De Principiis, Liber I. 4$
BularCj ut vinum novum , id est Spiritus sen-cti grati® soseiperent novitatem . Hoc ergopacto operatio virtutis Dei patris & filii in-discrete super omnem protenditur creaturam:Spiritus sancti vero participationem a sanctistantummodo haberi invenimus . Propter qüodZ> dicitur , Nemo poteß dicere Dominum Jesum nisiin Spiritu sanfta . Et vix aliquando ipsi Apo-stoli digni habentur audire : ^Accipietis virtu-tem supervenientis Spiritus fanffii in vos . Pro-pter quod & consequens puto , quia qui pec-caverit quidem in filium hominis venia di-gnus est : pro eo quod is qui verbi Dei velrationis est particeps , si desinat rationabilitervivere , videtur in ignorantiam vel stultitiamdecidifie, & propter hoc veniam promereri:qui autem dignus jam habitus est läncti Spi-ritus participatione, & retro luerit conversus,hic reipsa & opere blasphemaste dicitur inSpiritum sanctum. Ne quis sane existimet nosex eo quod diximus Spiritum sanctum solissanctis praestari , patris vero & filii beneficiavel inoperationes pervenire ad bonos & ma-los, justos & injustos , praetulisse per hoc pa-tri & filio Spiritum senctum , vel majoremejus per hoc asserere dignitatem: quod utiquevalde inconsequens est . Proprietatem namquegratiae ejus operisque descripsimus . Porro au-tem nihil in Trinitate majus minusvc dicen-dum est , quum Unius divinitatis fons verboac ratione sua teneat universa , spiritu verooris soi quae digna sont sanctificatione , sancti-6' ficet, sicut in psalmo soriptum est : Verbo Do-mini culi firmati sunt , & spiritu oris ejus om-nis virtus eorum . Est etiam -quadam inopera-tio Dei patris praecipua praeter illam qua om-nibus ut essent naturaliter praestitit . Est &Domini Jesu Christi praecipuum quoddam mi-nisterium in eos quibus naturaliter ut rationa-biles sint, confert, per quod ad haec quae sontpraestatur eis ut bene sint. Est & alia quoqueetiam Spiritus sancti gratia qu® dignis pr®sta-tür , ministrata quidem per Christum , inope-rata autem a patre fecundum meritum eorumqui capaces ejus efficiuntur . Quod manifestis-sime indicat apostolus Paulus, unam camdem-que virtutem Trinitatis exponens in eo dum" 4 - dicit: Divisiones sunt donorum , idem autem spi-ritus: & divisiones sunt miniftcriorum , idem au-tem Dominus & divisiones operationum sunt ,idem autem Deus qui operatur omnia in omni-bus . 'Unicuique autem datur manifeßatio spiritussecundum id quod expedit . Ex quo manifestissi-me designatur quod nulla est in Trinitate di-scretio, sed hoc quod donum spiritus dicitur,manifestatur per filium , & inoperatur perl2 ‘ Deum patrem . Omnia autem operatur unus at-que idem spiritus , dividens unicuique prout vult .
8- His igitur de unitate Patris, & Filii, &Spiritus sancti protestatis , redeamus nunc adeum ordinem quem disserere coeperamus. Deuspater omnibus praestat ut sint: participatio ve-ro Christi fecundum id quod verbum vel ra-est, facit ea esse rationabilia. Ex quocon-equens est ea vel laude digna esse , vel cul-» quia virtutis & malitiae sunt capacia. Pro-pter hoc consequenter adest etiam gratia Spi-
ritus sancti , ut ea quae substantialiter sanctanon sunt , participatione ipsius sancta effician-tur. Cum ergo primo ut sint, habeant ex Deopatre : secundo ut rationabilia sint , habeantex verbo : tertio ut sint sancta , habeant exSpiritu sancto , rursum Christi secundum hocquod justitia Dei est , capacia efficiuntur eaquae jam sanctificata ante suerint per Spiritumsanctum: & qui in hunc gradum proficere me-ruerint per sanctificationem Spiritus sancti, con-sequentur nihilominus donum sapienti® secun-dum virtutem & inoperationem spiritus Dei.Et hoc puto Paulum dicere , cum ait quibus-dam dari sermonem sapienti® , aliis sermonemscienti® secundum eumdem spiritum . Et desi-gnans unamquamque discretionem donorum ,refert omnia ad universitatis sontem, & dicit:Divisiones sunt inoperationum , sed unus Deus qui 1operatur omnia in omnibus . Unde & inoperati«patris qu® esse pr®stat omnibus , clarior acmagnificentior invenitur, cum unusquisque perparticipationem Christi secundum id quod sa-pientia est , & secundum id quod scientia est& sanctificatio est, proficit & in altiores pro-sectuum gradus venit: & per hoc quod parti-cipatione sencti Spiritus factus est quis purioratque sincerior , effectus dignus recipit sepien»ti® ac seiend® gratiam, ut depulsis omnibus ,expurgatisque pollutionis atque ignoranti® ma-culis , tantum prosectum sinceritatis ac purita-tis accipiat , ut hoc quod accepit a Deo utesset tale sit quale Deo dignum est , eo qui utesset pure utique pr®stitit ac perfecte: ut tamdignum sit id quod est , quam est ille qui idesse fecit . Ita namque & virtutem semper esseatque in ®ternum manere percipiet a Deo isqui talis est , qualem cum esse voluit ille qnifecit . Quod ut accidat , & ut indesinenter at-que inseparabiliter adsint ei qui est ea qu® abipso facta sunt , sapienti® id opus est instrue-re atque erudire ea , & ad perfectionem per-ducere ex Spiritu sancti confirmatione atqueindesinenti sanctificatione per quam solum Deumcapere possunt . Ita ergo indesinenti erga nosopere Patris , & Filii , & Spiritus sencti persingulos quosque profectuum gradus instaura-to , vix fi forte aliquando intueri possumussanctam ac beatam vitam: in qua cum post a-gones multos in eam perveniri potuerit , itaperdurare debemus ut nulla unquam nos boniillius satietas capiat : sed quanto magis de illabeatitudine percipimus , tanto magis in nobisvel dilatetur ejus desiderium , vel augeatur,dum semper ardentius & capacius Patrem , &Filium, ac Spiritum sanctum veljcapimus, veltenemus. Si autem aliquando satietas capit alsiquem ex bis qui in sommo persectoque con-stiterint gradu, non arbitror quod ad subitumquis evacuetur, ac decidat: scdpaulatim & perpartes defluere eum necesse est : ita ut fieripossit interdum, ut si brevis aliquis lapsus ac-ciderit, & cito resipiscat, atque in se reverta-tur, non penitus ruere , sed revocare pedem ,& redire ad statum suum, & rursum statuerepossit id quod per negligentiam suerat lapsum.
CA-
. 1~ * o, iS «„« S « «1» - L
n\um persestumque beatitudinis gradum pervenerit , inae i• de 5 Origemanorum lib. 2 . qusst.xt- ! >paulatim decidat ac ruat , id quidem sequitur ex ejus circa