RIGENIS COMM EJ t Ä L IO RÜ M

plectentes, & lapidibus obruentes . 3 Postremotandem filium suum mittit paterfamilias, Domi-,num videlicet nostrum Jesum Christum , quipudorem vine« & agricolis , ac reverentiami poster incutere; sed Principes sacerdotum & se-niores, ac sapientes populi viso Filio , nec in-solentia su« immemores , heredem eum estecogitarunt; tum vero ut ipsi vineae domini esficerentur, interficere eum audent ; cumque ih

b

Mattk • II.Ibid . 41.

Ibici. 41,

VETU S INT E RP RET AT IO .prudentes, videntes filium, non omnino insen*sati existentes , eminenti« suT h«redem eum el-fe intellexerunt . Ausi sunt autem interficereeum, ut ipsi efficerentur domini super vineamillam, & ejicientes eum extra res Israelitarum ,foris eum judicantes este, interfecerunt. Domi-nus autem qui statim rediit, quem occiderunt, , Tvenit resurgeris a mortuis, & malos quidem co*lum ejecissent, & extra Israelem amandandum lonos male perdidit, aliis autem colonis, id est,

decrevislent , trucidarunt; eonfestimque vine« apostolis vineam suam consignavit, id est , eos

Dominus quem interemerunt, postquam a mor- qui ex Judaico populo reliqui crediderunt, qui

■tuis surrexit, ad eos prosectus, agricolas nefa- darent in fempöre suö fructus domino suo .

rios male perdit > b aliis autem agricolis', apo- Item docet eos ex prophetia, quoniam ab istis

stolis nempe suis, eos tradit qui e populo ere- quidem «dificatoribus reprobatus est , a Deo

diderunt , vineam videlicet ; atque hi fructus autem electus, & caput totius aedificationis , &

patrifamilias temporibus suis reddunt. Postquam caput mirabile factus in oculis eorum qui pofi

autem ii qui supra qu«siverant: In qua potesta- furit eum videre, ita prophetans gentium fidem,

te htsc facis ! ea post parabolam subjunxerunt dicit non credentibus sibi doctoribus Jud«orum, , .,i>

qu« his verbis subnexa sunt i Malos male per- Tolletur a vobis regnum Dei , & dabitur genti ‘

det , petitam e prophetis doctrinam ipsis tradens facienti fructus suos . Ad quam multa quis fpi-

respondet Servator se ab illis quidem esse re- malis constitutus, & ad discutienda omnia parä-

ptrobatum, apud Deum autem in honore esse , tus poterit di,cere, pulsans obscuritatem ejus, id

& totius «dificii, ac univerf« , qu« ei coh«- est ostium clausum, & qu«rens inveniet : & nds

ret, compagis caput, & mirabile quidem caput .fecundum mediocritatem nostram talia suspicamurin eorum oculis qui illud intueri possunt. De- in loco: quoniam paterfamilias homo Deus est, ,,

de quo scriptum est : Morigeratus est DominusDeus tuus , quemadmodum fi homo morigerare-tur fihum suum. Sic enim eo quod morigeraturhomines, ut hominum prodificet mores, in qui-busdam parabolis dicitur homo, quemadmodumfi pater cum parvulo filio suo colloquatur in-fantia, ut descendat ad verba filii sui, & mori-geretur eum . Propterea puro , omnes justiti«quas tradidit Deus hominibus, quasi pueriles suntquantum ad proprias justitias Dei.

Deut. 1» $J,

Matsh. 20.

1.

Ibid. 8.Ibid . rr.s.

Uid. 21.28.

L.UC, 20. A»

Mato, [2.1.£«£■.14.16.

inde vero vocationem e gentibus vaticinans, Ju-d«orum magistris sibi fidem non habentibus ait:

Muferetur a vobis regnum Dei , & dabitur gen-ti facienti fructus ejus. Verum, ita ut a nobissupra dictum est, omnia summacim nimis com-plectitur hsc explicatio, non etiam verbum sin-gula interpretatur; super qua spiritalis aliquis ;

& unumquodque examinare valens, dum recon-ditarum hic sententiarum januam obscuritate oc-clusam pulsabit, ad plerasque offendet dubitatio-nes, quarum solutionem reperkt, si eam rectequ«siverir , a Deoque recipiet, si precibus postulaverit . Nos autem pro modulo nostro taliasuper hoc loco mente concipimus ; hominem nimirum patremfamilias , Deum esse, de quo scri-ptum est : Portavit te Dominus Deus tuui , ut solet homo gestare parvulum futim . Is enim iriquibusdam parabolis homo appellatur , propterea quod -dum homines juvat , hominum utili-tatem ac commodum sustinet : atque hoc quidem loco propter vineam , & afluam vine« se-pem , & effbsum ab ipso torcular , & «dificatam turrim , & propter servos quos habet , &quos ad agricolas mittit , quosque majore numero alrera vice mittit , homo paterfamilias appel-latur : & quasi paterfamilias agricolis vineam tradidit , quam ab iis deinde ablatam aliis dedit -Rursus vero homo paterfamilias supta dictus est his verbis: Sns.de efi enim regnum calorumhommi patrifamilias , qm ; exiit primo mane conducere operarios in vineam suam ; & , ut pater-familias , vineam habet , & agricolas conducit ; procriratbrem item habet , cui dicit: Voca ope-rarios , & redde illis mercedem , incipietis a novissimis, usque ad primos . In parabola autem decoena , & filii ipsius nuptiis, & vocatu , non paterfamilias , sed rex dictus est ; major quipp eest patrefamilias , utpote qui exercitum tanquam rex mittat , eosque de medio tollat qui servosipsius comprehenderunt , & contumeliis affecerunt , ac trucidarunt ; & tanquam' regia praedi-tus potestate , non ut paterfamilias duntaxat , ministris Tuis julsit , ut pedes illius manusque li-garent , qui vestem nuptialem non habens ad nuptias fuerat ingressus , eumque ut in tenebra*exteriores mitterent. Cum vero supra dicitur : Homo quidam habebat duos filios , neque pater-familias , neque rex apppellatus est , sed homo simpliciter . Quemadmodum autem in divini*scripturis multipliciter Deus acccipitur , ita multum interest homo ne simpliciter , an paterfa*milias , an rex appelletur. Atque illa quidem ita se habent apud Matth«um; parabola autemqu« apud Lucam huicce respondet, hominem eum nuncupavit , his verbis : Homo plantavitvineam , & locavit colonis . Quin & Marcus ait : Vineam pastinavit homo quidam , & circum-dedit sepem . Rursum Lucas vocationis parabolam exponens , homo quidam , inquit , f eCit

nam magnam , & vocavit multos . Tu vero loca omnia colligens in quibus Deus homo ap-pellatur , & spiritalia cum spiritalibus in ejus rei disputatione contendens , & qu« passim re*

perientur recte discutiens, pro disquisitionis tu« ratione multa invenies super eo, quod Deus h°mo nuncupatur. Hic autem homo paterfamilias vineam plantavit , de qua , non absque examinepr«termifla tanta parabola , accuratius disputandum est.

7. Qu«-

7. Qu«

a Postremo tandem filium suum 8cc. ) Vide Hilarium canon, rr. & Theophylacttim,b Aliis autem agricolis &c. ) Vide Theophylacttun.