tra.c:

tfSX.

JZqSa.i j,<

& fm°

kiatlh,

1 5-

4§4 O.RIGENIS IN

omnes tribus terree, quasi nulla opus habens in-terpretatione , accipiens de propheta Zacharia* talia verba • Et qnt in illa die , quaram aufer-re omnes gentes quie ventent super Jerusalem ,,& effundam super domum David , & super om-ne? habitantes tn Jerusalem spiritum gratis 0miserationis : & respicient ad me propter quodsaltaverunt , & plangent super se piandum sicutsuper dilelium , 0 delebunt dolore sicut superprimogenitum . In illo die magnificabitur piandussuper Jerusalem ficut planctus mali granati inCampo ex aß , &' planget se , terr a per tribus ;tribus domus David seorsum , & mulieres eorumseorsum: tribus domus Nathatt seorsum , & mu-lieres eorum seorsum ; tribus domus Levi seor-sum , & mulieres eorum seorsum tribus domusSimeon seorsum , & mulieres eorum seorsum •' om-pes tribu? qua? sub rei id a sunt , seorsum , & mu-lieres eorum seorsum. Videbitur ergo quibusdamjusque hoc interpretationem debere producere ,Lc nihil discutere supra textum.

49. Quoniam autem qui loquitur de scriptu-ris divinis, debet curare non solum simplices ,pt negligat causa eorum illos qui possunt abun-dantius sustinere verborum subtilium [naturam ,ne forte falsa? sint traditiones hujusmodi, & ni-hil tale, quale debet este quod a Deo dicit de-beat de hujusmodi rebus : propter hujusmodiergo viro? pauca qusedam, secundum quod pos-sumus, moraliter exponemus. Dicent autem hu-jusmodi homines: Quomodo potest dici de sole,quoniam obscurabitur lumen ejus, quando Isaiaspropheta profectum aliquem solis io consummatio-ne fore declarat, hic autem sermo ademptionem?Similiter & de luna Isaias quidem refert , quo-niam erit sicut sol: praesens autem sermo, quianon dabit lumen suum. De stellis autem talia di-cent, quoniam de terra in cadum multum spatium.est, maxime ad zonam mediam in qua non sunterratica stellte : secundum considerationem ergoaltitudinis ejus est existimare, quoniam nisi su-pra modum essent magna; stellte , neque tanto spa-tio lumen eorum videretur ab omnibus qui suntin omni parte terrarum. Sicut autem quidam di-cere tentam, aut pmnes aut plures earum majo-res [esse quam ipsa est terra, argumento utentes adcommendandam rationem verborum suorum ,quoniam omne ccelutn in modum spha?ra? colle-ctum universam complectitur terram , dicentpriam aliquid tale: quoniam qui veritatem dicto-rum istorum simpliciter ex ipso colligunt textu,rem natura jpso impossibilem dicunt ut possibi-lem , ut stell$ tantas magnitudinis cadant de coe-lo. Quo enim & cadant cum magnitudine ea-rum non sufficiat terra , nec capere possit , utita dicam, magnitudinem duarum stellarum? Po-ne tamen capere eam duas vel tres, numquid &tantam multitudinem capere potest ? Ne ergo ali-quid aliud forte moraliter sentire oportet in scri-pturis divinis. Et audacias quidem est, necessa-rium autem: tapten multo tractu opus est in hislocis, cui vult simul & possibilitatem ostenderescripturarum , & veritatem . Dicet ergo obser-vandum , solem esse diabolum qui transfiguratse in angelum lucis , & quasi sol multos sedu-cit . Quoniam ergo in consummatione est ar-guendus , cum sit tenebrs , simulat autem estese solem, propterea de illo jntelligi potest quod- ait: Sol obscurabitur. Et dicet honestiorem estehanc rationem , quam existimare talem solempasturum obscuritatem. Omnes, inquit, conscn-

Matthaeum

tire convenit absque periculo aliquo huic proba-to sermoni de hujusmodi sole sic observando. E?secundum consequentiam hujusmodi solis intelli*genda est etiam luna qute videtur illuminari abhujusmodi sole. Omnis enim ecclesia malignan-tium, quas frequenter lumen fe habere & darepromittit , tunc autem arguita , & manifestatacum reprobatis dogmatibus stlis, non dabit clari-tatem suam. Sed & quicumque sive in dogma-tibus , sive in virtutibus falsis , hominibus qui-dem promittebant veritatem, mendaciis autem prov- 1 *’’seducebant sc attendentes , hi convenienter di-cendi sunt stella cadentes de coelo . De coeloautem, ut ita dicam, suo, ubi erant altitudines.constitute extollentes se adversos scientiam Dei.

Ad commendationem autem sermonis hujusmo- ^di, utentur exemplo Proverbiorum dicente: Lu-men fusiorum semper inextinguibile eft : lumenautem impiorum extinguetur . Sientiam quidemveram quam illuminaverunt sibi qui audieruntdicentem: Illuminate vobis lumen scientice \ lu-men esse justorum , falsam autem scientiam lu-men este impiorum : & sanctorum quidem lu-men semper inextinguibile esse , cadentium au-tem a veritate lumen extingui. Obscurabitur er-go lumen solis illius quem diximus, & lunas il-lius quam exposuimus: sed & omnes qui extol- ,

lunt se contra scientiam Dei, cadent ab altitu-dine sua qua se arbitrati sunt se este ccelum . ( f, !

Forsitan & sic convenit quod est dictum: Vide- Lue. 1 ' 1bam Satartam ficut fulgur cadentem de coelo .

His autem accidentibus de hujusmodi sole , &luna, & stellis , virtutes coelorum divinas nonomnino immobiles erunt: sed movebuntur quan-do arguitus suerit ille obscuratus sol , & luna !

illa non exhibebit claritatem suam, & tales stel-las ceciderint, sicut & Judas dicit in epistolasua. Tunc quod clarum est apparebit in coelo,

& omnis qui portavit imaginem Ccelestis. Cumautem ha?c ita suerint facta, tribus quidem coe-li lastabuntur , terra? autem tribus qua? imaghnem portaverunt terra?, plangent se. Adhuc au-tem pro commendanda hujusmodi soa traditio-ne adjiciet dicens qui hanc fecit interpretatio-nem, quoniam sensibili sole obscurato ( ut hoc I

ita esse concedatur ) & luna claritatem non dan-te, & cadentibus stellis, nec est possibile esse ho-minum tribus in terris. Si autem possibile non est, ( liutique nec secundum quod loquitur textus : Et ylatt*'plangent se tribus' terree . Tunc ergo , sicut ait Z0-Dominus in evangelio, qui nunc rident, tunc plan-gent fe, & plangent quasi qui in tribubus terra?.Secundum haec& Isaia? sermones, & Joelis tenta-bit interpretari, qui vult ad moralem expositio-nem sublevare qua? dicta sunt. Adhuc autem adea qua? dicta sunt de cadentibus stellis, non sineratione est assumere de revelatione Joannis , detertia parte stellarum tracta a cauda draconis interram. Dicit enim ita : Et visum est aliud fi- As oC 'gnum in coelo : & ecce draco magnus rufus habens 4capita septem , & cornua decem , & super capitasua cornua septem-' & cauda ejus traxit tertiampartem stellarum ceeli , & misit eas in terram -Omnia hq?c exponere singillatim de capitibus se-ptem draconis, qtte forsitan possunt referri ad ali-quos principes rerum nequitia?, sive ad tanta du-centium ad mortem peccata , non est temporis hu-jus : exponetur autem tempore suo in revelationeJoannis- Sed & decem cornua dicere, quoniam tsunt regna serpentina?malitia, & habentis serpentisnaturam ? & semper pectore Sc ventre incedere