in Matthaeum Tomus XII.

t'ETUS INTERPRETATIO,sit ei Petrus : Ab alienis . Dicit ei Jesus ; Er-go liberi sunt filii. Ut autem no» scandalizemuseos, vadens ad mare mitte hamum, & eum quiprius ascenderit piscem tolle , & aperiens os ejusinvenies ftaterem . Illum accipiens , da eis prome, & te. Sunt ergo aliqui reges terra?, & eo-rum filii, qui non dant tributum, vel censum,& alii prapter filios eorum extranei a regibusterrae, ex quibus accipiunt reges terrae tributum,Vel censum . Et sunt filii quidem eorum liberiapud reges terrae, sicut apud patres filii : extra-nei autem extra terram quidem liberi sunt, pro-pter eos autem qui dominantur eorum , & de-primunt eos, sicut dEgyptii filios Israel, servi.

7 . Propter quos servientes , formam fervi suscepitFilius Dei , qui nullum opus fecit luteum , &servile . Quasi ergo habens formam fervi illiustributum & censum dedit, non aliud ab eo quoddedit discipulus ejus : ipse enim stater sufficie-bat , & unum numisma quod dabatur pro Jesu& pro discipulo ejus . Hoc autem numisma indomo quidem Jesu non erat , in mari autemerat, & erat in ore piscis marini - quern ipsumpiscem arbitror adjuratum ascendisse ad hamumPetri , & comprehensum ab eo qui hominumpiscator suerat factus , in quibus erat qui nuncmoraliter dicitur piscis , ut tollatur ab eo nu-tnistna quod habebat imaginem Calaris , & fiat»». inter eos qui piscati sunt eum. Qui ergo habetquae sunt Caesaris,»Caesari ea reddat, ut posthacvaleat reddere Deo qua sunt Dei. Quoniam Je-sus non habuit imaginem Casaris, princeps enimfaculi hujus nihil habebat in eo, propre rea nonex proprio, sed ex convenienti loco maris ima-ginem Cascris accepit eam , ut det regibus ter-ra pro se , & pro discipulo suo , ut nec arbi-trentur qui didrachma accipiebant, esse eum de-bitorem regum terra, reddit enim debitam nonsuscipiens eum , neque possidens , neque acqui-rens , neque faciens eum sibi possessionem , utne sit aliquando imago Calarjs apud invisibilemDeum.

II. Ista diximus fecundum unum modum ,quoniam duplicem sensum habet hic sermo. Se-cundum alterum autem talia dici possunt. Filio-rum sunt quidam filii regum terra : alii autempropter hoc ipsum quod alieni sunt a filii; re-gum terra» j nullius quidem eorum qui sunt su-per terram filii sunt , sed aut Dei , aut Filiii Dei , aut alicujus filiorum Dei . Quando ergo4 * Salvator interrogat Petrum , dicens, Reges ter.VlS a quibus accipiunt tributum vel censum , afiliis suis, an ab extraneis ? dicente Petro, nona.suis , sed ab extraneis , tale aliquid exi-

stima dictum. Dominus dicit de illis qui extra-nei sunt a regibus terra : ergo filii liberi sunt ,quoniam liberi sunt qui filii sunt Dei. Filii au-tem regum terra liberi non sunt, quoniam omnisqui facit peccatum , servus ejl peccati . Liberiautem sunt qui manent i„ verbis Jesu , & pro-3 ‘ pter hoc cognoverunt veritatem , & veritas li-beravit eos a servitute peccati. Si ergo in my-slerio quodam reges terra a filiis Dei liberisconstitutis exigunt didrachma Casaris habentiaimaginem, consequens est mtelligere quoniam &quotiescumque exurgunt quidam qui per justi-tlarn tollant nostra terrena , reges hujus te-raeos transmittunt ut exigant a nobis quae sunt

3*7

Sunt quidam reges terra, eorumque filii , quitributa & census non pendunt } ssint item aliiab eorum filiis, a regibus terra alieni , a qui-bus reges terra tributa & censum capiunt. Eteorum quidem filii apud reges terra», utpoteapud patres suos liberi sunt i at qui iis nullanecessitudine conjuncti sunt , ratione quidemaliorum omnium qui terram iisoölunt , liberisunt; sed fervi earum ratione, quorum impe-rio parent, quique se in servitutem addictos de-tinent, quemadmodum in Israelitas tyrannidemexercebant Aigyptii, atque ad amaritudinem per- 1>I?educebant vitam eorum , & per Vim servire co- re-gebant; propter quos duntaxat servitutis Hebrao-rum instar servientes formam fervi accepit Filius Philip.t .7»Dei, nullum quidem figlinum vel *scrvile opiisfaciens . Tanquam ergo servilem härte fbritfamgerens, tributum & censum , non alium quamquem ipsius discipulus, solvit ; idem enim sta-ter, & unus pro Jesu , ipsiusque discipulo so-lutus nummus fatis fuit . Non autem in domoJesu, sed in mari erat ille nummus, & in oremarini piscis, quem & ipsum beneficio affectumsuisse existimo, quum ascendit comprehensus ha-mo Petri, qui suerat hominum piscator, in quois quoque erat qui tropice piscis appellatur, utauferatur ab illo nummus Cassaris imaginem pra»fe serens, & inter eos recenseatur , in quibusii quos piscando ceperunt qui hominum piscan-dorum rationem edocti sunt. Qui/quis ergo ha- Mare, iabet quX sunt Casscris, reddat ea Cariari, ut qua? * 6,17,

Dei sunt reddere Deo deinde possit. Quoniam ^ w '- zo2 4 »autem Jesus qui Dei sub oculorum aspectumnon cadentis imago est, Cassaris imaginem nonhabebat; nihil enim in eo erat quod ad princi-pem sarculi hujus pertineret; propterea ex ido-neo maris loco Cassaris imaginem depromit ,quam pro se , suoque discipulo regibus terraependat; ne sorte qui didrachma cogunt, suumesse debitorem Jesum, & regum terr® putent :debitum enim aes persolvit , cum illud in ma-nus non sumpsisset, neque possedisset, neque ! a’c-quisivisset , neque fecisset unquam proprium utesset sibi , ne unquam apud imaginem non afipectabilis Dei imago Carßris habeatur.

11. Alio etiam modo id explicari potest ;sunt quidam regum terrae filii , nec eorum ta-men filii» sed filii & absolute filiialii autem,quod a regum terra: filii; diversi sint , nulliusex iis qui supra terram degunt filii sunt, sedpropter hoc ipsum filii sunt vel Dei, vel ipsiusFilii, vel alicujus e Dei filii;. Si ergo Petruminterroget Servator dicens : Reges terra a qui. Matt h. 17.bus accipiunt tributum vel censum} a filtis suis , - 4 - 25. 1an ab alienis} respondear Petrus, non a filiis,sed alienis ; nis qui reges ter rx cogna-tione non attingunt, & propterea quod liberisunt, filii sunt, ait Servator: Ergo Meri suntfilii , non enim liberi sunt filii regum terra» ;quia omnis q** fi*** peccatum , jervus ejl pec- j oa „ % g ^cati} liberi autem sunt, qui permanserunt in ve-ritate sermonis 'Dei , & veritatem idcirco eo-gnoverunt, ut illius ope libertatis compotes fie-rent . Si quis ergo filius est tantummodo , 8 cno n illud omne praeterea, filius regum terrte ,j s liber est: at cum liber sit , nihilominus ta-men curas illi est ne apud reges terra?, eorum*ve filios, & qui didrachma cogunt, offendat :propterea inquit : Non scandalizemus eos , sed MaM. 17.vade, mitte hamum tuum , & eum piscem qui z6 -primus ascenderit tolle , & caetera . Libenter sa-