1 14 O R I G
videamur eos qui dubitant, confirmare : quumpossibile sit unicuique volenti de his diligentiusnoscere , ex ipsis libris veritatis probamentaabundantius congregare. Si vero his qui minusin divinis eruditi sunt disciplinis , non statimin prima fronte liter® sensus qui iiipra homi-nem est videtur occurrere , nihil mirum estquod qua; divina sunt ad homines paulo len-tius deseruntur, & eo magis latent , quo quisvel incredulus suerit , vel indignus . Namcum certum sit omnia qu® hoc in mundolunt, vel geruntur , Dei providentia dispensa-ri , qu®dam quidem satis evidenter apparent ,quod providenti® gubernatione digesta sint :alia vero tam occulte tamque incomprehensibi-liter explicantur, ut penitus in his lateat divi-ti® ratio providenti® ; ita ut interdum a non-nullis nec credantur quaedam ad providentiampertinere, quoniam ratio ab eis latet per quamineffabili quadam arte opera divin® providen-ti® dispensantur : qu® tamen ratio non ®quali-ter omnibus occultata est. Nam & inter ipsoshomines ab alio minus, ab alio amplius consi-deratur ; plus vero ab omni homine qui in ter-ris est , quisquis ille est c®li habitator , agno-scitur . Et aliter claret corporum ratio , aliterarborum, aliter animalium : aliter vero tegituranimorum ; & diversi rationabilium mentiummotus , qualiter per divinam providentiam di-spensentur , plus quidem homines, non parumtamen, ut ego arbitror , etiam angelos latet ,Sed sicut non idcirco refellitur divina provi-dentia ab his maxime qui eam esse certi sunt,qui opera ejus vel dispensationes humanis in-geniis comprehendere non possunt : ira ne scri-ptus® quidem sanct® divina esse inspiratio qu®per corpus ejus extenditur, propterea non pu-tabitur quod infirmitas intelljgenti® nostrae nonvalet per singula verba occultas & latentes in-vestigare sententias , dum in vilioribus & in-comptis verborum vasculis divin® sapienti®thesaurus absconditur , sicut & Apostolus desi-gnat dicens : Habemus autem thesaurum hunc in2„Cor. 4.7. vasis fiBilibus , ut eo magis divin® potenti® vir-tus effulgeat , dum nullus human® eloquenti®fucus in dogmatum veritate miscetur. Si enimvel arte rhetorica, vel philosophica calliditateconscripti libri nostri ad credendum illicerenthomines , sine dubio fides nostra putaretur inverborum arte consistere atque in sapientia hu-mana , & non in virtute Dei . Nunc veroomnibus notum est , quod pr®dicationis hujusverbum ita a quamplurimis m omni pene or-be susceptum est, ut non in suasoriis human®sapienti® verbis, sed in ostentatione spiritus &virtutis esse intelligerent qu® credebant . Pro-pter quod caelesti virtute , imo etiam plusquam caelesti ad fidem credulitatemque perdu-cti , pro eo scilicet ut solum omnium creato-rem Deum nostrum colamus, tentemus & nosniti magnopere , quo derelinquentes initiorumChristi sermonem qu® sunt prima initia scien-ti® , ad perfectionem feramur , ut illa sapien-tia qu® perfectis traditur , etiam nobis trada-tur . Ita namque pollicetur ille cui commissaest hujus sapienti® pr®dicatio, dicens : Sapien-1 Cor. r.6. t iam autem loquimur inter perfeBos , sapientiamautem non hujus mundi , neque principum hujusmundi qui deflruentur . Ex quo ostendit quianihil commune habeat h®c nostra sapientia ,
E N I S
quantum ad sermonis decorem pertinet , cummundi hujus sapientia. H®c igitur sapientia cla-rius & perfectius describetur in cordibus nostrissi nobis patefacta fuerit secundum revelationemmysterii quod temporibus ®ternis absconditumest, nunc autem manifestum est per scripturaspropheticas , & per adventum Domini & Sal-vatoris nostri Jesu Christi : cui est gloria in®terna secula. Arnen.
(fhtod multi spiritaliter non intelligentes Alias, Ca-scripturas , & male intelligentes , P“ 1 ^ ecun "
in bare se s declinarunt .
8. His igitur breviter assignatis de eo quodper Spiritum sanctum scriptur® divin® inspira-t® sunt , necessarium videtur etiam illud expli-care , qu 0 pacto non recte quidam legenteserroribus se quamplurimis tradiderunt, pro eoquod qua via ad intelligentiam divinarum 1 ite-rarunt debet incedi, a quamplurimis ignoretur.
Denique Jud®i per duritiam cordis fui, &dumsibimetipsis volunt videri sapientes, Domino &
Salvatori nostro non crediderunt , ea qu® deipso prolata sunt secundum literam debere in-telligi existimantes , idest quod sensibiliter acvisibiliter debuerit praedicare captivis remissio-nem , & quod debuerit prius ®dificare civita-tem quam vere putant esse civitatem Dei ; si-mul & exterminare currus Epbrem, & equumde Jerusalem ; sed & butyrum & mei mandu-care , ut priusquam cognosceret proferre ma-lum , eligeret bonum . Sed & lupum animalistud quadrupes existimarunt esse prophetatum,quia deberet in adventu Christi pasci cumagnis, & pardus requiescere cum hcedis, vitu-lus autem & taurus simul cum leonibus pasci,
& a parvulo puero duci ad pascua ; bovemvero & ursum simul in pastibus recubare, eo-rumque fetus pariter enutriri > leones quoqueuna cum bobus adstare pr®sepibus & vesci pa-leis . Horum igitur omnium qu® de eo pro-phetata sunt nihil gestum este secundum histo-riam pervidentes, in quibus pr®cipue signa ad-ventus Christi observanda esse credebant , su-scipere pr®sentiam Domini nostri Jesii Christinolebant : quinimo & velut contra jus fälque,idest contra propheti® sidem assumentem eumsibi Christi nomen , cruci illum affixerunt .
Tum vero haretici legentes quod in lege scri-ptum est : Ignis accensus efi ex furore meo : 8 t,Je<cm. 15.14.Ego Dominus zelans & reddens peccata patrum p XI)sl > -20iJ#in filios in, tertiam & quartam progeniem : & ,
“P cenitet quod unxi Saul in regem : & , Ego Do- 1. Reg, 1minus qui facio pacem , & creo mala : & ite- 1 '•rum : Tsfon efl malitia in civitate quam Domi-nus non fecerit : & , Descenderunt mala d Domi- A '“ US '*no super portas Jerusalem : & quod spiritus ma- "Mich. i.n.lignus a Deo suffocabat Saul , & multa alia his '-Reg jS.similia qu® scripta sunt legentes, dicere quidem l0 -eas non esse Dei scripturas non ausi sunt , sedeas conditoris Dei illius quem Jud®i colebant,putarunt : quem justum tantummodo , nonetiam bonum credi debere existimaverunt : Sal-vatorem vero advenisse, ut perfectiorem nobisannunciaret Deum , quem negant esse condito-rem mundi, diversis etiam de hoc ipso opinio-nibus dissidentes : quoniam quidem semel rece-dentes a fide creatoris Dei qui est omnium
Deus ,