Hü«

'(:

t; i

O R I

C A p U T IV.

De diminutione vel lapsu .

-*• I" ] T autem istam diminutionem, vel lap-V-> sum eorum qui se negligentius egerintostendamus, etiam similitudine alicujus exempliuti non videtur absurdum . Igitur si sit aliquisqui peritia vel arte ( verbi gratia ) geometria ,vel medicin® paulatim suerit imbutus ulquequovenerit ad perfectum , multo scilicet temporeinstitutionibus atque exercitiis semetipfiim infor-mans ut ad integrum siipradict® artis assumeret-disciplinam : huic numquam prosecto acciderepoterit, ut cum peritus dormierit, evigilet im-peritus . Non enim ca qu® per lssionem ali-quam vel debilitatem accidunt , in medium ad-ducere aut commemorare nunc convenit: nequeenim similitudini proposit® exemploque conve-niunt . Secundum ergo id quod proposuimus ,geometres ille, vel medicus donec exercet se inmeditationibus artis Iu® , & rationabilibus insti-tutis , permanet apud eum etiam scientia disci-plinas . Si vero dilsimulet ab exercitiis , & ne-gligat ab industria , paulatim primo per negh-gentiam pauca excidunt, tum deinde etiam plu-ra , & ita per multum tempus abeunt omnia inoblivionem , atque universa ex memoria peni-tus abolentur . Potest sane fieri , ut cum deci-dere ab initio coeperit , & parva adhuc cor-rumpi negligentia , si resuscitetur , & citius iniemetipsum revertatur , reparet ea qu® adhucnuper amissa sunt, & recolat ea qu® ab eo si ie-rant tenui adhuc abolitione sublata . Transfera-mus nunc h®c ad eos qui se Dei scienti® ac sa-pienti® dediderunt, cujus eruditio atque indu-stria incomparabilibus omnes reliquas discipli-nas supereminet modis , & secundum proposit®similitudinis formam vel qu® sit assumtio scien-ti® , vel qu® sit ejus abolitio contemplemur :

-L-r.z.iS. maxime cum audiamus ab Apostolo quod de -persectis dicitur , quod facie ad faciem gloriamDomini ex mysteriorum revelationibus specu-labuntur.

2. Verum nos volentes divina in nos bene-ficia demonstrare, qu® nobis per patrem & fi-lium & Spiritum sanctum pr®bentur, qu® Tri-nitas totius est sanctitatis fons, excessu quodamusi h®c diximus , & sermonem de anima quiinciderat , strictim licet contingendum putavi-mus , vicinum utpote locum de natura ratio-nabili differentes . Opportunius tamen in locoproprio de omni rationabili natura qu® in triagenera speciesque distinguitur , Deo nobis perJesum Christum & sanctum Spiritum conce-dente j disputabimus.

i.

CAPUT V.

* De rationalibus naruns .

P Ost eam dissertationem quam de patre,& filio, & Spiritu sancto, quantum va-luimus , breviter digessimus , consequens est e-tiam de naturis rationabilibus , ac de speciebusearum , & ordinibus , vel officiis tam sancta-

* Caute admodum legendum hoc quintum caput, nec nonsequens sextum, quippe ubi nihil sere est quod a catholica» fi-dei norma non recedatnec excusationis locum ullum haberet

E N I S

rum quam etiam malignarum virtutum , sed &de his qui inter has bonas & malas medii qui-dam sunt & adhuc in agone atque in certaminepoliti , pauca disserere . Quamplurima namquein sanctis scripturis invenimus ordinum quorum-dam atque officiorum tam sanctorum quam e-tiam contrariorum nomina : qu® prius propo-nentes, tum deinde quid sibi velit horum signi-ficatio , pro viribus nostris discutere pertentabi-mus. Sunt quidam sancti angeli Dei, quos Pau-lus ministeriales spiritus appellat ad ministeriumdestinatos, propter eos qui h®reditatcm capiuntin salutem . Apud ipsum quoque sanctum Pau-lum invenimus, nescio unde sumentem, cogno-minantem tamen quasdam sedes , & dominatio-nes , & principatus, & potestates, & post enu-

tieb. 1 . 14 .

metationem horum , velut alia adhuc qu®damrationabilia officia atque ordines esse sentienspr®ter eos quos supra dixerat, ait de Salvatore:

Qui efl super omnem principatum , & potestatem,

& virtutem , & dominationem , & omne nomenquod nominatur non solum in hoc seculo, sed etiamin futuro . Ex quo videlicet ostendit esse qu®-dam pr®ter h®c qu® commemoravit , qu® no-minentur quidem in hoc sieculo , non tamen abipso enumerata nunc suerint , sorte nec ab alioaliquo intellecta : esse vero alia qu® in hoc sie-culo quidem non nominentur , in suturo tamennominabuntur.

2. Hoc deinde sciendum est, quia omne quodrationabile est , & rationis terminos statutaquedeclinat , fine dubio per pr®varicationem rectijustique efficitur in peccato . Est ergo omniscreatura rationabilis laudis & culp® capax t lau-dis , fi secundum rationem quam in se habet ,ad meliora proficiat ; culp®, fi rationem recti,tenoremque declinet : propter quod recte etiampoenis & suppliciis subjacet. Quod etiam de ipsodiabolo & his qui cum ipso sunt & dicuntur ejusangeli, sentiendum est. Exponend® tamen siintetiam appellationes eorum , ut sciamus qu® sint. ista de quibus sermo nobis movendus est . Dia-boli igitur nomen , & Satan® , & maligni inmultis scriptur® locis designatur , qui & inimi-cus Dei esse describitur. Necnon & quidam an-geli diaboli nominantur , sed & princeps mundihujus , qui utrum ipse sit diabolus , an aliusquis , nondum manifeste declaratum est . Prin-cipes quoque hujus mundi quidam dicuntur sii.pientiam quamdam habentes qu® destruetur :sed utrum ipsi sint isti principes , qui & ]|||sunt principatus adversus quos nobis est collu-ctatio , an abi sint , non facile mihi ab aliquopronunciandum videtur . Post principatus au-tem, etiam potestates qu®dam nominantur ad-versus quas colluctatio nobis est , & agon o- e -ritur : sed & adversus principes mundi hujus,

& rectores tenebrarum harum: qu®dam etiamspiritalia maliti® in c®lestibus ab ipso Paulonominantur . Quid autem dicendum est etiamde spiritalibus malignis, & d®monibus immun-dis qui in evangeliis nominantur? Tum'deindeappellantur etiam qu®dam simili nomine c®le-stia, sed qu® dicuntur genu flectere , vel esseflexura in nomine Jesu , sed & terrestria &inferna qu® per ordinem Paulus enumerat. In Philip -.10eo sane loco in quo de rationalibus naturis

disse-

Origenes, si hsec non cum magno metu & cautela , ut ,t>ox di-cturus esi , discutiens magis & pertractans tjuam fra certo acdefinito statuisset.