ZzL Ojogenis Commentariorum.

tfoj.iz.p.pro duritie cordis & infirmitate apud Paulumnobis potiora dona sectari & beatiores effici no-lentibus dictum est. Jam vero contra scripturaslegem, mulieri vivente viro nubere quidam ec-clesias rectores permiserunt , agentes contra id7.39. qyod scriptum est , in quo sic habetur : Mu-lier alligata est quanto tempore vir ejus vivit ,Rom. 7. ^ contra illud: Igitur vivente viro mulier vo-

cabitur adultera , fi fuerit cam alio viro ; nonomnino tamen sine ratione , h$c enim contralegem initio latam & scriptam, ad vitanda pe-jora , alieno arbitrio morem gerentes eos per-misiste verisimile est.

vetus Interpret at io.

runt dicentem : Muher Ugata est quanto terapo■ R or}h j,i.]-re vivit vir ejus . Item -. Vivente viro adulte-ra vocabitur , fi fasta fuerit alteri viro . Nontamen omnino sine causa hoc permiserunt : for-sitan enim propter hujusmodi infirmitatem in-continentium hominum , pejorum comparatio-ne , quas mala sunt permiserunt adversus eaqu3s ab initio suerant scripta : Dico autem vo- Mattb> ^dis quoniam qutcumque dimiserit uxorem suam , 9.ni fi ob causam fornicationis , & aliam duxerit ,metebatur „

24. Dicet vero fortasse Judaicus quispiam vir,ex iis qui Sospitatoris nostri doctrinse refragariMatth. 5 . audent, Jesum ipsum cum dixit: Omnis qui dt-'!*• miserit uxorem suam , excepta fornicationis cau -

fa , facit eam moechari , repudiandae uxoris [po-testatem fecisse haud secus ac Moysem , quempro duritie cordis populi legem tulisse dixit: &Deut, 24.I. jjj uc j. ( Quia foeditatem in ea invenit , idem esse

dicet ac fornicationis causam, propter quam ju-re mulier a viro repudiari possit : verum huicrespondendum est , etiamsi ex Legis mandatomulier adulterii rea lapidibus necanda sit, nonita foeditatem esse intelligendam 5 nec enim pro-pter adulterium, vel similem aliquam turpitudi-nem libellus repudii scribendus est, & conjugiin manus tradendus? sed quodlibet forsitan pec-catum, foeditatem nuncupasse Moysem, quodsi a viro deprehensom erit in uxore, quas gra-siam coram viro non inveniat, libellus repudiiMattb.19, scribitur, & e viri domo emittitur : vlb imtioS. autem non fuit fic . Tum vero deinde Servator

noster haudquaquam connubii solvendi propterullum aliud flagitium facultatem concedens ,quam solam fornicationem in uxore deprehen-Ibid, r,j 3 - f am sic ait; Omnis qui dimiserit uxorem juam ,excepta fornicationis causa , Jacit eam moechari .Quasri autem potest an uxorem repudiare nonliceat , nisi in adulterio deprehensa sit , verbigratia, propter veneficium, vel quod infantemab utroque genitum , viro peregre prosecto ,interfecerit, vel ob aliam quamlibet easdem -quin & si adulterii quidem insons viri domumclam diripuisse & expilasse animadversa sit , ro-gaverit aliquis an ejusmodi uxorem ex aequo &bono repudiabit, utpote vetante Servatore , nequis, excepta fornicationis causa, uxorem suamrepudiet; utrobique enim aliquod apparet absur-dum , quod an revera absurdum sit ignoro.- tanta enim pati & tolerare flagitia, quas adulterio& scortatione pejora censeri queant , plane aratione videbitur este alienum > rursum contraServatoris prascepta agere , nemo est quin im-pium esse confiteatur . Ac proinde in animomeo id disputo, cumam non dixit: Nemo uxo-rem , excepta fornicationis causa , repudiet ; atIbid. ait: Qui dimiserit uxorem, excepta fornicationiscausa , facit eam mcecbari ; qui enim uxoremadulterii minime ream repudiat, quantum in scest, ansam ei adulterandi prasbere nullus est quiRt>m, 7, Z. j n fj c j as eat . nam (5 vivente viro vocabituradultera, fi fuerit cum alio viro , & repudiataea occasionem illi dat iterum nubendi , per idefficit sane ut adultera sit; at qu® in veneficiooppressa est , vel caedem patravit , dimittere ,utrum excusationem habeat, necne, ipse disqui-res : nam praster repudium alias etiam multasadulterandi causas uxori suas vir potest praebe-re , majorem quaecumque vult agendi , & cum

qui-

24. Forsitan audax aliquis , & Judaicus viradversans doctrin® Salvatoris nostri, dicet quo-niam & Jesus dicens : Quicumque dimiserit uxo -rem suam , excepta causa fornicationis , facit eam p-mcecbari , permisit uxorem dimittere quemadmo-dum Moyses, quem retulit propter duritiam cor-dis Judaorum hoc prascepisse : & hanc ipsaminquiet este causam fornicationis per quam justeuxor a viro dimittitur : fecundum quam &

Moyses prascepit dimittere uxorem , si inventasuerit res turpis in ea. Sed ad hoc ita est res-pondendum , quoniam si secundum Legem ad-ultera lapidatur, manifestum est quoniam non se-cundum hoc intelligitur res turpis . Nec enimin causa adulterii oportet dare libellum repudii.

Sed forsitan Moyses omnem culpam mulieris tur-pem rem appellavit : qu® si inventa suerit inuxore, non invenienti gratiam coram viro suo,scribitur ei libellus repudii, & dimittitur de do-mo mariti : Quod ab initio non sic fuit . Post yintst- ^hoc autem Dominus non permittit propter aliam 8.aliquam culpam uxorem dimittere, nisi propter *

solam causam fornicationis dicens : Quicumque lbid -0 (dimiserit uxorem , excepta causa fornicationis ,facit eam mcecbari . Qusrendum est autem sipropter solam causam fornicationis dimittere ju-bet uxorem , quid sit si mulier non quidem fue-rit fornicata, sed aliud quid gravius fecerit, ut-puta, venefica inveniatur, aut interfectrix com«munis infantis nati, aut in quocumque homici-dio, aut exportans domum, & male dispergenssubstantiam viri, aut furta viro faciens, si justehujusmodi mulier dimittatur, cum Dominus ex-cepta causa fornicationis dimittere veter? ex utra-que enim parte aliquid inhonestum videtur : ne-scio autem si vere inhonestum. Talia enim mu-lieris sustinere peccata qu® pejora sunt adulte-riis & fornicationibus, irrationabile esse videbi-tur . Item facere contra voluntatem doctrina:Salvatoris, omnis confitebitur impium esie. Dis-puto ergo quia non prsceptive mandavit , utnemo dimittat uxorem excepta causa fornicatio-nis, sed quasi exponens rem dixit : Qui dimtfe - Jbit‘

' -- ' - *."„*£,*»* wju jur mbauurm , jacis tcur*

mcecbari . Et vere quidem quantum ad fe, faciteam moechari, dimittens eam non mcechantem-Si enim vivente viro adultera vocatur, fi fast*fuerit alteri viro , sine dubio qui dimittit , £ l a *-ei occasionem secundarum nuptiarum , & pro-pter hoc facit eam moechari. Sed vir qui, quan-tum ad se , uxorem dimittens facit moecha-ri , utputa, veneficam , vel homicidam, aut aIi *quid hujusmodi constitutam, fi justam excuset 10 *nem habet apud Deum, tractabis. Potest autem& citra dimissionem, propter alias causes focerevir ut uxor ejus mocchetur : utputa, qui supramensuram permittit uxorem seaw agere quodvult , & in amicitiam descendere virorum quo-

rum