in Matth^öm.'Tomus XV.

I

9 ■ 16 ,

tf V.2. 7 .

^'r.r.is.

N...

VETUS- INTERPRETJT10,antetn existimo quoniam sicut in exitu consum-mationis anni qusdam dicta sunt fieri oportere ,sic, verbi 'gratia , & iri consummatione foculo-rum multorum sive annum aliquem complen-tium , sive aliud aliquid , in abjectione peccatiapparuit Jesus noster : ut post consummationemfoculorum , quasi anni unius dierum , iterum.aliud succedat principium , & ostendat in faculissupervenientibus supereminentes divitias bonitatissua in eos quos ipse novit, ostendere oportere.Et h®c quidem diximus propter diem qui inparabola nominatur prüfend , quem potest quisconfimare etiam ex Joanpis epistola ita dicentis;:Filioli , novisßma bor a est , & stcut audistis quo-niam Anticbristus veniet , nunc autem Anticbri-sti multi sabli sunt : unde cognovimus quoniamnoviffima hora est, Noviffima enim hora est post,undecimam , in qua homo pater familias egres-sus , invenit alios stantes , & dixit eis .• Quidhic statis tota die otiosi}

'm,

mus, eamque totum hoc este foculum pr$sensarbitramur , in Dei pro&nditates necopini deci-dimus, Opus habentes spiritu qui omnia scruta- iXor.i.ia.tur , etiam profunda Dei , Ego vero existimoquemadmodum in fine consummationis anni qua-dam contingere debere dictum est; ita tanquamin plurium foculorum consummatione, sive an-num aliquem, sive quidpiam aliud complentium,ad destrublwnem peccati apparuisse Jesum no- jj e £ rstium, ut post foculorum tanquam dierum an-,ni consummationem, aliud rursus succedat prin-cipium, & ostendat Deus in sceculis supervenien-tibus abundantes divitias bonitatis sua 9 quibus ‘ '* ‘7’eas ostendendas este novit. Atque h®c propter-,commemoratum in parabola diem dicta sint ,qua; etiam confirmare potes ex epistola Joannis-dicentis Filioli, novissima hora ejt & sicut iJaan.iiS.audistis quia Anticbristus venit , nunc Antiebn-sti multi sabli sunt, unde scimus quia novissimahora est , Hora enim noviffima undecimam pro- iposit® parabofo horam excipit, quoniam para-bola; homo paterfamilias circa undecimam exiit ,

& invenit alios stantes , & dicit illis : Quidhic statis tota die otiosi ?

Z 2 . Deinceps vero cur quinque operariorumcatervis colenda; vinea; negotium paterfamiliasfortuito & temere non attribuerit, indagandumest; at priori quidem , cum exiit primo mane Manb.conducere operarios m vineam ; secundo vero , J -quando egressus circa horam tertiam vidit aliosJiantes in foro otiosos ; tertio item, ac quarto ,quando iterum exiit circa sextam & nonam ho-ram , & fecit similiter ; quinto autem qui circaundecimam inventus est , quando exiit , & in-venit alios stantes , & dicit tllis : Quid hic sta-tis tota die otiosi ? 3 Ac vide an primum esseordinem dicere queas qui ab Adamo simul cummundi fabricatione initium habuit : exiit enimprimo mane paterfamilias, & ut ita dicam, A-damum & Evam conduxit ut pietatis vineamexcolerent ; secundum autem ordinem , qui aNoe & pacto cum eo foedere censetur i tertiumqui ad Abrahamum pertinet , cum quo com-prehensa quoque esse qua; ad Patres ad Moysemusque spectant, intelligendum est; quartum itemad Moysem, & quscumque in JEgypto peractasunt, & leges in deferto conditas esse referen-dum» postremum vero undecim® circiter hor®

Christi

Ibid.

Ibid.

Ibid, 6.

qz. Post hoC requiramus quomodo non for-tuito paterfamilias quinque ordinibus operario-rum tradit opera vine®. Primum quidem, quan-do egressus est mane. Secundo, quando egressusest circa horam tertiam, vidit alios stantes otio-sos in foro. Tertia vice & quarta, quando ite-rum circa sextam A nonam egressus , similiterfecit. Quando autem circa undecimam , invenitalios stantes . Et vide si potes primum quidemordinem dicere , Adam in principio creationismundi, & eos qui suerunt in tempore illo, utoperarentur vineam cultur® Dei. Secundum au-tem ordinem Noe, & testamentum quod dispo-situm suit ad eum eunv eis qui suerunt in tem-pore illo. Tertium autem Abraham , & qui postipsum fuerunt patres, usque ad Moysen. Quar-tum Moyfen & eos omnes qui de dEgypto suntegressi , & legislationem qu® facta est in defer-to. Novissimum autem ordinem, Christi adven-tum . Tamen unus homo paterfamilias, quantumad parabolam istam , quinquies est egressus , &■ad negotia pervenit hujusmodi, ut inconfusibilesoperarios docentes verbum veritatis , mittat in

vineam operaturos opera ejus. - a . T r , r r

ordinem Coniti Jelu adventum significare

b Csterum unus homo paterfamilias , sicut proposita habet parabola , quinquies egressus est ,

& ad homrnce locorum res accessit , ut operarios tnconffijibtles , recte tranantes verbum ve - rct^.r.i;.ntatis \n vineam mitteret, qui in opere ipsius faciundo laborarent- nus enim Christus quiad homines plerumque se accommodavit , ea semper qu® operariorum vocationem attinent ,administravit.

33- Si enim Christus qui condescendit homi-nibus multoties, vocationem operariorum semperdispensavit, & si de mundo sensibili, Sc a sen-su incipiente opera facere , mysterium aliquodhabent quinque operariorum ordines introducti,qui potest , cognoscat . Exerceatur autem , etsinon vult quis suscipere dogmata, & qu® dicun-tur a nobis. Dicet enim aliquis quoniam tactusest in prima vocatione , propterea quod mulier3*3. dixit serpenti : Dixit Deus . Non manducabitisex eo, neque tangetis eum. Odoratus autem mi-fericordia, propterea quod dictum est de Noe:'<it. 6 , 7 'sOdoratus est Dominus odorem suavitatis. Gustus

vero

33 . Videat autem cui pote erit, an non curomundo sub sensum cadente, & iis qui opus fi.cturi a sensibus auspicantur, convenientiam ha-beant & similitudinem quinque illa operis fa-ciendi suscepta negotia: se se autem exerceat ,etiamsi qu® dicenda sunt inter dogmata admit-tere aliquis recusetdicet enim aliquis tactumjn prima vocatione contineri idcirco serpenti di-xisse mulierem: Pracepit nobis Deus ne comede- Q m . 3 .>.remtts , & »e tangeremus illud ; odoratum inalrera, unde Noe temporibus odoratum esse Do- ibid. 8 . n>minum odorem suavitatis gustum vero in A- ..brahamo significari; ideo cum angelos convivio lild - lS - 6 - 7 '

exci-

. a JSc vide aa primum tjfe &c. ) Theophilus Antioch. Hila- Theoptiylactus . Uuetiusnus , Hieronymus, Gregorius hom. jj. ir Evang. Opus imperf. b Ceterum unus homo

paterfamilias &c. ) Hilarius.