M

rige n i s Commentar i o r um

18.

Z.UC, 21,20. tempore appropinquavit stefolatio o/Mi ^quinetianaeum Jesum flagris cecidissent, ipsi flagellati sunt,

Eam. 11,25. & flagellantur porro , donec plenitudo genuumEcdef 17. intrant , , nam ,q lil m altum mittit lapidem , incaput suum .mtttit, 3 atque hoc oirmia ficta sunt,üt ab illis quidem recedat visitatio, ad eos ve-ro e gentibus transeat vqui salutem consequuntur,

Rom. ii. 5. ,-yna cum reliquiis fecundum electionem ; ni/i e nim

Jjai.i.p, ' - . r r

Dominus exercituum reliquifiet fis femen , quaji

Sodoma suissent , & qua/i Gomorra simules es-sent. Ego vero sic existimo, quemadmodum sa-cri ritus exemplari & umbra? ccelestium olimperacti, propter coelestia abrogati sunt j & ad-ventante vero sacerdote cessavit ficerdos symboli*cus; & veris pro peccatis fictis sacrificiis, sym-bolica abolita sunt ; ita cum subjugi , corporevidelicet suo, vectum Jesum excepit vera Jeru-:Zacb. .p.o- salem, quamobrem exultavit fatis filia Sion ,

& prodicavit filia superna? Jerusalem , tunc dis-sipatam suisse Jerusalem, qua? umbra est, & col-lapsum suisse templum e mortuis conflatum la-pidibus, propter templum viventibus fixis aedi-ficatum > quin ,& subrutum suisse altare inferius,

° quoniam »coeleste edebat oracula s per veros sa-

crorum »ritus Enconia celebrante ipso Jesu . Sinautem juxta aliquam significationem , hominessunt civitas 5 etiamnutn Jerosolymis < sic autem-quicumque terreno huic loco confidunt, appel-lo ) Jesus proditur quique Dei »cultores seprofitentur , & quasi sacerdotum Principes Ju-doi , quique sacras scripturas explanare se glo-riantur Scriba?, Jesum capitis damnant , cummaledictis cum ac co.n,vitiis proscindunt £cquotiescumque Jesum , ipsiusque »doctrinam in-ter gentes derident, nunquam non illis eum tra-dunt ; & cum ipsius procepta execrantur , &abolere cupiunt , linguis suis cultum Deo perJesum Christum exhibitum semper flagellant ,ipsumque Christum »cruci suffigunt : at his illemelior haud multo post resurgit, visumque as-secutis vivens conspicitur . Nunc enim quis cae-cus , ut ex Dei persona ait Isaias , »ist fervimei-, & qui surdi , nisi qui eorum dominantur ?

■Cum magno siquidem Sc prophetico ingenio acIbid. 18. & spiritu ait: Surdi audite, & coci intuemini ad

videndum i Ö* quis cocus nist fervi mei z & qui surdi , nist qui eorum dominantur ?■ & excocatiJoan 9..19. sunt fervi Dei a Jesus enim in judicium in bunc mundum venit , ut qui non vident , ( ii autemsunt gentes ) videant ; & qui vident ( nimirum Israel ) coci fiant . Tanto igitur exorto veroZach. i^.s2.lumine , ac illud ostendente Dei Verbo ., ac dicente : Ecce vir oriens nomen ejus; lumen tamenSap i.ii. neutiquam viderunt, quoniam excocavit iH° s malitia eorum , & nescierunt sacramenta Dei, &22. novum .ac incredibile populo huic , & gentibus accidit : videbat quidem populus unumquemque

prophetarum lucernam esse s »exortum vero Solem ipsum justitia? non agnoverunt > idcirco & siMalach. 4,2 quam habere lucernam visi sunt, iis .ablata est : at »gentium populus in tenebris sedens lumen vi-dit, non quale viderat Israel exiguum scilicet , exiguum quippe lumen unusquisque »prophetarumerat, sed -populus in tenebris sedens, lumen magnum, Dominum nempe, & Servatorem nostrumJesum Christum vidit, cujus tum apparet magnitudo, cum Attingit a fine terra?, usque ad finemSap.S.i. fortiter , & dtfpomt .ecclesias suaviter ,, quando Spiritus ipsius replevit »terram , completo tum-vaticinio .quod in novifiimis diebus manifestum futurum montem Dei pronuntiat ; Sc nunc euntjai.2.2. ac i eum omnes g entes ■ & j s .quidem est Jesus Christus .

Jfai.41.j9.

VETJJS INTERPRET AT JÖ.

-qui flagellaverunt Jesum flagellati sunt., .& fla-gellantur donec intret gentium plenitudo x »quo-niam qui lapidem mittit in altum , super caputsuum mittit .. Et hoc »omnia facta sunt, ut abillis quidem recedat speculatso Dei, transeat .au-tem ad gentes , filvatis videlicet cum gentibus,& reliquiis Judoorum fecundum electionem ; quo-niam nist Dominus Sabaoth reliquisset ill ts fe-men , stcut Sodoma facti fmßent . Ego autem ar-bitror quoniam sicut exemplum Sc umbra cultu-ro quod antea implebatur, propter »coelestia so-lutum est, & veniente vero Principe sacerdotumfiguralis sacerdos cessavit, & veris sacrificiis propeccato in usum venientibus figuralia sacrificiasunt destructa : sic quoniam vera Hierufilem su-scepit' Jesum ascendentem super subjugalem cor-poris fui, in quo & gaudebat valde filia Sion ,& prodicavit filia Hierusalem qua? sursum esc ,tunc destructa est Hierusalem quo suerat .um-bra, & cecidit templum quod de lapidibus mor-tuis erat constructum , propter »templum quodde lapidibus vivis suerat erigendum . Effossumest autem Sc altare quod suit deorsum, »quoniamapparuerat quod erat cceleste, .cujus Enconia indeservitione vera fecit Jesus. Si autem fecundumquamdam significationem homines civitas sunt ,& nunc in Hierosolymis : sic enim eos vocoqui spem suam habent in locum illius Hierusa-lem quo aliquando suit in terris : »& nunc er-go traditur Jesus eis qui profitentur esse se Deiservos , Judaeis : & quali Principes sacerdotumconstituti , & qui divinas litteras scire so arbi-trantur Scribo , condemnant Jesum morte per-ea quo maledicunt de eo , Sc non est quandonon tradunt gentibus Jesum deludentes eum &doctrinam ejus apud se, & semper linguis suisflagellant eum, & culturam Dei quo per Jesumintroducta est. Et ipsi quidem crucifigunt eum,per 'hoc quod anathematizant & tollere voluntdoctrinam ipsius . Ille autem melior illis om-nibus constitutus paululum deficiens surgit , Stvivens gentibus , qua? acceperunt posse videreapparet»

Rom.i iA'Eccl.il^'

Roni- r

ifai.i-r :

2*-

■■b.

De filiis Zebedtei,

Mattb. 20. 4. Tunc accessit ad cum mater filiorum Zehe-

20 ’ Aoi cum filiis suis , .& reliqua , usque ad id ■:Mattb, 20, Audientes autem decem indignati fiunt de duobus24. fratribus . Idem a Marco his verbis proditum

Mare. 10. est •' Et accedunt ad eum Jacobus & Joannes35 » “l 1 * filii Zebedai , & dicunt ei , »&cotera, ad hoc

us-

.4. In illo tempore , Acceffit ad Jesum *» at **'filiorum Zebedot cura duobus filiis fuit ,rans, & petens aliquid ab eo. Ille autem dixitei ... Quid vis ? Dicit ei Dic ut sedeant bt duofilii mei , unus ad dexteram , & Ater ad Jmt-Jlram in regno tuo . Dignum est in prtesonti loco

quo-