Commentariorum

S E R I E S .

533

etiam hoc quod de me scriptura prodixerat. Ju-cunde autem quis potest uti hoc textu adversuseos qui maligna vel scripscrunt vel scribunt ad-j . versus Christum , de quibus dicit Isäias; V& quiJau i»-1, scribunt maligna ,. Scribentes enim maligna scribunt.Dico autem de illis qui conscriptiones aliquasdimiserunt iniquitatem in excelsum loquentes ;

Sc utetur quis hoc textu videns eos quibusdamauditionibus sive ethnicorum verborum , sivebarbaricorum sermonum congregantes , & fa-cientes narrationem quasi spongiam quamdam,adimplentes eam non de verbo potabili, nequevino hetificante cor hominis , neque de aquaresectionis , sed de aliquo contrario , Sc noci-vo, & non potabili aceto intelligibili: & hancspongiam imponunt calamo scriptura; sua; , &quantum ad se , ladiones inferunt Jesu ex hu-jusmodi potu. Et quidam quidem dant Jesu bi-bere vinum cum feile permixtum , quod nonvult bibere Jesus Filius Dei alii autem nonvinum, sed acetum. Et forsitan quanticumquesecundum doctrinam quidem ecclesiasticam sa-piunt, vivunt autem male, dant ei vinum bi-bere feile permixtum: qui autem alienas a ve-ritate sapientias applicant Christo quasi eo eadicenti , hi spongiam implentes aceto impo-nunt calamo, & potant eum. Sunt autem qui& acetum, & fel, sicut Joannes scribit , offe-runt ori ejus : & forsitan qui sapiunt tantum-modo male, spongiam implent aceto , & im-ponunt calamo scripturs stjte, & potant eum:qui autem & sapiunt male de dispensationibusChristi, & vivunt nequiter, hi spongiam ple-nam ex aceto cum seile & hyffopo imponen-tes calamo scriptura;, offerunt ori ejus . Quiautem neque vinum ejus bibere vult proptersellis commixtionem , multo magis non bibetacetum, neque acetum feile permixtum . Pro-pterea nos vinum mundum ab omni acerbita-te & amaritudine , vinum quod laetificat corhominis , & cor ipsius Filii Dei , accipientesex eo ipso Salvatore nostro Jesu , qui est vi-tis vera , potemus eum & discipulos ejus, utdicat de nobis bene potantibus eum & disci pu-^Uttb, r;. los ejus: Sitii , & dedißis mihi potum . Accipia-' ,5, mus & aqtiam resectionis cum qua nutrit ju-

p stos Pastor bonus, ut qui pascuntur ab eo di-

a eant: Super aquam refeffiionis educavit nos.

Mutth. 17. iz8. Jesus autem iterum clamans voce magna ,5o - emisit spiritum . Quantum ad Matthamm qui-dem dicentem , iterum clamasse Jesum vocemagna, & emisisse spiritum, non autem mani-festantem qua; suerit illa magna qua clamavititerum , erat dicere quoniam eamdem vocem^ clamavit iterum quam supra clamaverat dicens:

‘ d - 46. Deus , Deus meus , Lucas manifeste scribit ,^ quam vocem clamavit cum emitteret spiritum:

13.46. dicens: Ia manus tuas commendo spiritum meum.Est anteiligere Sc in isto loco, quod vox illaqu-am iterum clamavit emittens spiritum , suitista : I» manus tuas commendo spiritum meum .Si ergo emittere spiritum , aut , sicut Joannesscribit , tradere spiritum , idipsum erat quod^nh.2 . » simpliciter erat intelligendum quod

3«, ^ dicitur in hoc loco: Emisit spiritum. Nunc au-

tem cum mortem nihil aliud esse definiant sa-pientes , nisi separationem anima: a corpore ,videamus ne forte aliud est simpliciter mori ,aliud autem voce magna clamare , $£ emitterespiritum, sicut prsscns exponit Matthäus : autin manus Dei commendare spiritum, & dimit-

tere spiritum, secundum quod dicit Lucas; aut AL TEUS . ;X .inclinare caput, & tradere spiritum, sicut Jo*xxxr.annes exponit ^ Et mori quidem omnium ho-minum est, etiam malorum, quoniam omniumanima; separantur a corpore, etiam iniquorum,qui dicere non possunt qua; dixit Christus exiensde corpore suo. Magnam autem vocem clama-re, $c sic emittere spiritum , quod est in ma-nus Domini commendare spiritum , & sic di-mittere spiritum : aut inclinare caput , & tra-dere spiritum , non est nisi tantum sanctorumqui bonis operibus Deum sibi prsparaveruntsicut & Christus, Ut possint exeuntes de mun-do fiducialiter in manus Dei commendare, veltradere /piritum suum . Si ergo intelleximusquid est magnam vocem clamare, & sic emit-iere spiritum, id est, j n manus Dei commen-dare : sic enim exposuimus supra proferentesexpositionem evangelisch Luca;; si intelleximusquid est inclinare caput, & tradere spiritum »festinamur vitam nostram scrvare, ut in exitunostro possimus & nos magnam vocem clama-re, & sic emittere spiritum; aut inclinare ca-put, & tradere spiritum, sicut Jesus qui incli-navit caput, & quasi scpra Patris gremium il-lud repausans exiit , qui poterat illud in sinusuo fovere, Sc confortare. Quod si vis audirequid profuit Christo magnam vocem clamasse,

& sic emisifie spiritum , id est., in manus Domini commendasse spiritum , & sic emisisse :aut inclinasse caput super gremium Patris , &tradidisse spiritum : audi quod dicit Propheta :

'Propter hoc enim non derelinquit animam ejus /yw. 15.10.in inferno , nec dedit eum videre corruptionem .

Si ergo & nos ita nos gesserimus, ut possimuscommendare spiritus nostros in manus Dei , autinclinare caput super gremium Del, & sic tra-dere spiritum , sine dubio neque nostras animasderelinquet in inferno , nec dabit nos in cor-ruptionem in perpetuum manere : sed qui il-lum post diem tertium revocavit ab inferis ,

& nos revocabit in tempore opportuno .- &qui illi donavit, ut non videat caro ejus cor-ruptionem, nobis donabit, non quidem ut nonvideat caro nostra corruptionem , sed ut libe-retur a corruptione tempore opportuno: quo-niam ille quidem peccatum non fecit , nequedolus inventus est in ore ejus: nos autem ju-sti erimus, si vel aliquando a peccatis recesse-rimus . Deinde autem quoniam iterum voce -magna clamans & dicens: Pater , in manus tuascommendo spiritum meum , emisit spiritum, ideoeo spiritum emittente signa ficta sunt supereum , & prodigia testisicantia dignitatem ejushoc modo; Et ecce velum templsscissum cft inMattLij.duas partes a summo usque deorsum , Quamdiu 5 J .quidem Jesus non susceperat pro hominibusmortem, ipsc expectatio gentium constitutus,velum templi interiora templi velabat : opor-tebat enim ea velari , donec ille qui solus eapoterat revelare , manifesta faceret ea viderevolentibus , ut per mortem Christi Jesu de-struentis credentium mortem, qui liberati sue-rint a morte, possint aspicere qua; sunt intravelum . Qua; autem suerint illa non est tem-poris hujus exponere, quoniam multam & difisicilem interpretationem sunt habentia . Con-venit autem ea exponere in tertio libro Re-gnorum , & in secundo libro Paralipomenon ,jn quibus scriptum est de templo , & de his

qua; posita sunt intra velum : hic autem hoc

tan-