I/-».; 6 - 7 -

X.CoiMo.J.

Pst 1.2$.' O"L

Mich.’]. 1,2'

Lw, 13.41

4O J

r i gen is Commentariorum

itionis princeps, id non facile perfecisset, quoda Jesu actum est. Et Joannis quidem mentem,littera contextui servientes , tropologice expli-cavimus , quatenus eam fuimus assecuti: sed quo-niam series postulat, ut de rebus propositis se-cundum Matthaei narrationem disseramus, invocato sapiendae Patre, agedum an aliquid audaciJesu facinore dignum hic possimus depromere , habeant privilegium speculationis Dei, nec pof-

~ ergo se-

VETUS INTERPRETATIO.insensatis erat constructum , primum quidem- afSalomone , deinde reparatum ab Efdra , postesvero post Christi adventum a Romanis destru-ctum : & illa existimabatur domus esse oratio-nis - Qua destructa neceffe est' ut Judcei quasinon jam habentes domum orationis , jam non

videamus . Ac primum quidnam sit illud Deitemplum dicendum est , quod agnoscens Deusin Propheta dixit: Domus mea , domus oratio-nis vocabitur . Juxta circumcisionem ergo secun-dum carnem, & corporalia legis festa ac sacrifi-cia, templum Dei existimabatur esse opificiumillud e lapidibus sensus expertibus a Salomoneprimum constructum, ab Efdra deinde restaura-tum , at post incarnationem Jesu a Romanis de-mum dirutum $ & hxc domus orationis esse cre-debatur > quo everso Judteos , utpote domumorationis jam non amplius habentes, privilegium

sint secundum legem Deo servire. Hoccto, omnia Christus ejecit in mysterio spiritua-lium actuum suorum : & tunc fecit visibiliter ,quod semper invisibiliter agit, ejiciens vendentes& ementes de templo , & menses nummulario-rum evertens & cathedras vendentium colum-bas , ad correptionem populi, ut non pro mun-di festivitatibus in nomine Dei emptionibus &venditionibus vacent in loco non competenti ,in quo non debent vendere nec emere, sed ora-tionibus vacare, qui congregaptur quasi in domoorationis.

itidem visitationis Dei jam amplius non habuif

se necessario dicendum est ; quo srui credebantur privilegio , propterea quod in orationis domoorabant, postquam legalis cultus munia obierant. Sospitator vero noster qui actionum suarum spi-ritalium symbola edidit , ex eo templo vendentes & ementes corporaliter deturbarit , numula-riorum menses , & cathedras vendentium columbas everterit , & quae scripta extant dixerit , adconversionem pnesentis tum forte populi , qui cum sanctam festivitatem in nomine Dei celebraredebuisset, venditionibus, emptionibusque non in loco ejusmodi rebus idoneo, sed in templo vaca-bat : hic ubi coiens , tanquam in orationis domo orare debebat j at res orationi contrarias age-bat, haud secus ac in dicata mercatui domo vendens ac emens, pecunias permutans, & in cathe-dris vendendarum columbarum gratia sedens: Judsrorum autem facinoris foeditatem tunc Jesus ab-stulerit , quando negotiantes eos, & in corporeas delicias se effundentes, cum juxta proscriptumlegis festum celebrare debuissent, reprehendit.

21. Nunc autem conflatum ex vivis lapidi-bus templum ecclesiam esse existimo , in eaquenonnullos esse, qui non quasi in ecclesia vivant,sed quasi secundum carnem militent-, quique ora-tionis ex vivis lapidibus constructam domumper suam nequitiam latronum speluncam seciant:quis enim postquam peccata in ecclesiis quibus-dam ab iis commissa perspexerit, qui aliorumpietatem quaestum esse existimant , cumque exevangelio victum petere oporteat , id quidemnon faciunt, sed divitias, ingentefque facultatescomparant, tantum illud ecclesia mysterium la-tronum speluncam esse factum non fateatur ?adeo ut de peccatis, in vivo , quod ipse aedifi-cavit , templo admissis apposite id dicat Chri-stus , quod e psalmis depromptum est: Qu<?utilitas in sanguine meo , dum descendo m cor-ruptionem ? * & quod apud Osce , ni fallor ,extat, ubi Jesu anima, vita peccatorum, qui intemplo nihilominus esse videntur, offensa, ait :Vce mihi quia satius fum sicut qui congregat sti-pulam in messe , & sicut racemos in vindemia ,cum non fit spica ad comedendum primitiva. Vcemihi anima , quia periit pius de terra , & nonest in hominibus qui corrigat . Si hac porro Je-su oratione, quodque lapsus nostros deflens di-xerit: Vat mihi anima , offenderis, cum his con-tende quae habentur in evangelio, ubi scriptumest, "videntem eum Jerusalem flevisse super illam,& dixisse. Quod si super Jerusalem cum ratio-ne flevit, longe magis etiam consentaneum eritut super ecclesiam fleat, qute ad id aedificata estut domus sit orationis, at propter turpem non-nullorum quaestum ac luxum, atque utinam non

&

ai. Nunc autem arbitror esse templum Deiex lapidibus vivis constructum, ecclesiam Chri-sti. Sunt autem multi in ea non sicut decet vi-ventes spiritaliter, sed secundum carnem militant }qui & domum orationis de lapidibus vivis con-structam faciunt speluncam esse latronum, acti-bus suis non ecclesia Dei dignis , sed speluncalatronum. Qui enim considerat in multis eccle-siis talium Christianorum peccata , qui arbitren-tur quasstum esse pietatem, & cum deberent deevangelio vivere fecundum quod vivere decet ser-vos Dei, hoc non faciunt, sed divitias & mul-tas possessiones acquirunt : nonne dicet spelun-cam latronum factam esse sub illis ecclesiam, utrecte dicat Christus ad eos propter dissipationemecclesia? lux : Qus uulttas in sanguine meo , dumdejeendo in corruptionem ? Item ipse per Mi'chseam tali modo : Vce mihi quoniam satius jurrtficut qui colligit stipulam in messe } & ficut quiracemum tn vindemia , cum non fit botrio admanducandum primogenita. V<g animes me ce , quiaperiit timoratus a terra y & qui corrigat in ho-minibus non est . Et cum intellexeris Jesum di-centem talia, & lugentem peccata nostra, aspicesimul & illud quod in evangelio scribitur : Cumvidisset Hierusalem , flevit super eam , & diaii »Et si rationabiliter flevit super Hieruselem , &rationabilius flebit super ecclesiam xdisicatam < 3 U1 *dem ut eflet domus orationis, factam autem p ro *pter turpia lucra & luxus quorumdam ( quodutinam non esset ) principum populi speluncamlatronum . Sed tunc quidem intravit Jesus ,ntemplum Dei , & mundavit illud ejiciens ven *

dentes Sc ementes in templo, & menses num ”

r * jnu-

pjalrf'A li^-

ll'

I ,ue-'9‘

t -J U f°?r, at ‘ ud pfi? > «i fallor &c. ) Osce cum Michsea

admndum uirn f 0! } iudlt - Idem alibi peccat fepenumero, quem-admodum viro scriptura quidem caUentiffimo , sed ejus loca

StebJ; b . r «S°[ iler &*> ilia properamiurü