Buch 
Superstitions anciennes et modernes, préjugés vulgaires qui ont induit les peuples à des usages & à des pratiques contraires à la religion / [Pierre Lebrun]
Entstehung
Seite
314
JPEG-Download
 

3 i4 DES SUPER

cile Provincial de Tours, ou dAngers (a ),01448.dans les Statuts Synodaux duDiocèse de Troyes (b ), en1529. & dans les Statuts Synodaux de TEglise Mé-tropolitaine & Primatiale de Lyon (c), en 1566. Cestce qui a été renouvellé dans les Statuts & Ordonnances

incurrere ipso facto : injungentes omnibus Rectoribus Ecclesiàrumnostrarum cívítatis & Diœceíìs, quòd proclamando banna iJlorumqui ad secundas , vel ulteriùs nuptias traníìbunt, inhibeant di-ctas, vel alias consimiles deriliones fîeri,sub pœnaexcommunica-tionis antedicta ( , Sc emendx arbitrarix, prout delinquentium fa-cultates íupportare poterunt, nobis 8c eleemosynx nostrx appli-candx.

(a) Tit. 12. Cùm divinis 8c humanis legibus omnibus, Sc íìn-gulis hominibus utriusque sexus, voto continentix non incluso ,liceat nuptiis devicta castitate celebratis, in gradibus ab Ecclesiaconceflis, matrimonialiter copulari, conjugalique nexu conjugumalterìus diíîòluto, superstiti liceat etiam ad secundas, vel pluresnuptias, toties quoties íìbi placuerit, convolare, contrariumqueíèntire íit erroneum ; Sc quo minùs hujus divin* dispensationisconceíîio suum plénum 8c liberum effectum sortiri valeat, quod-vis impedimentum apponere, vel effectu secuto, in secundarumnuptiarum vel nubentium detestationem, circa domos ipsorum& alias, quxvis ludibria, illusiones vel opprobria factis vel verbisirrogare vel impendere, in prxdictx divin* dispeniàtionis vilipen-dium Sc contemptum damnabiliter fieri videatur : Abusum illumdamnabilem qui circa hoc quafi in consuetudinem deterrìmam inquam pluribus civitatibus 8c locis Provincix Turonensis est de-ductus, pulsatione patellarum, pelvium Sc campanarum, eorumoris 8c manus íibilatione, instrumento xruginariorum, live fabri-cantium, 8c aliarum rerum sonorosarum, vociferationibus tu-multuosis, 8c aliis ludibriis 8c irrisionibus, in illo damnabili actuqui Carivarium vulgarités Charivari nuncupatur , circa domosnubentium 8c in ipsorum detestationem 8c opprobrium, post eo-rum secundas nuptias fieri consuetum, unde quam plurima incon-venientia 8c scandala sequi poísunt in futurum, 8c fréquenter extali prxtenso actu in locis pluribus de die, 8c sub noctis umbra-culo mutilationes 8c homicidia sunt secuta, multique à secundisnuptiis propter verecundiam abstinentes, vitam suam in concubi-natu illicito potiùs, quàm in Matrimonio ducere, in suarum ani-marum periculum elegerunt, de extern in nostra Turonensi Pro-vincia, 8c singulis Suffraganeorum nostrorum civitatibus 8c locis,íàcro approbante Concilio, sub excommunicationis sententia 8calia pœna arbitraria, juxta judicium Ordinariorum exigenda, 8cin pios usus convertenda, tam Clericis, quàm Laïcis,cujuscum-que status, gradus, ordinis 8c conditionis vel prxeminentix fue-rint, etiam quacumque temporali prxfulgeant auctoritate, taliade extero sien prohibemus, decernentes ex nunc, prout ex tune,omnes illos 8c illas, qui ad hujusmodi effectum, ut prxdicitur,vulgarités nuncupatum Charivari , five ad quemeumque alium,qui in opprobrium, ludibrium, irrifionem vel detestationem, velConvicium lie secundo nubentium verti polîît, opem, vim, con-sllium, auxilium, consensum, vel kavorem dederint directè velindirecte ; vel íè vel alium, clàm vel palàm, excommunicationishujusmodi sententiam incursuros, pnenisque arbitrariis per ipso-rum locorum Ordinarios exigendis, 8c in pietatis opéra conver-tendis mulctandos.

{b) Prxcept. 6. loco 9. fol. 78. Cùm fit damnabile primas autsecundas nuptias damnare aut vituperare, ut sacri Canones décla-rant, ac etiam novi 8c veteris Testamenti documenta; ludum i-gitur turpem 8c nocivum, bonis moribus contrarium, ac spécia-lités contra dictum Apostoli este censemus, perquem nuptiis po-tiffimè secundis detrahitur non modicum : quxnuptix ( quasDo-minusnoster Jesus-Christus honora vit 8c honorari prxcipit) vertun-tur in derisum per ludum qui vulgò nuncupatur Charivari : quiludus efficitur cum horridis 8c blasphemis vociferationibus 8c ob-scxna loquacitate, sub turpi transfiguration* larvarum injuriosa-rum, contumeliosisque clamoribus dictarum binarum nuptia-rum. Ideoque confutando reprobamus, ad instar libellons m velcar-minum famosorum; 8c inhibemus de extero fieri qualitercumquein dictis civitate 8c Dixcefi Trecensi. Prxcipientes omnibus Prés-byteris 8c Rectoribus Parocbialium Ecclesiàrum, ut hoc publicentin fuis Ecclesiis, taliter. quod nullus contra ipíàm inhibitionemignorantiam valeat prxtendere ; 8c inhibeant ex parte dicti Reve-rendi Patris fieri dictum ludum sub pœna excommunicationis 8cdecem librarum plis usibus applicandarum, tam contra actores ip-fius ludi, quàm contra d antes in eo auxilium, conlilium 8c juva-men.

(c) Tit. de injuriis qux secundò nubentib. fiunt, p. 71. Cùmíècundùm Apostolum 8c Canonicas sanctiones mulier mortuo vi-ro fit ejus lege íoluta 8c poffit in Domino iterum nubere, 8c pa-ri jure utatur vir mortua uxore: reperiuntur tam en perversi quiauíu temerario id quod à Domino permiíïum est, 8c in ConcilioProyinciali apud Belnam statutum, pervertere satagunt, secundasituptias deridentes, larvati magno in numéro incedentes, médi-caments fœtida, morticinia ante domos íècundò nubentium pro-jicientes, ignés illic fœtidos facientes , tympana puisantes , 8cquidquid turp e inhonestumque excogitari potest , perpétrantes.Quibus injuriis non antea finem imponunt, quàm ingentem pe-cuniam ab uxoratis q ua g p er v j m ^ erimen crimini addentes ) ex-toríèrint, quod Ckaravariam vocant. Nos verò dictum statu-tum Belneníè innovantes, prohibemus hujusmodi íëcundas, ter-tiasve, aut quartas nuptias Charavariâ hujusmodi labefactari 8cvituperari, sub pœna excommunicationis htx sententix ; à quanon poflìt nisi per nos, aut Vicariunv nosttutn, excepto mortispericulo, abíòlvi.

S T I T I O N S.

Synodales (d) de Mr. Depinac Archevêque de Lyon,de Tannée 157 7. ,, Jaçoit que de T avis de TApô- tre, & par disposition de Droit & Constitu- tiens Canoniques, il soit loisible à la femme, a- près la mort de son mari, se marier au nom de Dieu: & réciproquement à T homme après la mort,, de fa femme: il se trouve néanmoins des gens si malicieux & si méchans, de pervertir ce qui fem- ble bon à Dieu & à son Eglise, se mocquans des,, secondes noces, marchans en larves & masques,,, jettans poisons, breuvages vilains & dangereux de- vant les portes des secondemens mariés, excitans fu- mees puantes, sonnans tabourins, faisans toutecho-,, se vilaine & sale, qui se peut penser : lesquels ne,, cessent commettre telles insolences & scandales, jul-,, ques à tant quils ayent des mariés tiré certaine,, somme dargent comme par force : & appellent telle,, insolence Charivari. Pourquoi défendons expres- sèment, sur peine dample & périlleuse excommu- nication, que Ton naye pas ci-après fait telles in- jures, violences & mocqueries és personnes, biens,, & maisons, non seulement de ceux qui se marient,, pour la deuxième sois, mais ni moins contre ceux qui se marient pour la troisième, quatrième & plu- sieurs fois. Et ne seront absous de telle excommu- nication, sils Tencourent, que par Nous, ou no- tre Vicaire, sinon en Tarticle de la mort. La mêmedéfense se trouve dans le quatrième Concile Provincialde Milan (c) en 1576. dans les Canons Ecclésiastiquesfaits par TEglise Gallicane assemblée à Melun (f) en1579. dans le Concile Provincial de Narbonne (g) en1609. dans le Rituel de Beauvais (h) de 1657. dans leRituel de Paris (i) de t6;6. dans celui de Bologne (kjde 1647. dans celui de Châlons fur Marne (l) de 1649.dans celui de Troyes (m) de r 660. On lit dans les Sta-tuts Synodaux de Beauvais (w) , en 1644. ,, Les Curés & Vicaires empêcheront leurs Paroissiens, en vertu de notre autorité Episcopale, de faire les insolences accoutumées aux secondes noces, qui sappellent vulgairement Charivaris ; & dans les Ordonnances

Sy-

(d) C. zr. p. 37:

(e) Conflit, p. 3. n. 9, Qu* in nuptiis indecorè fiunt, ea ahEpiscopis omnino eripi, Concilio Provinciali primo juffum est.In iis porrò ipsis cum potissimum minimè ferenda est illa depra-vato morum usu introducta corruptela, sciiicet, cùm per vicosScpkteas, quà iterum nupta ducitur, clamores, tumuituosxquevoces à profano Gentilium more non abhorrentes, ac strepitushominum, quafi exagitandis secundis nuptiis eduntur ; eas fanéà Christian* pietatis institutis , atque moribus, & à Matrimonìi,quod celebratur, sanctitatc aliénas Episcopus, cum omni alia Pa-storalis Officii fui ratione, tum propositis etiam pœnis, censuris-que exstirpari, ac plané funditus tolli curet.

(/) Cap. de Matri. Summo in pretio haberi débet ac maximacum honore contrahendum est ac ceiebrandum Matrimonium ,five primo, five secundo, five tertio, aut quarto contrahatur,contra Montanistarum errorem. Arceantur ergo ludi qui impuden-ter ( ne in contemptum dicamus nuptiarum secundarum ) multisin locis fieri soient, adhibita, si videbitur,urgente necessitate autirrisionum hujusmodi contumaciâ, iplà excommunicationis cen-sura.

(g) C. ii. Prohibeant Episcopi ludos qui impudenter in con-temptum secundarum nuptiarum à permultis fieri soient, Cariva-rios vulgò appellatos : contumaces 8c inobedientes pœnâ excom-municationis coerceant.

{h) P. if y. Sub Episcopali auctoritate, propositisque censuris,Parochianis fuis prohibebit Parochus, ne cùm viri aut mulieresad secundas nuptias transcunt, per vicos 8c plateas clamores e-dant, tumultuosasque voces 8c strepitus concitent à profano Gen-tilium more non abhorrentes (quas vulgò Charivaris appellant)quasi ad secundas nuptias turpiter exagitandas. Qux corruptelaminimè ferenda est, cùm fit à Christian* pietatis moribus Lcinstitutis, 8c à Matrimonii, quod celebratur sanctitate prorsus a-liena.

(<) P- 3 ° 3 -

(k) P. iYf.

(l) P. 242.

( m ) P. 128. Curet Parochus depravato morum usu corruptelamfunditus tolli, tanquam à Christian* pietatis institutis atque mo-ribus, 8c à Matrimonii sanctitate alienam, sciiicet, cum per vi-cos 8t plateas, feu cùm iterum nupta ducitur, leu etiam vespereclamores tumultusque, voces ac strepitus hominum, quafi exa-gitandis secundis nuptiis eduntur.

(») Tit. du Mariag. n. 98.