in Matthaeum Tomus XVI.

VETUS INT ERP RET JT IO .mulariorum, evertens & cathedras vendentiumcolumbas : nunc autem quamdiu non vifitantur,qui in notniue Jesu Christi conveniunt in ipsum,sunt in conventibus vendentes & ementes jn tem-plo , & reliqua omnia facientes, & nusquam eisChristus apparet, ut ejiciens eos reliquos salvet.Si autem visitaverit super peccata nostra, & qua-si lugens nos veniat, & corripiat, ut castigetquasi filios , ut recipiat nos , tunc ingredieturChristi potestas congregatis nobis & Spiritu san-cto , & Ingrediens ejiciet omnes vendentes &ementes in templo . Vendentes quidem & alie-nantes a se quidquid habebant boni , ementesautem pro eis mala . Et destruet mensas num-mulariorum , id est, avarorum & pecunia? cupi-dorum , qui aliorum quidem pecunias cum ini-quitate vertunt ad se, ipsi autem non ad quodexpedit eas expendunt , Sunt & alii in templovendentes Christi columbas, & tradentes simpli-54 .7, ces sicut columbas , & orantes dicentes : Quisdabit mihi pennas sicut columba , & volabo ,& requiescam? tradentes eas principibus, quibusnon oportebat.

409

& principum populi , spelunca latronum eff ecta est. Verum tunc ingressus est quidem Jefu sin templum Dei, & illud expurgavit , ejectisomnibus vendentibus & ementibus in templo ,& mensis numulariorum eversis, una cum ca-thedris in quibus sedebant qui vendebant co-lumbas . Nunc autem quandiu non observanturqui in nomine Jesu Christi simul in conventi-bus coeunt, ii sunt qui vendunt, & emunt intemplo, & reliqua faciunt, neque iis ullo mo-do videndum se dat Jesus, ut ejectis illis reli-quos servet, vel ut illos ejectos in peccati fuiagnitionem & conscientiam adducat, & in tem-plum rursus, non vendendi , vel emendi , acreliqua / faciendi gratia , introducat j postquamautem peccata nostra inspexerit , & quasi nosamore prosequeris advenerit , ut nos castiget j& tanquam silios a se deinde admittendos fla-gris c-kdat j tunc congregatis nobis & Spiritusancto ingredietur Jesu potestas, eaque ingressavendentes omnes ac ementes in templo ejiciet:vendentes quidem quasi nundinantes si quiaboni habuerunt j pro iis autem mala ementes »atque ha?c in Dei templo , ecclesia nimirum

agentes. 3 Atque utinam in Patris fui templum , aecclesiam scilicet, orationis domum ingressus Jesus , numulariorum , & avarorum mensas detur-bet , & qui probam pecuniam vilibus ac nullius pretii numulis commutant , ut eos quorumnumos permutant , afficiant damno ; jpsi vero in res necessarias pecuniam neutiquam expen-dant. Sunt autem alii qui in templo Christi columbas vendunt & emunt , & principibus con-tra fas tradunt , eos qui sunt fimphees ficut columba qui oraverunt , & dixerunt • Quis dabtt Matth, 10?mihi pennas sicut columba , 0 * volabo , requiescam ? quorumque exaudita? preces & acee- \t ',

pta? sunt.

PJ'*L 54-7-

22. Et arbitror convenire verbum de vendi-toribus columbarum , eis qui tradunt ecclesiasavaris, & tyrannicis, & indisciplinatis, & irre-ligiosis episcopis, aut presbyteris. Propter quod& cathedras tantummodo appellavit evangelistaeversas esse a Jesu. Et utinam audirent ha?c cumdecenti ammonitione scriptura? , qui glorianturde cathedris Moysi in quibus scdent , & ven-dunt omnes ecclesias columbarum , & tradunteas talibus pra?positis , ad quos recte dicatur a>rr. Domino per Hieremiam prophetam : Principespopuli mei me non cognoverunt fihi enim suntinsipientes , & non intelligentes . Sapientes suntad male faciendum , bene autem facere nesciunt,9 * Et apud Michaeam similiter : Principes populimei expellentur de domo epulationis sua. Si au-tem audirent , nunquam venderent Christi co-lumbas , sed constituerent principes eorum par-centes columbis, & providentes saluti earum, 8 cnon despicientes, nec occidentes pingues colum-bas . Si autem oportet tres ipsas species rejectasa templo cautius exponere , possumus dicere :Quicumque in populo christiano ad nihil aliudvacant in saeculo isto , nisi circa venditiones 6 cemptiones , rarius autem in orationibus perma-nent, vel aliis actibus rectis quos queerit sermodivinus, ipsi sunt vendentes & ementes in tem-plo Dei , facientes domum orationis speluncamlatronum. Diaconi autem qui non bene tractantecclesiasticarum pecuniarum menscs, sed fern perde eis fraudant , & ipscz quas dispensant , nonsecundum justitiam dispensant, & divites fiunt derebus pauperum » ipsi sunt nummularii pecunia-rum mensas habentes quas Christus evertit. Quo-Tom. 11 L niam

22. Ego vero quod de columbarum vendi-tbribus scriptum est, his convenire existimo quiecclesias avaris, tyrannicis, indoctis, & irreli-giosis episcopis , presbyteris , vel diaconis tra-dunt : quocirca de eorum tantummodo cathe-dris qui columbas vendebant mentionem fece-runt Matthäus & Maccus, quas a Jesu eversasfuisse commemorant. Atque utinam ha?c mentedivinae scriptura; accommodata audirent, qui su--pra cathedram Moysis sedere se gloriantur , &totas columbarum ecclesias vendunt, eafque ejus-modi praefectis tradunt, de quibus id dici po-test quod in Jeremia a Domino proferturprincipes populi mei non me cognoverunt ; filiiinsipientes sunt , & vecordes: sapientes Junt utfaciant mala , bene autem facere nescierunt ; &quod apud Michaeam, opinor, his verbis con-ceptum est : Principes populi mei ejicientur de EL. r.A.domo deliciarum suarum : haec enim si audissent,columbas Christi minime profecto vendidissent,sed principes columbis parcentes, ac de earumsalute sollicitos constituissent j neque circum- bspicientes quonam mactato, haud secus ac pin-ou i columba epulaturi sint. Ejectis autem iis ,quod venderent, atque emerent, nec-non & nu-mulariis & columbarum venditoribus pudoremjncutiens Jesus ex vaticiniis, quasi eig.Patris fuipersona editis, scriptum esse dicit: Domus mea ,domus orationis vocabitur ; nec enim aliud quid-quam in ecclesia Dei esse oportet , quam peti-tionem sancti cujuslibet operis , & visitationem£>ei arcessentis, & precationis loco apud Deumhabiti, juxta quod possibile illud est: Sine in - i.Thejs.^termisfione orate ; at vos orationis domum flagi- 17.

* Atque utinam itt Patris fui Templum &c. ) Vide Orige- b Neque circumspicientes quonam matlato , haud secus aei'n I M ln - f T a ' & t010, ir> in l Joan. & töm. !2 . Hilarius can. it. pingui ctlumba &c. ) Hieronymus.

H uetius. *