in Matthaeum Tomus XIV.

34 1

Ibid

16.

16 ,

«nh.

Hi,

•lQ.

4-"

VETUS INTERPRET ATIO.sequitur, ut cum posita suerit ratio cum servis,requiratur etiam quatcumque fecerunt servi adeos qui extra domum suerant regis . Nec etiimconservus invenitur suisse villico illi iniquitatis,cum centum tritici coros debebat, aut centumolei batos , secundum quod ipse villicus mani-5- sedat dicens : Quantum debes domino meo ?non dixit domino nostro. Intellige autem mihiomnem quidem actum bonum lucrum dici, ma-lum autem dispendium . Et sicut est differentiainter lucrum, & lucrum pecuniarum, sic & iobonis operibus differentia est inter bonum opus,& bonum : sic differentia est inter malum opus,Sc malum . Quorum differentiam solus Deusscit, qui potest talia ista discutere, & ex ipsoaffectu verborum & actuum videt quse nostraex nobis videntur , sed non sunt ex nobis : &quod est opus magnum lucrum, vel quod me-diocre , vel quod exiguum : econtrario quodpeccatum , magnum dilpendium invenitur cumratio ponitur, vel quod minimum, vel quod est5. damnum novissimi quadrantis. Omnis ergo vitaenostrae ratio est ponenda a rege, quan do omnesnos praesentari oportuerit ante tribunal Christi ,ut reportet unusquisque propria corporis , proutgeffu , sive bonum , sive malum ; & adduceturad rationem etiam omne verbum otiosum quodlocuti fuerint , homines , Vel si quis aliquandopotaverit aliquem Calice aqua frigida , tantumtn nomine discipuli.

9. Haec autem non sic dici putamus , quasiopus habentia multo tempore ut ponatur nobisratio de omnibus actibus vitee nostra?, ut suspi-cio sit, rege ponente singulis in tanta fervorummultitudine rationem, ne forte res ipsa necessa-rium habeat longum tempus, quoadusque ad fi-nem perveniant omnia , qua; ab initio mundiusque ad consummationem saeculi non unius ,sed multorum ssculorum sunt gesta ab omni-bus . Sed non est ita . Volens enim Deus ven-tilare omnium mentes , ut unusquisque sentiatproprios actus bonos vel malos, cito omnia abomnibus omni tempore gesta singulis quibusquefaciet in mente ineffabiliter quadam virtute. Necenim sicut nos volentes in mente facere alicuiea qu$ fecit, opus habemus tempore sufficientia d consummationem eorum qua; dicuntur a no«bis , & j n memoriam rediguntur : sic & Deusopus habet tempore volens nobis in mente face-re omnia qua; gessimus in vita , ut cognoscen-tes universa qua; fecimus , intelligamus propterqua; aut punimur, aut honoramur. Si quis au-tem celeritati divina; virtutis circa hsec omniaconsummanda non credit, hic nondum intellexitDeum q U i omnia fecit , & yon indiguit spatiotemporis alicujus ad faciendam coeli, & terre ,& omnium q u$ in e - $ p un j ? creaturam . Namr, Etsi videtur in s ex diebus fecisse omnia Deus ,i. 4 _ maX ™ e t l llla ^scit: Hic esi liber generationis

1,0

coeli & terra , j . ,. ■

ra ; audendum est tamen & dicendum, quoniamtempus futuri judicii non opus habebit spatiotemporis, r ' ‘ 1momento ,

fore.

qua die facta sunt ccslum & ter-: dicer

opus .. -

sed sicut resurrectio dicitur sutura inin ictu oculi , s ic p Uto & judicium

bat, non conservus villici iniquitatis juxta pa-rabolam fuisse reperitur , ut inde perspicuumest, quantum debes domino meo ? Illud autemin animum tuum induce, omnem actum bonum& opportunum , lucro & emolumento similemesse, malum vero, dispendio . Et quemadmo-dum aliud est lucrum quod plures nummi pa-riunt, aliud quod pauciores, quorum major mi*norve est multitudo & paucitas; ita egregia fa-cinora majori vel minori pretio compensantur .Quarum rerum judicium ad eum solum perti-net, qui horum disquirendorum peritus est, &ex animi affectione, & sermone, & actione, &rebus qua; cum in nostra facultate non sint, eatamen juvant quo? ex arbitrio nostro pendent ,Tstimare satagit qualis actio magno emolumentosit, qualis minori, & qualis minimo ; & ita econtrario quodnam peccatum magnum esse de-trimentum in rationum a fervis exactione repe-ritur : quod minus ; & quod ( si ita appellarelicet ) uKimi minuti detrimentum est, vel .ulti-mi quadrantis. Totius ergo vire rationem exi-git is qui regnum coelorum appellatus est , &aßimilatus homini regi , quando scilicet omnesnos adstare oportet ante tribunal Chnsii , ut re-ferat unusquisque propria corporis, prout gessit ,sive bonum , sive malum ; & tunc in putandisrationibus, omne verbum otiolum quod locuti fue-rint homines , in eas reseretur , & si quis ali-quando potum dederit uni ex minimis ijtts cali-cem aquee frigi die , tantum in nomine disci-puli .

9. Ba;c autem contingent , quando & id con-tinget quod a Daniele scriptum est .• Libri aper-ti sunt , & judicium sedit; omnium enim quLdicuntur, qua; geruntur , qua?que cogitantur ,fit quasi commentarius, & Dei potestate quid-quid nobis absconditum est, in lucem prosere-tur, & quidquid tectum est, revelabitur, utcum aliquis operam non dedisse fuerit repertus ,ut ab adversario liberaretur , mittatur in carce-rem a principe, & judice, & ministro, donecultimum minutum reddiderit: at postquam ope-ram dederit, ut ab eo liberetur, nec quicquamulli debeat, jamque minam decupiicaverit, velquincuplicaverit, vel quinque talenta duplicave-rit , vel e duobus quatuor effecerit , meritammercedem recipiat, intrans in gaudium Dominifui, vel super omnibus bonis ejus constitutus,vel illud audiens: Eßo potestatem habens superdecem civitates , vel; Eßo potestatem habens su-per quinque civitates - H$c autem ita dicta ar-bitramur, quasi multum postulent temporis, uttotius vire hic anteacta: temporis rationem red-damus , adeo ur rege rationem ab unoquoquerot servorum repetente , res tantum desideraretemporis existitnemus, donec qua; a mundi exor-tu ad consummationem non unius seculi , sedplurimorum gtsta sunt, ad finem perducantur .At res ita sc non babet ; volens enim Deusqirecumque totius temporis decursu acta sunt ,jn omnium memoriam consestim revocare , utrerum a sc bene vel male gestarum unusquisqueconscius sit, id virtute-ineffabili efficiet . Necenim , quemadmodum si rerum aliquarum me-moriam nobis refricare volumus, sufficiens desi*

nobis dicta sunt,

Ibid. 8 .lbid. 5 .

Ibid. 12 . 59 .

Matth. 5 .26.

2.Cor. J.io.

Matth. 12 .

3Ö.

Matth. 10.4 1 -

Dan. 7. io.

Matth. j o.26.

Luc. ii. 58,5S>.

Matth. r;.2 1.

Ibid 14 47.Luc. 19.1v.J 9 -

de ramus tempus, quo qu® a

& ad eorum recordationem quorum meminiüe

, , , -se-- rum nobis in memoriam revocare vult qu®

votamus nos deducum, percurramus, .dem sac.rD « ™ ve , Wc affcirm ,r

m hac vita gessimus, ut eorum quse a nobis acta sunt comeu , ^ p > i, a bet,

Perspectum habeamus. Quod fi%uis divina, virtuti, in iis agendi, ctlemar. fidem non M*'>

IS