 4< ' ’*

qui cum turbis erant curavit , sed c oecos , &claudos , & mutos , & mancos; unde & superillis mirantur quatuor millia ; de languidis au-tem nihil tale dictum est : prostantiores autemsunt , opinor , qui de septem panibus comede-runt , pro quibus acto sunt gratia* iis qui dequinque benedictis comederunt : & qui come-derunt de paucis pisciculis , iis qui de duo-bus comederunt : forsitan & illi q u j ssiper ter-ram discubuerunt : & "" quidem e pauciori-bus panibus duodecim cophinos relinquunt ;hi vero e pluribus sportas septem , quod plu-ra & ampliora capere possent : f & sortas- s

se quidem illi terrena omnia proculcant , &luper illa dilctimbunt : hi vero super Ice-num , super solam videlicet carnem suam ;

M m Z Omnis

a Quodque illorum veneno & c . ) BasiUus in Hexeam. fi-niam erga ita cervo a natura comparatum eji , -<r omni Jsentium injuria superior fit , i mno v ;p e m esus remedium -sit , ut aiuirt ßui res ejujmodi observarunt . -Serpentium qirumvis vulneribus obnoxios esse cervos, sed phälangiorum prcipue ; cancris autem comesis & hedera sylvestri sanari protum est ab Aristotele , Oppiano «c Lliano. tzuanquant auteiut sopra dixi , non id facile credam , quod scribit Oppiarserpentes cervis insidiari , cujus praesentiam & odorem reginnt Sc exhorrescunt, fieri tamen posse existimo , ut a ceideprehensus & exagitatus serpens vim vi repellat , & mor csibi iamjam inserendam ulciscatur , Ki vero metuens cervuttbi ad bellum anguibus inferendum se accingit , eiaphobo

pascitur, eoque mumtus serpentibus resistit. Dioscorides lib ,cap. 80. Plinius lib. rr. cap. rr. Huetius . '

b Eumdem Deum patrem Scc. ) Marcionistas , aliosaue ha>reticos perstringit. Huetius. ^ u ' e "

c Supra quidem fis.. ) Vide Chrysostomum in eumdem Marthsei locum: Hilarius porro & Hieronymus hanc Origenisev*positionem maxima ex parte suos in Commentarios tLd,nuit. Huetius . ranstule-

d Et illic quidem & c. ) Chrysostomus , Hieronymus »

tius. ^ ‘ nue ~

e Illi nutriuntur in monte & c. ) Et illi !n cieferto erant •Matth. i;. ZZ. Unde ergo nobis in deferto panes tantos ? Huetius 'f Et fortasse quidem &c. ) Theophyiactus. Huetius