Commentariorum Series,

47

propter maledictionem qua; erat in lege decus Al. tr.»ct.sis, ut non possint esse in usu . Post si 0 c consi» xsvu.

lud templum non insemel est dirutum, sed pau-latim tempore procedenti ; ita & omnis homoqui suscipit in sc verbum Dei , templum est.Et si quidem post peccatum non ad plenumdecidit a verbo Dei, sed adhuc salvat ex partevestigia fidei , & religionis in se mandatorumDei, templum est ex parte destructum , & exparte consistens. Qui autem postquam peccave-rit, curam fui non habet, sed semper a fide de,currit, & a vita qua; est secundum evangelium,paulatim minuitur, donec ad plenum recedat aDeo viventi ; hic est templum in quo non re-linquatur lapis dogmatis super lapidem manda-torum Dei, qui non destruatur. Nos ergo pro-lpicere nobis debemus, ut omnis aedificatio pie-tatis in nobis integra perseveret, ut & lapidibussalutarium dogmatum adornati , & donis bono-rum operum decorati capiamus in nobis Deivirtutem, & gloriam, & Christum, qui est Ver-bum & sapientia Dei.

31. Et tertiam expositionem introducit qui»dam hujusmodi ; quoniam templum erat Deiadificatum compositione sermonum significan-tium , omnis scriptura veteris testamenti sccun-dum historiam videlicet constructa . Quam quiconstruxerunt Moysc* vel prophetas circumposi-tione litterarum, & ordinatione dictorum, aedi-ficaverunt omnibus admirandam propter pulchri-tudinem lapidum, id est, electorum dictorum,& donis sensuum laudandorum . Hanc discipuliostendunt Jesu suscipientes omnes scripturas? adquos Christus respondit, dicens destruendam es-se a Verbo hanc corporalem & primam editio-nem, ut aedificetur divinius & mysterialius tem-w pium scripturae alterius . Templum autem esse4. scripturam exposuit quidam ante nos . Et quo-niam qui adversatur & extollitur supra omnequod dicitur Deus , qui sedet in templo Dei,Antichristus , falsus est sermo qui in scripturishabetur, qui simulat veritatem, proserens testi-monia impiorum dogmatum de scripturis placa-ri aliunde nolentibus: & ipse est qui advertatur,& super cathedram scripturarum, & super aedi-ficationem earum sedet , ostendens se quasi sitDeus. Et semper est videre sermones hae re fu m,Antichristos in templo scripturarum sedentes ,& ex ipsis volentes eos placare qui audiunt ,tanquam unusquisque eorum ipse sit Deus Ver-bum in scripturis.

^«»4 ; 32, Sedente autem ipsa super montem Olive -

ti , accesserunt ad eum discipuli ejus secreto di-centes : Dic nobis quando bac erunt , & quodfignum adventus tui , & consummationis seculi zEgressus de templo Jesus postquam dixit de eo,venit in montem Oliveti, & ibi sedebat cum di-scipulis suis , Puto autem mysterium esse mon-tem Oliveti ecclesia; qua; ex gentibus est , in quasunt plantata; oliva;, quarum singulae possunt di-cere : Ego autem sicut oliva srutlisera in doma,l °* Dei, Forsitan autem & in hoc Olivarum mon-tem radices sunt bonae olivae . Rami autem in-^ serti sunt oleastri in loco ramorum qui infideli-^U.17. täte praecisi sunt. Agricola autem in monte re-sidens Oliveti, Verbum est Dei in ecclesia con-firmatum Christus , qui semper oleastri ramosinserit in bonam olivam patrum Moysi & cete-rorum prophetarum, ut accipientes pinguedinema sanctis prophetis per hoc quod sensum eorumcaute intelligunt, & suscipiunt, & Christum quiprophetatur ab illis, offerant fructum abundan-tem , & pinguiorem prioribus videlicet olivis,

derandum est illud j quoniam accedentium disci-pulorum ad Jesum , quidam quidem secrete acce-dunt ad eum, majorem in hoc ipso habentes fi-duciam apud ipsum quasi domestici ejus, sicut cuminterrogarent eum de solutione parabolarum : qui»dam autem non secrete, sed in commune eum in-terrogabant. Observa adhuc differentiam istorum,quoniam interdum quidem Pharisei accedunt, si-ve lentantes, sive quolibet modo interrogantes 5interdum autem alii discere cupientes.- tamen nun-quam secrete accedunt ex multitudine. Et forsi-tan usque nunc qui prircipuam susceperunt vitam,

& propter hoc habent fiduciam ante Christum,aliquid amplius habentes quam illi qui ex fidecommuni accedunt ad Jesum, dicunt ad eum: Dicnobis , quando erunt bac} Qu®? Quod ait ; Nonstabit hic lapis super lapidem qui non destruatur .

Et non hoc solum discere volunt, sed etiam si-gnum adventus Christi, & consummationis secu-li; & duo petunt abeo, signum adventus ipsius,

& consummationis seculi - Est ergo in multis qui-dem creditus adventus filii Dei, & consummatio-nis seculi, praecipue tamen in eis qui elegantio-rem vitam sectantur. Est & aliter videre dupli-cem Christi adventum, id est , adventum Verbiin animam, Primum quidem rudes , & tunc in-cipientes cognoscere Christum, quoniam non pos-sunt videreluciditatem pulcritudinis, dicunt: Vi- Isai. 53. 3 *dimus eum , & non habebat speciem , neque deco-rem , sed species ejus inhonesta, Species autem in-honesta Verbi, stulta praedicatio est de Christo ,quando praedicamus Christum natum & crucifixum.

Secundus autem adventus Christi, in viris perfe-ctis; de quibus dicit dispensator verbi ipsius; Sa- 1 .Cor. 1.6.pientiam autem loquimur inter perfettos. Hi autemperfecti amatores facti sunt pulcritudinis ejus, &rogant Verbum ut accingat se rationabilem gla-dium suum, & circumponat eum soper mysteriumnativitatis carnalis, quae appellata est mysteriali-ter femur. Hujusmodi enim discipuli laudant pul-chritudinem & decus Verbi; & huic secundo ad-ventui juncta est consummatio seculi in viro adperfectionem venienti, & dicenti; Mihi autem ab - Galat.6.1^sit gloriari , nist in cruce Domini nostri Jesu Chri-sti , per quam mihi mundus crucifixus est y & egomundo. Si enim mundus crucifixus est, facta este is etiam consummatio mundi. Necessarie ergo et-iam consummatio mundi. Necessarie ergo qui ha-bent fiduciam accedendi secrete ad Christum , sivolunt discere signum adventus Christi, & con-summationis seculi, prsbeant sc dignos videre fe-cundam adventum ipsius, & sccundum quod tra-didimus seculi consummationem.

33, Et respondens Jesus dixit eis - Videte ne M at ghquis vos seducat. Multi enim venient in nomine n.ebrstqq.meo. dicentes quod ego sum Christus , & multosseducent . Q u j simpliciter intelligunt, arbitranturquod hoc solum h.?c verba significant: quoniammulti erant venturi Christos se afferentes, haben-tes in se etiam quasdam virtutes mirandas , &verba quibus provocent multos ad credendum,qui dignos seductione se praebuerint, Joannes au-tem in Epistola sua dicit; Et sicut audistis quo- s.Joan. t.itiam Antichristus veniet y nunc Antichristi multi *6,saHisunt : unde scimus quoniam novisstma hora est.

Docet his verbis, omne verbum quod a veritateextraneum est, & asserit se Verbum esse, sic enimpossibile Einteiligere quod ait? Et nunc Antichri-sti multi safii sunt , cum unum sit quo est Ver-bum,