De Principiis, Liber III.

99

ita recipiatur , quid jam differre videbitur abBis qui diversas naturas animarum dicunt elfecreatas, qua? naturaliter vel peritura; sint, velsalvanda; ? Quod utique lolis haereticis placet ,qui dum justitiam Dei pia ratione afleverarenon possunt , hujuscemodi impietatis figmentacomponunt . Et nos quidem prout potuimusex singulorum personis quae dici possunt di-sputationis modo de singulis dogmatibus in me-dium protulimus : qui autem legit , eligat exhis quae magis amplectenda sit ratio.

CAPUT

V.

i.

Quod mundus ex tempore coeperit .

P Ost haec jam quoniam quidem de eccle-siasticis definitionibus unum habetur prae-cipue lecundum historiae nostra; fidem , quodmundus hic factus sit , & ex certo temporecoeperit , & secundum promulgatam omnibusconlummationem sieculi , pro fui corruptionesolvendus sit , etiam de hoc pauca repeterenon videtur absurdum . Et quantum quidemad scripturarum fidem pertinet, perfacilis vide-tur de hoc assertio. Denique haeretici cum inalia multa distracti sint, in hoc tamen scriptu-rae auctoritati cedentes , visi sunt consonare .De conditione ergo mundi quae alia nos scri-ptura magis poterit edocere quam ea quae aMoyse de origine ejusdem scripta est ? Quaelicet majora intra se contineat quam historixnarratio videtur ostendere , & spiritalem inquammaximis contineat intellectum , atque inrebus mysticis & profundis velamine quodamliterae utatur : tamen nihilominus indicat hocsermo narrantis, quod ex certo tempore crea-ta sunt omnia quae videntur . De consumma-tione vera mundi , primo Jacob indicat cum45>. i. a <j gl; OS ssi os testatur dicens : Convenite ad mefilii Jacob ut annunciem -vobis quid erit in novis-fimis diebus , vel , pofi no-vißimos dies . Si ergosunt noviliimi dies, vel post novissimos dies ,cessare dies necesse est qui coeperunt . Davidst/ io’ ’7 quoque ita ait : Cedi peribunt , tu autem per-as'. " ''manebis & omnes ftcut vestimentum veterascent:

& ficut opertorium mutabis eos , & mutabuntur ,tu autem idem ipse es , & anni tui non defi-cient . Dominus vero & Salvator noster cumdicit : Qui creavit ab initio masculum & scemi-nam fecit eos, factum etiam esse mundum ipsetestatur : & rursum dicens quia cadum & ter-M att ra transtent , verba autem mea non transtent ,E. ‘ 14 ‘ corruptibilem eum finiendumque designat. Sed& Apostolus dicens : Vanitati enim creatura,8 l2o . fubje&a est non volens , sed propter eum qui sub-' jecit in spe , quia & ipsa creatura liberabitur aservitute corruptionis in libertatem gloria filiorumDei : manifeste finem mundi declarat; & cumrursum dicit : Tranfiet habitus hujus mundi .Verum in eo ipso quod dixit quia vanitati crea-tura subjecta est, etiam initium ejus ostendit isi enim vanitati creatura subjecta est propterIpem aliquam, ex caula utique subjecta est : &quod ex causa est, necesse est ut coeperit: nonenim poterat sine ullo initio vanitati creaturaesse subjecta , & sperare liberari a servitutecorruptionis quae servire non coeperat . Sed &quamplurima alia in scripturis divinis hujusce-modi dicta reperiet si quis requirat ex otio ,Tom. I.

J.Cor,

7.zr.

quibus & initium habere mundus, & finem Ipe-rare dicitur.

2. Si quis ergo est qui adversetur in hacparte vel autoritati Icripturae nostrae , vel fi-dei, inquiremus ab eo utrum dicat Deum com-prehendere posse omnia, an non posse ? Et di-cere quidem non posse, manifeste impium est.

Si vero ( quod necesse est ) dixerit quia omniacomprehendit , luperest ut eo ipso quo com-prehendi possunt, & initium habere intelligan-tur & finem . Nam quod penitus sine initioullo est , comprehendi omnino non potest .

In quantumcumque enim se intellectus exten-derit , intantum comprehendendi facultas sinefine subducitur & differtur , ubi initium nonhabetur .

3. Sed solent nobis objicere dicentes. Si coe-pit mundus ex tempore , quid ante faciebat Vide In- O-Deus quam mundus inciperet ? Otiosam enim 7-

& immobilem dicere naturam Dei , impiumest simul & absurdum, vel putare quod boni-tas aliquando bene non fecerit, & omnipoten-tia aliquando non egerit potentatum. Hoc no-bis objicere solent dicentibus mundum huncex certo tempore coepifle , & lecundum lcri-pturte fidem annos quoque statis ipsius nume-rantibus . Ad quas propositiones non arbi-tror aliquem haereticorum secundum ratio-nem dogmatis fui posse facile respondere .

Nos vero consequenter re- Hieron, Interp., Cave &spondebimus observantes re- Tstobis autem placet caute legegulam pietatis, & dicentes, & ante hunc mira-

quoniam non tunc primum dum alium suissecum visibilem istum mun- mundum , & post i-dum fecit Deus, coepit ope- stum , alium futu-rari , sed sicut post corru- rum.Vis discere quodptionem hujus erit alius post corruptionem hu-mundus , ita & antequam jus mundi alius fithic esset, fuisse alios cre- futurus?viudilsaiam 2.

dimus. Quod utrumque di- loquentem : Erit cx-vina: scriptur® auctoritate lum novum 8 c ter-firmabitur. Nam quod erit ra nova, qux e^opost hunc alius mundus , permanere saciossiEiaias docet , dicens : Erit conlpectu meo. visc alum novum & terra no- nojse quod ante fabri-va , queo ego faciam perma- cam istius mundi,aliinere in conspeBu meo , dicit mundi in prreteritoDominus . Quod autem an- fuerintlviuscultaEc-te hunc mundum suerint clefiasten : Quid estetiam alii, Ecclesiastes osten- quod fuit ? Iplum £ cc .^dit dicens : Ouid est quod quod erit. Et quidfaBum est ? Id ipsum quod est quod factumsuturum est . Et quid est quod est? Ipsum quod fu-creatum e st i Hoc ipsum quod turum est. Et noncreandum , & nihil est omni- est omne novumno recens sub sole . Sed quis sub sole quod lo-loquetur , & dicet , ecce hoc quatur & dicat: ec-novum est ? Jam fuit id in ce hoc novum est.faculis qute suerunt ante nos. Jam enim suit in lx-Quibus testimoniis utrum- culis pristinis qua-que simul probatur, quod suerunt ante nos .

& ante suerint saecula , 8 c Ouod testimoniumsutura sint postmodum . non solum suisse , sedNon tamen putandum est futuros mundos esseplures mundos simul esi testatur , non quodst-fe , sed post hunc ini- mul & pariter om-tium aliorum suturum : nes stant, sed aliusde quibus nunc non est ne- post alium .cessarium per singula repetere, cum jam id msuperioribus fecerimus.

4. Illud sime otiose prxtereundum non ar-

N 2 bitror,