I
l! d
aiGENis Commentariorum
Ihid.
tus , quique ex viis congregati sunt mali ac pro-bi , donec discumbemibus complet® sint nu-pti®; quique inter discumbentes vestem nuptia-lem non habet, ac ministri item quibus justumest ut manibus ligent eum ac pedibus qui ve-stem nuptialem non habet, & in tenebras exte-riores mittant. Scribi quidem poterat : Similesalium est regnum coelorum regi, absque addita-mento hocce, homini ; sed quoniam illud , so-mini, adjectum est, id quoque necessario venitexplicandum, quod ita, meo quidem judicio ,expositum est: * quidam, a quo jam ante con-scriptus est liber legum sanctarum allegoriascomplectens , cum voces quibus human® con-ditionis particeps declaratur Deus , explicaret ,atque eas item quibus ipsius adstruitur divinitas.
VETUS INTERPRET AT 10rum regi , fine additamento , hominis sed quo-niam additum est etiam, homini, necessarium estexponere etiam hoc - £t ante me alius quidaminterpretatus est sicut & mihi videtur . Fecitenim librum dc legibus sanctis , & protulit ser-monem ubi Deus secundum passibilem naturamhominum vertitur -• & primum quidem dixit ,ubi secundum passibilem naturam vertitur di-spensans homines, secundum quod dictum est.-Morigeravit te Dominus Deus tuus, quemadmo - Deut.damfi pater morigeret filium suum. Deinde pro-tulit ubi non est Deus quemadmodum homo ,fecundum quod dictum est Non sicut homo Nuitis'Deus noster .
homini similem dici Deum human® natur® curam gerentem ostendere volens , uno hoc locoBetit -i - 3 1 - usus est : Portavit te Dominus Deus tuus , ut solet homo gestare parvulum filium suum :
ut au-
b
$ium-
tem homini Deum similem non este patefaceret unum hunc protulit : b Non est Deus quasi ho-mo, ut juspendatur.
18. Nobis autem maxima exemplorum copiaex evangeliis suppetit , in quibus juxta parabo-las quasdam homini aslimilatus est . Ad earumergo parabolarum defensionem , qu® verbo te-nus Deum Christi Patrem human® conditionisaffectibus obnoxium este statuunt , iis uremurqu® Deum hominem appellant , & hsreticosqui quod consimiles veteris testamenti locos nonanimadverterint, in Dei legis ac prophetarum ,& mundi Conditoris ostensionem incurrunt, itacompellabimus; si juxta evangelii parabolas ho-mini comparatur Deus, quare consequenter hisparabolis, parabolam quoque esse iram, & fu-rorem, & poenitentiam, & aversionem vultus ,& sessionem , & stationem , & ambulationemDei non vultis ? Ipsius enim somnum , cujusapud prophetas mentio fit , vel non observa-runt, vel parabolam este fatebuntur. Iis pr®te-rea dicemus ; fi quemadmodum Deus per mo-dum parabol® homo appellatur, scripturas quo-que humanorum affectuum participem Deumexhibentes, tanquam parabolas accipere non vul-tis; quomodo rerum omnium Deus, qui nihilhumani vestra sententia in se habere dicitur ,juxta evangelium homo appellatur , aperite .Nec eo contenti , novi quoque testamenti scri-pturas minime perscrutatos illos fuisse probabi-mus, in quibus, juxta hanc parabolam, homorex, qui nuptias filio suo faciebat, adversus eos
18. Nos autem multam abundantiam exem-plorum habentes de evarigelicis, in quibus DeusPater affimilatur homini , exponimus parabolasnominantes quasi hominem Deum , & dicimusad quosdam h®reticos, qui non intelligentes qu®hoc ro<sdo dicuntur in scripturis veteribus, pec-cant fi Deum legis , & prophetarum totiusCreatoris , quoniam fi homini assimilatur Deussecundum parabolas evangelii , fecundum conse-quentiam parabolarum istarum suscipere conve-nit & iram Dei, & furorem, & pcenuenriam& aversionem vultus , & sessionem , & statio-nem , & incessionem, & somnum: qu® omniade Deo scripta sunt in prophetis & ab exituostenduntur, quia nec veteris testamenti scriptu-ras intelligunt . Nam si nihil Deus habet in sequod videtur humanum, dicant utrum iste Deusqui secundum parabolas evangelii & homo di-citur, & iratus proponitur, secundum humanamnaturam ipse est Pater Christi, aut alius pr®tereum ? & nec este habent , aut alium aliquem di-cere Patrem Christi extra hunc quem parabol®& Patrem Christi appellant, & similem eumhuman® natur® proponunt: aut si dixerit huncipsum este Patrem Dommi nostri Jesu Christi ,cogendi sunt confiteri quoniam multa in eo se-cundum passibilem naturam hominum este di-cuntur , non quia ipse passibifis est , sed quiaMorigerat passibilem naturam hominum .
iratus est qui ab ipso accersiti ad nuptias venire noluerunt, & qui nuptiali prandio interesse neglexerunt, abierunt autem alius in villam suam,alius vero ad negotiationem suam ; & iis item succenfuit qui servos suos comprehenderunt , &contumeliis affecerunt, ac occiderunt . Dicant enim nobis utrum iratus ille, utpote qui nuptias fi-lio suo faciat, Christi Pater sit , an pr®ter eum qui , quatenus ediderit parabola, iratus est,alius sit ipsius Pater; utrobique sane occurrent angusti®, sive iratum illum nuptias filio facientem»Patrem ede Christi nolint propter iram; sive propter nuptias & filium, Patrem ipsum effe Chri-sti , & irasci cogantur fateri . Quod si fi-® huic explicationem aliquam inferre conentur; dicemusillis: Heus vos, qu®nam h®c partitio est , eum qui in evangelio nuptias filio suo facit propteriram minime refugere , nec alium qu®rere ; in lege autem & prophetis propter idem ir® OLi-men , vel alia huic consimilia, alium a legis, prophetarumque Deo, Deum fingere conari?
1 ( J- Quan- ■ i q- Quan*
a Quidam , a quo jam ante conscriptus est liber &c. ) PhiloJudffius.
b Non est Deus quaß homo , ut suspendatur 8 cc, ) Vide Ori§.boni. 18. in Jerem. Idem hom. z. in Gen. Foris positis (hoc est,, quod non intellexit RuSnus ) arroganter nos cir-cumstrepunt , dicentes excelso illi atque incorporeo Deo non con -venrre , ut humanis utatur affe$ibus , & hom. 6-in Ezech. Pa-tcr quoque ipse Detis universitatis , longanimis et multummisericors , et miserator nonne quodammodo patitur? An igno-ras quia quando humana dispensat , passionem patitur huma-nam ? Supportavit enim mores tuos Dominus Deus tuus , quo-fflodo fi % u i s supponet horno filium suum . Igitur mores nostros
supportat Deus , sicut passiones nostras ponat Filius Dei . IpfiPater non est impastibilis . Si rogetur , miseretur et condolet *patitur aliquid charitatis. ct -fit in eis tn quibus juxtatudinem naturg su£ non potest effe , et propter nos humani istinst pastiones . Item Ii b. de Prine, c. 4. Si veroqute dicuntur in vetert testamento , quod irascitur De<* Snnet, vel Ji qua alia humani affMus pastio feni-
riam sibi ad confutandas nos prtebert putant , «Jrs’ affeblibustus impaßi bilem Deum, atque hi \°™st us Js?S t jcis parabolisJenttendf ; ostendendum est ets etiam tn w**”»haberi similia , &c. Huetius.