in Matthaeum Tomus XIV.

343

VETUS INTERPRET JTlO.rum qui sub Diabolo sunt . Est enim sapienti®hdc opus.

eumque pluribus concessis quam qu® postulave-rat, dimisit j pollicitus quippe suerat debitoromnia sese debita hero redditurum , patientermodo expediendi nominis diem expectasset ; ateum miseratus berus non ita dimisit solummodo, quasi olim debitum , post dilatum hujus ex-pungendi tempus, esset recepturus, sed omni plane debito solutum dimisit. Servus autem ille ne-quam qui herum pro multis talentis moram ac procrastinationem rogaverat, inhumaniter se ges-sit, cum enim invenisset unum de conservis suis , qui debebat ei centum denarios , tenens suffocabat r-z,

eum dicens: Redde quod debes . Anr.on is summ® improbitatis exemplum dedit propter centum 28*.denarios conservum apprehensum suffocans , & liberam respirationem intercludens , qui proptermulta talenta neque ipse apprehensus , neque suffocatus fuit , sed primum una cum conjuge , li-beris, & facultatibus vendi jussus, deinde vero postquam adoravit, miserato eum hero absolutusest, & toto nomine liberatus . Quisnam vero sit inventus ille conservus , centum denarios nonhero suo debens , sed ipsi multorum talentorum debitori ; quinam & ii conservi , qui & huncsuffocantem, & illum suffocatum viderunt , & valde indoluerunt , suoque hero qu®cumque age-bantur palam fecerunt , juxta Jesu mentem exponere spissum est ac operosum negotium . Ut er-go revera se res habent non explicare id posse quemquam pronuntio , nisi Jesus qui discipulissuis omnia seorsum explanavit , illius animum subierit , & thesauros omnes in parabola delite-scentes, tenebris involutos, reconditos , sub aspectum non cadentes protulerit , & quemcumqueVult eorum quae in hac parabola continentur cognitionis lumine illustrare , perspicuis argumen-tis certum fecerit & erudierit , ut simul doceat quiftam ille sit multorum talentorum debitorUnus , ad hominem regem deductus, & cetera-» tum quis alter ille unus huic centum denariosdebens, & reliqua j & an is esse possit supra memoratus homo peccati, an Diabolus, an neu-ter illorum, aut alius quispiam, sive homo , sive aliquis ex us qui sub Diaboli potestate sunt ;nam sapientiae Dei opus illud est <3de his praedicta lunt, qui proprie & ex fe täles stint ,vel qui certis his qualitatibus affecti/unt, sive inter potestates non aspectabiles , sive inter cer-tos homines, quocumque tandem n/odo a Spiritu divino conscripta suerint , explicare ; nos au-tem , utpote qui nondum eam merjtem recepimus qu® Christi menti permisceri valeat , qu®quetantas res comprehensione assequi, & cum spiritu omnia prosunditatesque Dei perscrutari possit ,nihil certum & determinatum super iis qu® hic habentur in animum inducentes, ad unum quem-piam referri existimamus servum hunc nequam in parabola expressum , & propter multorumtalentorum debitum hic propositum.

ir. Quando autem , secundum parabolam ,homo rex voluit ponere rationem , videre estdignum , & ad quod tempus qu® dicuntur re-ferre debemus. Si enim post consummationem ,aut cum ipsa consummatione secundum tempussperati judicii, quomodo quis solvet quod dici-tur de eo qui denarios centum debebat, & effo-cabatur ab eo qui multorum talentorum veniami fuerat consecutus? Si autem ante judicium, quispotest ostendere positam rationem ab hominerege cum fervis suis? Dicimus igitur , quoniamvidetur de temporibus judicii praedictis hoc fo-re. Probatio autem hujus est, una quidem pa-rabola istius ipsius evangelii posita in extremo ,altera autem secundum Lucam . Sed ne expo-nentes eam prolongemus sermonem, breviter di-cimus quoniam parabola quidem secundum Mat-h. • l S.th®um , homo quidam peregre profestus vocavitservos suos , & tradidit eis substantiam suam ,Ujij i & ahi quidem quinque , alit autem duo , alii9 ' autem talentum unum . Et post multum tempusreversus est dominus servorum eorum . Et hisipsis sermonibus scriptum est quoniam posuit ra-tionem cum servis suis . Considera- ergo quoda ' r ' E* P 0 I U ^ rationem cum eis , & confer cumisto quod dictum est : Incipiente autem eo pone-re rationem : & videbis quoniam peregrinationem*•0* quidem patrisstmilias appellavit tempus socun-'6' dum quod donec fumus in corpore , peregrina-mur a Deo .- adventum ejus, quando post mul-tum tempus venit dominus servorum eorum ,tempus esse judicii cum venerit in consummatio*nem . Secundum Lucam autem clarius rnanife-stat, quoniam homo quidam nobilis profestus est*?. tn regionem longinquam accipere sibi regnum ,reverti . Proficiscens autem vocavit decemsirvos suos , & dedit illis decem minas , & di-Xlt eis : Negotiamini dum venio . lst e autem no*

bilis

12. Jam vero oper® pretium est perquirerequandonam homo ille rex, de quo agit parabo-la, rationem cum servis suis inire voluerit, &ad quod tempus sint reserenda qu® narrata sunt:nam si post qonsummatjonem, vel in ipsa con-summatione, ifuturi scilicet judicii tempore j quipote stabunt qu® ad centum denariorum debi-torem -ab eo suffocatum cui multa condonatasuerant talenta, pertinent ? sin ante judicium ,quomodo collat® ante illud a rege homine cumservis suis rationes explicari poterunt? At id deomnibus parabolis universe sentiendum est, qua-rum interpretatio ab evangelistis litteris manda-ta non est , etiamsi omnia privatim discipulissuis Jesus exposuerit, proptereaque parabolarumexplanationem evangeliorum scriptores occulta-verunt, ac silentio pr®termiserunt , quod litte-rarum naturam superarent qu®cumque in illissignificabantur , & ea esset talium parabolarumsolutio & expositio, ut libros , qui super iisparabolis conscripti fuissent , ne ipse quidemmundus capere potuisset . Ac fieri sane potestut cor idoneum , & scriptorum parabolas ex-planantium propter munditiem capax reperiatur,ita ut h®c in eo exarentur Spiritu Dei vivi .At inquiet aliquis impie nos fbrtafle agere quipropter arcanum divinorum scriptorum 8 c re-conditum sensum , h®c eum elucidare & decla-rare posse volumus , & lucem iis afferre cona-mur; etiamsi, ut id ita ponamus , eorum sen-tentiam accurate assecuti videamur. Ad id res-pondendum est, quod si ii quibus h®c intelli-gere datum est, quid sibi agendum sit teneant,nos certe qui in rerum qu® hic significantur,profunditatem penetrare non posse fatemur ,etiamsi rudiorem aliquatenus intelligentiam locihujus percepimus, nonnulla quidem ex iis qu®sive Dei nutu & gratia, -sive proprio mane

post