Commentariorum Series. 4^1

Filius Dei, de sanctis Deo melius providente ,ut simul fiant in heatitudine qu$ sutura est postdiem & horam consummationis illius . Et sicutapud Hebrsos scriptum est de eis qui testimo-9, nium habent in side , quoniam hi omnes testi fi.”®°‘ cati per fidem non receperunt promissionem Dei ,

Deo de nobis meltus aliquid providente , ut necfine nobis consummaremur : sic sciendum est &in hoc » quia Deo melius aliquid prospicientede his qui erant salvandi , nondum enim rece-perunt promissionem , qui non cognoverunt dedie illa & hora, neque angeli coelorum, nequeFilius. Praeparat enim Filius scientiam diei illiusp Sc horae coheredibus promissionis illius, ex quo

y v'hpp.z. feipjum exinanivit formam servi accipiens , ope-rans viam qua? ducit ad restitutionem omniumpropter quos formam fervi accepit : ut omnessimul sciant , id est, re ipsa experiantur horam»»e«*, illam & diem, quia quod oculus non vidit y necauris audivit , & super cor hominis non ascen-dit j pr ce paravit Deus diligentibus se , in scien-tia priorum exercens , & praeparans omnemquem vult scire diem illam & horam cum san-ctis angelis , & cum ipso Domino nostro JesuChristo. Et uniuscujusque autem consummatio-nem in his quibusdam suturam supradjctis , Scde singulis solus scit Pater : quoniam Filius co-mitans, & praecedens ante sequentes, & volens,ut ita dicam, venturus est, & tardat ut possinteum sequi qui certant sequi eum , & sequentescum inveniantur cum eo in die illa & hora.%ttk 24. 56. Sicut enim fuit in diebus Noe fic erit

i&jeq. & adventus Filii hominis . Sicut enim fueruntin diebus ante diluvium manducantes & biben-tes , nubentes et nuptum tradentsis , quousque in-travit Noe in arcam , et non cognoverunt , do-nec venit diluvium et tulit omnes .- fsc erit etadventus Filii hominis . Eis qui cognoscunt ver-borum praesentium textum , sive spiritaliter eavolentibus intelligere , sive simpliciter , conse-quens est de consummatione dicere mundi istius,quoniam subito erit , quasi qui jam aegrotaveritprius aegrotatione idonea & manifestante corru-ptionem suam suturam . Hoc enim ex eo prae-cipue demonstratur quod dicit , quoniam simi-lis erit diebus Noe adventus Filii hominis su-bito enim tunc perierunt omnia quae suerant su-per terram . Qui autem vult dicere quoniampaulatim erit consummatio mundi, dicet simili-ter factum & in diebus Noe. Quadraginta enimdiebus , & quadraginta noctibus pluvia descen-dente, consequens fuit primos perisse qui in de-pressioribus terra: partibus habitabant , post eosautem qui modice in altioribus , & sic novissi-mos qui in altissimis montibus morabantur. Sic,inquit, in consummatione mundi cum defeende-^ rit ignis, incipiet quidem de sublimioribus locis,UQ ' ar* 8 c paulatim ad inferiora descendet. Lucas autemsubjungens etiam similitudinem ignis Sodomorum , dat nobis occasionem intelligendi , quo-niam subito consummatio est sutura. Dicet au-tem aliquis quoniam per hoc declaratur , quo-niam non moraliter pluvia illa fuit aut ignis ,sed propter peccata hominum abundantia. Duo-bus ergo modis mundi corruptio existimatur fu-tura: uno quidem fecundum moralem ignis de-tentionem : altero autem fecundum judiciumDei . Gentiles autem inflammationem illam ,vel causam inflammationis illius non dicunt suis-se peccata, sed ignis suisse virtutem. Divini au-tem sermone* omnia teneri & gubernari docentTom, JIL

a Deo, & non culpant ignis violentiam , sed Al . xa , tv .Dei pronuntiant voluntatem , salvantis quidem ****super terram qui salute sunt digni i» ea , per-dentis autem eos in quibus propter abundantiaminiquitatis charitas refrigescit. Comparatio enimSodomitici ignis manifestissime docet subitaneamfore mundi corruptionem, ex eo quod angelusdixit ad Loth: Ecce admiratus sum faciem tuam Q tnin verbo hoc , ut non destruam civitatem de quadixisti. Festina ergo salvari illic , nec enim po-tero facere quidquam , donec tu eas illuc . Vi-des quoniam ignis ille qui super Sodomam mit-tebatur, voluntate continebatur divina , donecLoth intraret in Segor . Sic puto & in con-summatione foturum , secundum quod salvatusest & Loth, ut tunc ignis ille consummationisobtineat mundum fecundum judicium Dei, cumsalvati justi fulserint sicut sol in regno Patrisfui : tunc iniquos colligent de regno Christi ,

& mittent eos in caminum ignis . Quomodoenim non est manifestum, quia subito erit cor;ruptio mundi, ex eo quod dicit : Erunt man - ^ .ducantes & bibentes , nubentes & nuptum tra • ^g* *

dentes , quL pacis & securitatis sunt signa? Fa-mes enim & pestilentis forsitan ante al quodtempus consummationis erunt : circa ipsam au-tem consummationem, neque fames, neque bei-lum erit. Quomodo autem manducantes & bi-bentes, nubentes & nuptum tradentes, plantan-tes & aedificantes, ementes & vendentes suntcomprehendendi, nisi ita sit ordinatum? Sed &illud hoc manifestat quod ait Apostolus : Quo- , .Theffi; s.ruam dies Domint sicut fur , ita in notie ve. i, 3.ait . Cum dixerint pax & securitas , tunc re.pentinus illis superveniet interitus , sicut dolo,rem partus in utero habenti , & non effugient .

Docet nos quoniam subito & insperato evenietdies consummationis hominibus , cum rerumstatus quasi ad melius vifos foerit esse conver-sus, de fame priore ad ubertatem, de pestilen-tia & praeliis ad pacem atque securitatem. Quiautem altius evangelium audiunt, & omnia aguntut omnino in nulla parte evangelium sit eis°ve-latum , non multum curant de consummationeCaeculi generali , utrum subito & generalis sitfutura, an per partes: sed hoc tantum conside-rant , quoniam uniuscujusque consummatio fit ,ipso non cognoscente neque diem , neque ht>ram exitus sui: & quia super unumquemquenostrum dies Domini ita veniet sicut fur . Pro-pter quod opus est vigilare , sive vesperi , idest, in juventute: sive media nocte, id est, inmedio vitL humana: tenebrose ; s ve g a jjj can _tu, quando jam senior est: sive mane, quandojam senectute provecta est: ut cum venerit DeusVerbum asserens consummationem profectionisvita: istius, comprehendatur qui non dedit som-num oculis suis, neque dormitationem palpebrissuis, & custodivit mandatum dicentis: Vigilateit» omm tempore. Tamen vani sunt omnes, sivequi consummationem mundi scire se profitenturquando erit, h^e qui vitte propria: finem scirese gloriantur, aut per signa avium, aut per ven-triloquos , aut per magos seducti , & pistantescognoscere diem & horam exitus fui. Sicut enimest, nemo cognoscere potest, nisi forte prophe-ta aliquis fuerit sartcto Spiritu illuminatus, sicutUle qui uxori regis prophetavit volenti cogno-scere si surgeret ex infirmitate silius ejus, & si-cut Elias prophetavit Ochozise dicens qua? aDomino fuerant constituta: Hcec dicit Domi- 4- K-r. - .6.

Qqq r

nus .