Band 
Tomus primus.
Seite
63
JPEG-Download
 

Exod - 33 '

Matt. IX.27.

Matt. 20 .

*/.M.

De Principiis

patrent : Quod utique vos vehementer angu-stat , a nobis vero rectius non pro videndo ,sed pro intelligendo sentitur. Qui enim intel-lexerit filium, intelliget & patrem. Hoc ergomodo Moyses etiam Deum vidisse putandusest , non carnalibus oculis eum intuens , sedvisu cordis ac sensu mentis intelligens, & hocex parte aliqua. Manifestum enim est quia fa-ciem , inquit , meam non videbis ( scilicet quiMoysi responsa pnebebat ) sed posteriora mea.Qnx utique cum eo sunt intelligenda sacra-mento , quo intelligi convenit dicta divina ,abjectis profecto illis & spretis anilibus sabu-lis quae de anterioribus Dei ab imperitis, po-sterioribusque finguntur . Neque sene quis nosimpium aliquid sensisse arbitretur , quod dixi-mus quia nec Salvatori visibilis est pater: con-sideret quali distinctione adversus haereticosagentes utimur . Diximus enim quod aliud sitvidere & videri , & aliud nosse & nosci , velcognoscere atque cognosci . Igitur videre &videri corporum res est: quod utique nec Pa-tri nec Filio , nec Spiritui sencto inter st in-vicem competenter aptabitur . Natura enimTrinitatis modum visionis excedit, his quae incorpore sunt , id est omnibus reliquis creatu-ris qualitatem inter st invicem visionis indul-gens j incorporeae vero naturae & principaliterintellectuali, nihil aliud convenit nisi nosse velnosti, sicut & Salvator ipst pronunciatdicens,quia nemo n«vit filium nisi pater , neque patremquis novit nist filius , & cui voluerit filius revela-re . Manifestum ergo est quia non dixit , ne-mo vidit patrem nisi filius, sed nemo novit pa-trem nisi filius .

4. Si vero propter illa quL dicuntur in ve-teri Testamento, quod irastitur Deus vel poe-nitet , vel si qua alia humani assectus palliodesignatur , materiam sibi ad confutandos nosprsberi putant , affirmantes penitus impaslibi-lem Deum , atque his omnibus carentem affe-ctibus stntiendum : ostendendum est eis etiamin evangelicis parabolis haberi similia cum di-cit , quia is qui plantavit vineam , & locaviteam colonis , qui coloni missos ad st servosinteremerunt , ad ultimum etiam filium ad semissum occiderunt, iratus dicitur abstulisse vi-neam ab eis, & malos colonos male perditumdedisse , & vineam colonis aliis tradidisse quiredderent ei fructum in tempore suo . Sed &illos cives qui profecto patrefamilias acciperesibi regnum, legatos miserunt post eum dicen-tes , Jlplumus eum regnare super nos , impetratoregno regressus paterfamilias & iratus interficicoram se jubet, & civitatem eorum igne con-sumit . Sed & nos sive in vetere Testamento ,sive in novo cum de ira Dei legimus, non se-cundum literam quae dicuntur advertimus, sedspiritalem intellectum requirimus in talibus ,ut ita stntiamus sicut intelhgere de Deo di-gnum est . De quibus fecundum parvitatemsenius nostri cum secundi pselmi exponeremusillum versiculum in quo ait : Tunc loquetur adcos in ira sua , & in furore suo conturbabit eos ,prout potuimus qualiter hoc intelligi deberet»

ostendimus.

Liber II. 6z

CAPUT V.

De justo & bono.

V Erum quoniam movet etiam istudquosdam quod principes istius h.vre-sis divisionem quamdam fecisse sibi videntur ,qua dixerunt aliud esse justum, aliud bonum,

& hac divisione in divinitate etiam usi sunt,affirmantes bonum quidem Deum esse patremDomini nostri Jesu Christi , & non justum ,justum vero legis & prophetarum Deum, nectamen bonum : huic quasstioni responderequam potuero breviter necessarium puto. Exi-stimant igitur bonitatem affectum talem quem-dam esse , quod bene fieri omnibus debeatetiamsi, indignus sit is cui beneficium datur ,nec bene consequi mereatur: sed , ut mihi vi-detur, non recte usi ssmt tali definitione, pu-tantes non fieri bene huic cui austerum veltriste aliquid infertur. Justitiam vero putaruntaffectus esse talem qui unicuique prout mere-tur retribuat. Sed & in hoc rursum definitio-nis sua: sensum non recte interpretantur . Pu-tant enim quia quod justum est malis malafaciat , bonis bona , id est , ut secundum sen-sum ipsorum justus malis non videatur benevelle , sed velut odio quodam ferri adversuseos : & Colligunt sicubi forte in scripturis ve-teris Testamenti inveniunt historiam referen-tem , verbi gratia de diluvii pcenis, & eorumqui in eo extincti referuntur , vel cum Sodo-ma & Gomorra ignei sulphureique imbris va-statione depopulantur, vel cum in deserto propeccatis suis omnes decidunt, ita ut nullus ex Q tnhis qui de Aigypto fuerant prosecti , invenia-- 'tur terram repromissionis intrare praeter Jesum& Caleb. De novo autem Testamento miseri-cordi® ac pietatis congregant verba , quibus aSalvatore discipuli informantur, & quibus pro-nunciari videtur , quia nemo sit bonus pneterunum Deum patrem: & per hoc ausi suntbomun quidem nominare patrem Salvatoris JesuChristi > a lium autem esse dicunt mundi Deum ,quem justum eis , non etiam bonum placuitappellare.

2. A quibus primo illud exigendum puto,si secundum suam definitionem justum possuntostendere conditorem punientem pro meritisvel eos qui diluvii tempore perierunt, vel So-domitas , vel eos qui ex Aigypto profecti fue-rant , cum videamus interdum multo nequio-ra , & scelestiora commiti stagitia quam fue-rint illa pro quibus hi quos supra diximusinterempti sunt , nondum tamen videmus u-numquemque peccantium pcenam luere meri-torum ; numquidnam bonum dicent effectumeum qui aliquando justus erat ? An potius il-lud putabunt , quod justus quidem est nunc ,sed patienter fert humana delicta , tunc veronec justus quidem erat qui innocentes parvu-los & lactentes simul cum immanibus & im-piis gigantibus extinguebat ? Sed htec ita sen-tiunt , quia nihil audire ultra literam norunt:alioquin ostendant quomodo justum est secun-dum literam , in tertiam & quartam proge- Deut. 5 9niem parentum reddi peccata in sinum filiorum,

& in filiorum ipsorum filios post ipsos . A no-bis autem talia ista non secundum literam intel-liguntur , sed sicut Ezechiel docuit parabolam Ezccb.iS.

eam