De Principiis, Liber II. 71

cari arbitror , dum ait : Re-vertere anima mea in requiemtuam j ut totum, hoc sit :Versio Hieronymi.N»5 , idest , mens corruensfari,a est anima , & rursumanima inflruria virtutibus mensfiet . Quod & de anima Efauscrutantes possumus invenire ,propter antiqua peccata eumin deteriori vita esse damna-tum . Et de ctdeflibus requi-rendum est , quod non eo tem-pore quo farius est mundus ,' solis anima , vel quodcumqueeam appellari oportet , esse cce-

Kd l 2 O ’ C< ^ antec l mm l ucenS

n^on auC,^ & ardens corpus intraret.»u m . \. ' De luna & stellis similiter

. sentiamus , quod ex causispraecedentibus , licet invitatcompulsae sint subjici vanita-ti , ob praemia futurorum; nonsuam facere, sed creatoris vo-luntatem , a quo in haec offi-cia distributae sunt.

Ist 1

14.7-

srixerit a fervorejustorum & divi-ni ignis partici-patione idest anima appellata sit,nec tamen a-misit facultatemrestituendi fe inillum statum fer-voris, in quo exinitio fuit . Un-de & Prophetatale aliquid vi-detur ostendere,cum dicit,Rever-tere anima mea inrequiem tuam .Ex quibus om-nibus illud vide-tur ostendi,quodmens de statu suoac dignitate de.clinans , effectavel nuncupata estanima: qua; si re-parata suerit &correcta, redit inhoc ut sit mens.

4. Quod si ita est , decessus ipse mentis acdevolutio videtur mihi quod non squalisomnium sentiendus sit , sed vel plus vel mi-nus in animam verti, & aliquas quidem men-tes servare aliquid etiam prioris vigoris > ali-quas vero aut nihil , aut exiguum aliquid .Unde inveniuntur quidam statim ab ineunteretate ardentiöris acuminis , alii vero tardio-

Videl.z 0 - riS ' nonnulli autem obtusilsimi & penitus in-ri g en-qu. 6 , dociles nasti. Verumtamen quod diximus, men-"-n.cs-iz. tem in animam verti , vel si qua alia in hocvidentur aspicere , discutiat apud se qui legitdiligentius & pertractet : a nobis tamen nonputentur velut dogmata esse prolata , sed tra-ctandi more ac requirendi esse discussa . Ad-dat autem & hoc qui legit ad tractatum, quodetiam de Salvatoris anima ex his quidem qua»in evangelio scripta sunt, observatur , quodalia sunt qua; ei sub anims . nomine adscribun-tur, & alia quae sub Spiritus nomine deputan-tur . Nam quum passionem aliquam vel per-turbationem fui vult indicare , sub animae no-mine indicat, ut quum dicit: Tstunc anima meaturbata est, &, Tristis est anima mea usque adi 8 - * ' mortem , &, nemo tollit animam meam ; sed ego

"'°^>io.i8. pono eam abs me. In manus autem patris commendat non animam , std spiritum : & quumcarnem dicat infirmam, non animam promptamdicit , sed spiritum : unde videtur quasi me-dium quoddam esse anima inter carnem infir-mam & spiritum promptum.

5. Sed fortassis occurrat nobis aliquis ex hisde quibus ipsi in nostris propositionibus admo-nuimus , & dicat : Quomodo ergo etiam Deianima dicitur ? Cui respondebimus hoc modo:quia sicut omnia qua» corporaliter de Deo di-cuntur, idest vel digiti, vel manus, vel bra-chia , vel oculi, vel pes, vel os, dicimus nonIiasc humana membra , std virtutes ejus quas-dam in his corporeorum membrorum appella-

tionibus indicari: ita & esse aliquid aliud pu-tandum est , quod appellatione hac qus ani-ma Dei dicitur, indicatur. Et si fas est aude-re nos in tali re amplius aliquid dicere , po-test fortasse anima Dei intelligi unigenitus fi-lius ejus . Sicut enim anima per omne corpusinserta movet omnia & agitat qua; operaturuniversa: ita & unigenitus filius Dei , qui estverbum & sapientia ejus , pertingit & perve-nit ad omnem virtutem Dei , insertus ei . Etfortassis ob hujus sacramenti indicium corpusin scripturis vel dicitur Deus , vel describi-tur . Considerandum sane est , ne forte possitetiam pro hoc anima Dei intelligi unigenitusejus , quoniam venit & ipst in locum huncafflictionis , & in convallem fietus descendit ,& in locum humiliationis nostra; : sicut dicitin psalmo , Quoniam humiliasti nos in loco affli-riionis . Denique scio quosdam exponentes il-lud quod in Evangelio a Salvatore dictum est:Tristis est anima mea usque ad mortem : inter-pretatos esse de Apostolis > quos velut melio-res a reliquo corpore animam suam dixerit .Nam quia multitudo credentium corpus illiusdicitur , Apostolos velut reliquo corpore me-liores animam intelligi debere dixerunt . H$cprout potuimus de rationabili anima discutien-da magis a legentibus quam statuta ac defini-ta protulimus . De animabus vero pecudumcteterorumque mutorum sufficiant illa qua; ab-solute superius diximus.

CAPUT IX.

* De mundo & motibus rationabiliumcreaturarum , vel bonarum , vel mala-rum , & de cau fis earum.

1. PEd nunc ad proposita; disputationis 01-O dinem revertamur , & intueamur crea-tuia? initium , quodcumque illud initium cre-antis Dei mens potuerit intueri.d° 'Ho Ergo initio putan- a In illo quod men-um est tantum numerum te percipitur initio,lationabilium creaturarum, tuntutn nufYicYMWi in-

vel intellectualium , velquoquomodo appellandaesunt quas mentes superiusdiximus , fecisse Deum ,quantum sufficere posseprospexit . Certum estquippe quod praefinito a-liquo apud se numero easfecit : non enim , ut qui-dam volunt , finem pu-tandum est non haberecreaturas : quia ubi finisnon est , nec comprehen-sip ulla , nec circumscri-ptio esse potest . Quod sifuerit , utique nec conti-neri, vel dispensari a Deoqua; facta sunt, poterunt.Naturaliter nempe quic-quid infinitum suerit , &incomprehensibile erit .Porro autem sicut fcriptu-

telligibilmm fubflan-tiamm voluntate suaconstituit Deus, quan-to poterat sufficere .Dicendum enim fi-nitam esse Dei po-tentiam ; nec subobtentu laudis , tol-lenda ejus circum -scriptio est. Etenimfi infinita sit divi-na potentia, necesfeest eam ne seipsamquidem inseitigere :.natura enim infini-tum comprehendi nonpotest. T ant a igiturfecit , quanta pote-rat apprehendere ,& sub manu ha-bere, ac sub provi-dentia sua contine-re >

. * De mundo hc. ) In prioribus editionibus hxc verba feriesun.t praecedentis capitis, & caput nonum De mundo ibi tantumnc, Pit, ubi nunc numerus tertius ponitur.

a In illo quod mente percipitur &c. ) Harc desiimta f unt . exepistola Justiniani Imper. ad Menam in fine. Videsis Origeman.I. 2.q. i. n. i. 2. z. & 4.

\

Caute lege.

P/W.43.20«

Matt. 2 6 .38 .

*

a

Caute lege.