in Matthaeum Tomus XII. 279

De fermento Pharis esorum .

5.. E-t fMfJi venissent discipuli ejus trans fre-tum, obliti sunt panes accipere . Quoniam di-scipulis qui priterierant , ü jam non utiles erantpanes quos habebant priusquam transirent ; aliisenim opus illis erat , antequam transirent , &aliis item, postquam transissent; propterea cum,tendentes, ad ulteriorem ripam, panes asportareneglexissent , obliti sunt eos fecum accipere .Trans fretum autem iverunt discipuli Jesu, quiä corporeis ad spiritualia transiverunt & a sen-silibus, ad ea quas intellectu comprehenduntur.Ac forsitan ut eos averteret, qui animo jam adcarnalia recurrere incipiebant, postquam, fretum6, trajecissent, dixit iis Jesus qui transiverant :. In-tuemini & cavete . Erat enim masta quidamdoctrini & fermenti vere veteris, quod erat se-cundum nudam litteram,, proptereaque ab iisqui ad nequitiam pertinent solutum non, erat ,quam massam Pharisei pribebant, acSadducii;.de qua amplius non vult Jesus suos discipuloscomedere, utpote qui eis recentem & fpiiitua-lem masiam confecisset, le ipse praebens iis quia fermento Phariseorum & Sadduciorum reces-serant, & ad se accesterant , panem vivum qui.*»• de coelo descendit,. Lc qui vitam, dat mundo .Quandoquidem autem ei qui non amplius, fer-mento, & masta, ac doctrina Phariseorum, &Sadduciorum usurus sit, hic est via, primumquidem ut videat, secundo autem ut caveat, nequis aliquando ex eo quod non intueatur & noncaveat, prohibiti illorum fermenti particeps fiat ;propterea discipulis primum dicit : Intueminideinde: Cavete : Perfpioaeium igitur est & at-tentorum , separare fermentum Sadduciorum ,.& Phariseorum, omnemque cibum, qui non estex azymis sinceritatis & veritatis , a pane vi-vo, & qui de cilo descendit, ut ea qui Pha-riseorum , & Sadduciorum sunt non quis ad-mittat j sed comedendo vivum & verum panemanimo confirmetur.. Id vero quod dictum est ,opportune iis applicemus , qui Christianorummore viventes, corporaliter pnterea Judiorummore vivere volunt t hi enim non intuentur ,neque cavent a fermento phariseorum, & Sad-duciorum ; sed prater voluntatem Jesu qui il.lud prohibuit , Phariseorum panem comedunt..Et quicumque , opinor , animum inducere no-<M,lunt legem este spiritualem, & suturorum bono-•' 7 . rum umbram continere , & umbram este sutu-rorum, nec quaerunt cujusnam suturi boni um-bra sit unaqmq ue J eX} non intuentur, nequecavent a fermento Phariseorum qui autem &mortuoium resurrectionem improbant, non ca-vent a termento Sadducaeorum ; & multi qui-dem inter eos qui diversis ab ecclesia opinioni-bus adhaerent , prQpter suam circa mortuorumresurrectionem incr e du litatem , ii sent qui ser-

mento Sadduciorum s unt imbuti . Dum hicdiceret Jesus , cogitabant discipuli , non clara‘Equidem voce, sed in corde suo dicentes : Quiapanes non accepmus Ac taljg scrme erant qui

dicebant i si quidem haberemus panes , de fer-mento Phariseorum , & Sadduciorum non ca-perentius; sed quoniam pn panum inopia peri-

culum, est ne de fermento illorum capiamus ,non vult autem Servator nos ad illorum doctri-nam iterum recurrere, propterea illud nobis di-,xit: Intuemini, & cavete a fermento Pbanfjeo- lb,d ' 6 ‘rum , & Sadduciorum . Et hic quidem illi co-gitabant : Jesus autem ea qui in illorum erantcordibus respiciens, & sermones qui in illis ha-bebantur audiens, utpote cordium verus inspe-ctor, insimulat illos, tanquam non, advertentes,neque memores, panum quos ab ipso acceperant;propter quos, etiamsi panibus indigere videren-tur, fermento, tamen Phariseorum , & Saddu-ciorum non egebant.

6. Deinde exponens & apertius significans iisquos varia panis & fermenti significatio incertosfaciebat, nor. de sensili pane se illis locutumsed de fermento in doctrina contento , subne-ctit: Quare nonlintelligttis quia non de pane di-■■ Ibid. ii.xi vobis , sed cavete a fermento Pbanjaorum ,

& Sadduciorum ? Etiamsi interpretationem di-lucide non declaraffet, sed etiamnum in tropo-logico sermone persisteret ,. intellexerunt disci-puli sermonem habere Servatorem de doctrina,tropice, fermentum, dicta , qui a Phariseis ,

& Sa.dduciis tradebatur. a Quamdiu igitur no- abifeum habemus Jesum promissum facientemquod tale est Epee ego vobtscum sum omnibus Matth. 28.diebus , usque'ad consummationem siculi , jeju- 2o *nare non postumus, nec alimentis indigere , itaut propter illorum inopiam, etiam a Phariseis,

& Sadduciis vetitum fermentum accipere & co-medere studeamus. Erit autem aliquando illudtempus , cum illo pnsente deerunt nobis ali-menta, ut superius dictum est hoc loco: Tn- ibid.ii.3i.duo jam perseverant mecuw , & non habent quodmanducent: sed etiamsi id contingat , dimitterenos jejunos nolens, ne deficiamus in via , be-nedicit panibus qui sunt apud discipulos , efit-citque ut e septem panibus, quemadmodum tra-didimus , supersint nobis septem sporti . Illudpnterea observandum est,, propter eos qui Ser-vatoris divinitatem ex evangefia Matthii nonvalde probari putant, videlicet reputantibus apudse discipulis , & dicentibus panes fe non habe-re , noffe illorum cogitationes Jesum & dice-re: Q** d cognatis inter vos modica fidei-, quia Ibid, \6, 8.panes non habetis ? rem humanam non suisse. .

Solus enim corda hominum novit Dominus, ut 3 R e g 8,39«.ait Salomon Regnorum tertio. Quoniam autem,postquam Jesus dixit: Canete a fermento , in-tellexerunt discipuli non dixisse illum cavendumesse a panibus, sed a doctrina Phariseorum , &Sadduciorum , advertes an ubicumque fermen-tum nominatur , P ro doctrina tropice explice-tur,, sive in lege, sive in scripturis qui legemsequuntur: ita etiam an fermentum super alta-re non offertur; nec enim par est preces, habe-re rationem doctrini, sed este duntaxat petitio-nes bonorum a D £ ° - Quisiverit autem quis-piam. propter ea qui a nobis scripta sunt dediscivulis qui transierunt, possitne alicui , post-quam trajecerit, modica fides, ex probari, quod-que nondum intelligat & nondum eorum me-minerit qui a Jesu facta sunt. Ad hic > opi-nor , non difficile erit dicere , ratione habitaperfebli , quod cum advenerit, evacuabitur quod t Cor 1? io-ex parte est, omnem, qui hic est, fidem no- ' ^stram, incredulitatem esse; & illius ratione ha-bita nondum nos intelligere, qui ex parte co-

gno-

Quundiu igitur &c. ) Alludit ad Matth. 9. 15. Mare. 2. 19. 20. Lw 5. 34. 3 S- suetius.