. I

5 *

De Principi

4- Quoniam sane visibilia qu$dam dicit- esst Paulus & temporalia, alia vero prster h®cinvisibilia & aeterna-, quaerimus quomodo haecquae videntur, temporalia sint : utrum ne proeo quod nihil omnino post haec erunt inomnibus illis suturi saeculi spatiis , quibus di-spersio illa unius principii- atque divisio ad;unum & eumdem finem ac similitudinem re-paretur : an pro eo quod habitus quidem eo-rum quae videntur , transeat , non tamen eo-rum substantia omnimode corrumpatur . EtPaulus quidem videtur id, quod posterius di-ximus, confirmare , cum dicit : Transit enimhabitus hujus mundi . Sed & David cum dicit:i.Cor 7.J1. Cdi peribunt ,tu autem permanebis , & omnes■ty. 101.17. sicut vestimentum veterascent, & velut amittummutabis eos, sicut vestimentum 'mutabuntur , ea-dem videtur ostendere . Si enim mutabunturcaeli , utique non perit quod mutatur : & sihabitus mundi transit , non omnimode exter-minatio , vel perditio substantia; materialis o-stenditur , sed immutatio quaedam fit qualita-tis , atque habitus transformatio . Estias quo-que cum per prophetiam dicit , quia erit cec-Vai.66.i2, Ium. novum, & terra-nova, similem sine dubiosuggerit intellectum . Innovatio namque caeli& terrae & transmutatio habitus hujus mundi,& immutatio cadorum, his sine dubio praepa-rabitur , qui per illam viam quam supra osten-dimus, iter agentes, ad illum finem beatitudi-nis.tendunt, cui etiam ipsi inimici subjiciendidicuntur , in quo fine omnia & in omnibusdicitur este Deus . In hoc fine si quis mate-rialem naturam, idest corpoream , penitus in-a terituram putet, a nullo omnino genere intel-lectui meo occurrere potest quomodo tot &tantae substantiae vitam agere & subsistere sinecorporibus possunt', cum solius Dei, idest pa-tris & filii & Spiritus sancti naturae, id pro-prium sit , ut sine materiali substantia& abs-que ulla corporeae adjectionis societate intelli-gatur subsistere. Alius fortasse dicet, quoniamin illo fine omnis sobstantia corporalis ita pu-ra erit atque purgata , ut -erster is in modum& caelestis cujusdam puritatis atque sinceritatis,possit intelligi . Certius tamen qualiter se ha-bitura sit res, scit solus Deus ,. & si qui ejusper Christum & Spiritum sanctum amici?sunt.

CAPUT VII.

De incorporeis , & corporeis .

1. T TAle quidem qua; superius disseruimus,JljL generali nobis sermone digesta sint ,per consequentiam magis intellectuum quamdefinito dogmate pertractata atque disoussa derationabilibus naturis , post eum locum quemde Patre & Filio & Spiritu sancto pro nostrisviribus exposuimus. Nunc ergo videamus qua?sint de quibus disserere in consequentibus con-venit secundum dogma nostrum , idest secun-dum ecclesiae fidem. Omnesanim®.atque omnesrationabiles naturae factae lunt vel creatae, siveTom. 1.

is, Liber L 5.1

st netae sint , sive nequam; quae ofrines fecun-dum propriam naturam incorporeae sunt: sed;

& per hoc ipsum quod incorporeae sunt, ni-hilominus facta? sunt; quoniam quidem omniaa Deo per Christum facta sunt , sicut genera-,liter Joannes docet in evangelio , dicens: Injo. i.i.s.y«principio erat verbum & verbum erat apud ...

Deum, & Deus erat verbum. Hoc erat in prin~,cipio apud Deum . Omnia per ipsum sabla sunt ,.

& sine ipso sablum est nihil . Per species - autem& numeros ordinemque describens ea qua? st-,cta sunt, Paulus apostolus disserit hoc. modo,quo omnia ostendat facta esse per Christum ,dicens : Et omnia in ipso creata sunt qiice inedis sunt, & quee in terra , sive visibilia , si- 0 ’ 1,1 ' I7ve invisibilia, sive . sedes , sive dominationes , si-ve principatus, sive potestates, omnia per ipsum ,

& in ipso creata sunt,: & ipse est ante omnes& ipse est caput-. Manifeste ergo in Christo ,

& per Christum facta esse omnia & creata,pronunciat , sive visibilia qua? sunt corpora-lia, sive .invisibilia , qua? non alia etiam arbi-tror quam incorporeas fpiritualefque virtutes .

Horum autem qua? vel corporea vel incorpo-rea generaliter dixerat , ut mihi videtur ,. in,sequentibus enumerat species , idest stdes, do-minationes , principatus , potestates, virtutes .

Ha?c autem a nobis praedicta sint volentibus ,per ordinem b ad inquisitionem solis & luna?,;vel stellarum per consequentiam pervenire :utrum etiam ipsa inter principatus haberi con-veniat pro eo quod dicuntur in idest ,.

in principatum diei facta , vel noctis : an pu-tanda sint istum solum habere principatum diei, Ctn. i.ac noctis, quas illuminando officium gerunt ,non tamen sint de illo ordine principatuumprincipes.

a. Verumtamen cum dicitur , quia- omniaper ipsum facta lunt , & in ipso creata luntomnia, sive qua? in caelis sunt , siva? qua? suntin terra , non potest dubitari quod etiam eaqua? in firmamento sunt , quod cadum utiqueappellatur , in quo luminaria ista posita essedicuntur, inter caelestia numerentur. Tum de-inde cum omnia facta esse, vel creata , & inIlis qua? facta sent , njfiil este quod non bo-num malumque recipiat : atque utriulque ca-pax sit , evidenter sermo disputationis invene-nerit : quomodo putabitur .consequens quodetiam nostrorum quidam de sole & luna , vel (

sideribus opinantur, ut inconvertibiles sint, &contrarii incapaces ? Idque nonnulli etiam desanctis angelis, c h®retici vero etiam de anima- cbus qua? apud illos spiritales natur® appellan-tur, existimaverunt. Primo ergo videamus quidipsa ratio de sole & luna ac stellis inveniat , .si rectum est quod quidam putant , converti-bilitatis eos esse alienos, & quantum fieri po-test de sanctis scripturis primum adhibeaturassertio . Job namque ita videtur ostendere ,quod non solum stell® possunt esse subdit® pec-catis , verumetiam quod mund® non sint a con-tagione peccati. Ita namque scriptum est : Stel- Job.zsIa quoque non sunt mundat in confpcbtu ejus. Quodnon utique de corporis earum splendore. sen-

G 2 titur:

liud genere intelleffui meo occurrere potest . ) Si-

tum S* ’ n textu grasco Hieronymus qui epist-ad Avi-. , sv §ei l em docere reteft, corporales quoque substantias pe-mtu tlapjuras , aut certe in fine omnium hoc este futura cor-pora , quod nunc est tether & celum , & fi quod aliud corpusfincertus& purius intelligi potest . Quod cum ita fit , inquitidem doctor, quid de resurreftione sentiat , perspicuum est.

b vdd inquisitionem solis & lune vsl stellarum & c. ) QuidOrigenes de astris commentus.sit, disputat Huetius 1. a. Orige-nianorum qusest. octava . Ipsum vide .

c Hteretici vero etiam de animabas quee apud illos spiritalesnature appellantur &c. ) Valentinianos designat quorum sen-tentiam fuse explicat Irensus lib. i. adversus" imeseseap. sext»nove editionis pag. r8.