34 °

Origanis Commentariorum

vetus: interpretatio.

rum quod aflimilacum est homini regi, per an-ticipationem dicitur , quia voluit ponere ratio-nem cum servis suis • Nondum enim ponit. Po-siturus est autem , ut appareat quomodo unus-quisque domini sui & regis probabilibus & i»telligibilibus pecuniis usus est. Quas quidam qui-dem amplius, alius autem accipit mirius, fecun-dum enim virtutem uniuscujusque alii quidemdantur quinque talenta quasi tantum sufficientitractare, alii autem duo, quasi minus potenti ,alii autem unum, quasi adhuc impotentiori. Etsi quis consideret varietatem humanarum anima-rum , & ingenia hominum distantia inter se ,quoniam iste quidem facit ad plures virtutes ,ille autem ad pauciores , alius vero ad istas fa-cit , ad illas autem non facit , forsitan intelli-gere potest quomodo unaquatque anima venitcum aliquibus dominicis pecüniis in hunc mun-dum.

cti appellantur, & hocce regno digni sunt. Ip-Rom 8 ^ unfl Proinde coelorum regnum, quando fuit in° m **" similitudine carnis peccati , ut de peccato clam-s,Corj. 2 i, naret peccatum , quando seipsum qui non nove-rat peccatum , pro nobis peccatum fecit , pronobis corpus peccati gerentibus, ajfimilatum esthomini regi , prout is cum ratione ad Jesum in-telligitur, in unum cum illö cöniunctiim, cui,si ita loqui fas est, major inest facultas, ut inCoi, i.iy. unum & idem conjungatur , primogenito omnisi,Cor.6.ij, creatura, quam qui adharens Deo , unus spiri-tus est cum illo. Aslimilatum autem hoc coelo-rum regnum homini regi juxta rationem ad Ser-vatorem intellecto, & in unum cum illo con-flatum, rationes cum fervis suis conferre voluis-se per anticipationem dicitur: rationes enim abillis olim repetiturus est , ut perspicuum fiatquomodo probatis patris-familias argenteis & ra-tionabilibus nummis unusquisque uius sit . Etexemplum quidem in parabola ab heris rationescum servis suis conferentibus asiumptum est .

Accuratius autem parabola? hic proposit® sensum assequemur , si meritem ad ea converterimusquL a servis aguritur, a quibus herilis peairiia dispensata est , & a quibus ipsius ratio exigf-tur ; unusquisque enim illorum variam de pecuniis herilibus summarii capiens, eam impendit, velutiliter, ita ut augmentum capiant riummi heriles , vel eam in res minime necessarias profuse ab-sumit , absque delectu & inconsulte prodigens , qua? sibi permitia sunt . Sunt vero qui has &tot pecunias recte dispensaririt, alias vero dilapidarint , & cum rationem cum eis constrt he-rus , quantam unusquisque fecerit jacturam , colligitur , necnon quantum perceperit emolumen-tum, computatur, & pro ratione administrarionis ipsius, vel honore afficitur , vel multatur, velillius ditioni qua?dam permittuntur, qusedam detrahuntur. Age ergo ex iis qua? dicta sunt ratio-nales illos primum nummos & probatos patris-familias argenteos examinemus , quos majore al-ter , alter vero minore accipit; nam pro uniuscujusque potestate , huic quinque talenta tribuun-Matth. 2 f. t»r , utpote qbi tantumdem dispensare queat ; alteri duo , urpote qui totidem capax non sit15 . quot qui eum praecellit ; alii vero unum, utpote qui altero etiam inferior sit : an vero sol® hse

sunt differentia? ; an ili® quidem inter aliquos in reliquo evangeliorum contextu intercedere di-cuntur sed praeter eas ali® sunt , & in aliis parabolis reperiuntur ftonnulla? , ac illic quidemdebitores duo, hic denariorum quingentorum, ille quinquaginta , vel quibus crediti illi suerunt »eosque male administraverunt, cum virtute eo essent inferiores cui talentum creditum est, vel cer-te quos fumsiste illos non accepimus quidem , tantumdem autem debuisse videmur a parabola di-diciste : reperiuntur & alii decem fervi , quorum singulis rriina seorsum tradita est . Et sane sit quis humanarum animarum varietatem animo conciperet , quamque diversis modis ad plures, pau-

cioresve , vel ad has , illafve virtutes adipiscendas bene vel male a natura comparat® sint, a isa fortaste intclligeret quonam pacto unaqusque anima aliquibus heri nummis instructa venerit , quicum rationis perfectione elucescunt , & cum ea qua? rationis perfectionem sequitur diligentia ,& in rebus necessariis exercitatione, - aut cum diligentia quidem , & in rebus exercitatione , velutilibus, qualia sunt studia ; vel partim utilibus, panim non utilibus, qualia sunt dogmara, qua;neque omnino Vera sunt, neque omnino falsa .

1 <5,5,7.

8. Sed super iis qusres an omries hörriin'esfervi regis illius dici possintan nonnulli qui-dem fervi, quos nempe praescivit & prtedestina.vit; alii vero cum servis negotiantes , qui nu-mularii appellantur: atqüe ita disquires an prae-ter servos sint aliqui , non a vero Dei cultualieni duntaxat, sed & e credentibus nonnulli ,a quibus rationem exacturum se eum usuris si-gnificet paterfäfnilias . Servi autem soli sunt ver-bi dispensatores. Rationem vero a fervis rex re-petens , ab iis etiam qui ab ejus familia alienisunt, vel centum tritici coros exigit, vel cen-tum baros olei, vel quidquid sibi ab ipsius fer-vis fcenori collocatum receperunt; nam qui cen-tum tritici coros, vel centum olei batos debe-bat,

a . te fortasse inteiUgeret &c.) Hominum orrmium animas an-te ipsa corpora fuisse conditas ; at illas prophetarum , virorum-p U l s ? nctitate mobilium ipsos esse angelos cenfuit Öngenes .Fo.rieuniiin hoc jam ante observavimus, nunc vero prius illudamma vertere licet ; sed & atfertius infra ad caput 20. Itemlib. J- De Prine, c. 7. & üb. 2. cap. 9. & üb. 4. cap. z. & in Jnan.4 - 3 ®* angelorum mmisterio & ope animas hominum cor-poribus immitti docet i & in Joan. 8. z8. & sexcentis locis jpraecipue vero lib. 1. contr, Ceis, ubi Pythagoratn, Empedoclem,

ua

8. Adhuc autem qua?res utrum omnes homi-nes fervi sunt rtgis hujus, aut quidam quideififervi quos praesci vi c & pridestinavit, alii autemnon servi, sed qui negotiantur cum servis? De „*•quibus & dicitur cuidam fervo : Num op'ortebat L^'^i i’te dare pecumam meam ad mensam , ut ego ve^niens cum usura recepissem eam ? Ec sic requiresutrum extra servos habentur, a quibus curri usu-fis promittit se recepturum dominus , non so-lum qui sunt alieni a fide , sed etiam creden-tium quidam : servi autem hi soli , quantum adistas parabolas, qui disperisarores verbi habentur»

& quibus hoc est commissum, ur negotientur ,

& scenerent. Nec enim omnibus consequens est ,y.:intelligere dictum, negotiamini donec redeo . Et

se-

& Platonem doctrinae hujus auctores agnoscit. Vide n ^ USlius in Pythagora & Empedocle; & Plato in Phaone, 1 *

De legib. & in Epinom. & io. De republ. &

plerisoue locis. Hanc Plato sententiam a praecep tore uo o

te, hic ab Italicis Philosophis , hi a Pythagora acceperunt .

At eam paffitn in Origene obterit Hieronymus , maxime epi •ad Avitum. Sed & aliquando dissimulato Ongenis nomine,. >«epistola, puta, adDemetriad. & m Jerem. 28. Sed de bis UUactum eJi in Origeiiianis. Uuetius,