jil tract. sorte Moyfi quidem verba & prophetarum tran-***• sierunt, verba autem Jesu Christi non transie-runt: quoniam quae prophetabantur quidem abillis impleta sunt, verba autem Christi fempersunt plena, & in actu impletionis sunt femper,& quptidie implentur, & nunquam perimplen-tur . Ipsa enim sunt quL in scnctis & impletasunt & implentur , & adhuc sunt implenda .Aut forte neque Moysi verba vel prophetarumdicere debemus impleta omnino.- proprie enimSc illa verba Filii Dei sunt & femper implen-tur, Ergo bonum est altitudines verborum di-vinorum , verbis simplicibus explicare : tamenpropter paucos discutiamus haec tantum intelli-gentes , quoniam verbum quod in verbo Deihumanum est, a creatione mundi usque ad con-summationem non transiit. Instat enim & ope-ratur, quia neque principium operandi ante tem-pora dierum accepit, sed cum creatura ccepit ,& cum creatura transibit. Verbum autem quodsuit ante creaturam, non transibit cum creatura.Matth, 24, j De die autem illa & hora nemo scit ,neque angeli coelorum , neque Filius , nisi Pater[olus. Videntur haec arguere eos qui promittuntde consummatione & corruptione mundi se com-prehendere , & pronuntiant quasi instet diesDomini: quales dicuntur suisse quidam Thessa-lonicenses in tempore Apostoli, de quibus scri-i.Theff. a. Rogamus autem vos fratres per adventum*• *■ Domini nostri Jesu Christi , & nostram congre-gationem in ipso , ut non cito moveamini a sen-su vestro , neque conturbemini , neque per Jpiri-tum , neque per verbum , neque per epistolamquasi per nos missam , quasi instet dies Domini,Forte quoniam apud Judaeos erant quidam siveper scripturas profitentes de temporibus con-summationis se scire , sive de secretis: ideo haecscribit docens discipulos suos, ut nemini cre-dant talia profitenti. Et seipsum Salvator , se-cundum hunc locum , conjungit ignorantibusdiem illum & horam. Et rationabiliter est quae-rendum quomodo qui confidit se cognoscereMattb, 11. p a trem, dicens : Nemo novit Patrem nist Fi-3 7- lius , & cui voluerit Filius revelare , Patrem

quidem novit, diem autem Sc horam consum-mationis non novit ? & quomodo hoc abscon-dit Pater a Filio ? Omnino enim ratio esse de-bet, quod a Salvatore tempus consummationisabsconditum sit, & ignoret de eo. Audebit au-Lue. 2. 52. tem aliquis dicere quoniam homo qui fecundumSalvatorem intelljgitur proficiens sapientia , Scjetate, & gratia coram Deo & hominibus, quiproficiens proficiebat quidem super omnes scien-tia & sapientia, non tamen ut veniret jam quoderat persectum , priusquam propriam dispensa-tionem impleret. Nihil ergo mirum est, si hocsolum nescivit ex omnibus, id est, diem con-summationis , & horam. Forsitan autem & quodait nescire se diem consummationis Sc horam,ante dispensationem suam dixit, quia nemo scit,neque angeli» neque Filius , nisi solus Pater .Post dispensationem autem impletam nequaquamPhilip.i. 9 ,\ioc dixit, postquam Deus illum supcrexaltavit ,& donavit ei nomen quod est super omne no-men . Nam postea & Filius cognovit scientiama Patre suscipiens, etiam de die consummationisSc hora, ut jam non solum Pater sciret de ea,sed etiam Filius. Et in Actibus quidem aposto-lorum convenientes apostoli interrogaverunt eumAB i»s«7« dicentes: Domine fi tn hoc tempore restitues re-gnuffl iststel-} Ille autem dixit ad eos: Non est

vestrum tioffe tempora vel momenta qua Paterposuit in fya potestate .. Et quoniam in sua po-testate tempora & momenta consummationismundi, & restitutionis regni Israel posoft, ideoquod nondum suerat praedefinitum a Deo , ne-mo poterat scire . Unumquodque autem torumqua; praefinit, non ab jnexperibili pr$finit: nonpossibile est enim hoc. Quod autem praefinit ,praefinit principium praefiniendi laciens. Si autemita est , praefinivit quidem consummationem fa-cere mundi, non autem & tempora & momen-ta praefinivit qua; posuit in sua potestate, ut sivoluerit ea augere , sic judicans, augeat ea : siautem abbreviare, abbreviet, nemine cognoscen-te - Et ideo de temporibus & momentis con-summationis mundi in sua posuit potestate , utconsequenter humano generi in suo arbitrio con-stituto talia vel talia agenti definiat judicium de-bitum . Multa Sc in prophetis est invenire adutilitatem audientium scripta , praeceptis & de-nunciationibus quasi non proveniente quicquamde eis , sed puniente quidem si peccaverint ,salvante autem si praecepta servaverint. Et sicutin illis non introduxit scriptura Deum praefi-nientem , sed secundum utilitatem audientiumproloquentem : sic intelligendum est & de dicconsummationis & hora. Alia expositio quo fa-mosior est eis quo jam tradita sunt , aliud di-cit de eo quod scriptum est: Neque Filius , ni- Msttb^si solus Pater. Dicit, inquit, alicubi de Salva- 27.tore Apostolus, Sc de rebus in fine foculi or- |dinandis, hoc modo : Cum autem fubjeBa illi 1 ,Cor^‘fuerint omnia , tunc & ipse Filius fubjeftus eritei qui sibi subdidit omnia , ut st Deus omniain omnibus . His verbis videtur ostendere quo-niam priusquam subjiceret ei omnia , non eratsubjectus ei qui sibi subdidit omnia . Quod exhoc demonstratur, quoniam nisi subjectus suis-set Filius Patri qui subdidit omnia , nunquamei Pater omnia subjecisset. Et videtur per hocdicere subjectionem omnium qui erant subjicien-di , & adventum eorum per Filium ad Deum ,

Sc perfectionem . Si ergo bene dicitur hoc deFilii subjectione ad Patrem sutura , ut tunc hiqui suturi sunt Christi, & adhoserunt ei, cumipso Christo Patri subjiciantur : quare non &de die illa & hora neminem scire , neque Fi-lium, similiter exponemus? Donec enim eccle-sia, quo est corpus, nescit diem illum & ho-ram , tamdiu nec ipse Filius dicitur scire diemillam & horam; ut tunc intelligatur scire, quan-do scierint & omnia membra ejus. Bene autemdicitur scire secundum propriam significationem,sicut est in consuetudine scripturarum. Quid estscire? quoniam cognoscet diem illum & horamqui occurrerit ad finem, & abbreviationem dieiillius & horo. Quoniam autem talis aliqua si-gnificatio est scire & cognoscere in scripturis,manifestum est ex eo quod dicitur in Ecclesia- {i i’fte hoc modo : 8 p‘ l custodit mandatum , non £{sfetet verbum malum , id est , non experieturverbum malum. Et in Apostolo de ipso Salva-tore est dictum, cum qui nescivit peccatum , pro t ,C 0 'nobis pecgatum fecit . Et nescientem peccatumSalvatorem dicit, tanquam si diceret eum quinon peccavit, nec in natura suit peccati. Tale caliquid significat & quod dicit; Cognovit Ad am q s h.Evam uxorem suam . Quamdiu enim ssl a J 100suit ei admixta, non cognoscebat eam• Et diemergo consummationis hujusmodi Sc corruptionissaeculi nemo scit, neque angeli coelorum, neque

Filius