De Principiis, Liber

r EZ

Deus, figmentis se Variis ac fabulis tradiderunt,commcntantes qusedam, & dicentes alia elfe vi-sibilia & ab alio facta , alia vero qusedam in-visibilia & ab alio condita , prout eis animsefuse phantasia vanitasque suggesserit . Sed &nonnulli ex simplicioribus scilicet eorum quiintra ecclesi® fidem contineri videntur , majo-rem quidem creatore Deo nullum esse opinan-tur , rectam in hoc tenentes sanamque senten-tiam, verum talia de eo sentiunt, quae nec dealiquo injustissimo & immitissimo homine sen-tienda sunt.

9. Horum autem omnium' salse intelligentiaecausa his de quibus supra diximus , non aliaexstitit , nisi quod sancta scriptura ab his nonsecundum spiritalem sensum , sed secundum li-ter® sonum intelligitur . Propter quod conabi-mur pro mediocritate sensos nostri his Hui cre-dunt scripturas sanctas non humana vseba ali-qua esse composita , sed sancti Spiritus inspira-tione conscripta , & voluntate Dei patris perunigenitum filium soum Jesom Christum no-bis quoque esse tradita & commissa , quse no-bis videntur recta via intelligenri® observanti-bus, demonstrare illam regulam & disciplinamquam ab Jeso Christo traditam sibi Apostoli ,per successionem posteris quoque suis sanctamecclesiam docentibus, tradiderunt . Et quidemquod dispensationes quadam mysticae indicen-tur per scripturas sanctas, omnes, ut arbitror,etiam simpliciores quique credentium confiten-tur . Qu® tamen ist® , vel cujusmodi sint, siquis recta? mentis est, nec jactanti® vitio fati-gatur, religiosius so setebitur ignorare. Nam siquis C verbi gratia ) proponat nobis de filia-bus Lot , quod patri contra fas videntur ad-mixt®, vel de duabus uxoribus Abraham , si-ve de duabus sororibus qu® nupt® sont Jacob ,sive de duabus ancillis numerositatem ei augen-tibus filiorum , quid aliud responderi potestquam esse h®c sacramenta qusdam & formasspiritualium rerum , a nobis tamen ignorari cu-jusmodi sint? Sed & constructionem tabernacu-li cum legimus , certum quidem habemus , quodhxc qu® scripta sunt , figur® occultarum qua-rumdam rerum sunt : aptare ea tamen suis mo-dis, & per singula aperire atque disserere, per■difficile , ut non dicam impossibile, puto esse.■Tamen ( ut dixi ) descriptionem illam plenamesse mysteriorum, etiam communem non refu-git intellectum. Sed & omnis illa narratio qu®vel de nuptiis, vel.de filiis procreatis videturesse conscripta, vel de diversis prsliis, vel dequibuslibet aliis historiis, quid aliud quam sor-m® ac figur® c redend® sont latentium secra-rumque rerum ? Verum pro eo quod parumstudii ad exercendum ingenium homines adhi-bent, vel quod antequam discant, scire se pu-tant , inde fit ut numquam scire incipiant : autsi certe nec studium defuerit, nec magister, sitamquam divina qu®rantur , idest religiose &pie, atque Deo revelante in quamplurimis spe-rentur aperiri , quoniam quidem humanis sen-sibus valde & difficilia & occulta sunt , tuncdemum fortassis qui ita qu®fierit qu® invenireses est, inveniet.

*0. Sed ne fortassis tantummodo in prophe-ticis ha=c difficultas putetur inesse sermonibus ,quandoquidem certum est apud omnes stylumpropheticum figuris & ®nigmatibus consitumesse : quid cum ad Evangelia venimus ? Num-Tom . I.

quid non ibi etiam sensos . interior , utpotesensos divinus , latet qui per illam tantummo-do gratiam revelatur, quam acceperat ille quidicebat: 'Ros autem sensum Christi habemus, ut ^sciamus qua a Dso donata sunt nobis , qua &loquimur , non in doBis humance sapientia ver-bis i sed in dobtrina spiritus'i Jam vero illa qu®

Joanni revelata sunt , si quis legat , quomodonon obftupescet tantam ibi inesse occultatio-nem ineffabilium sacramentorum , in quibusmanifeste ab eis etiam qui intelligere non possont quid in his lateat , intelligitur tamenquod lateat quid? At vero epistol® Apostolo-rum qu® quidem videntur aliquibus esse pla-niores , nonne tam profundis replet® sont sen-sibus , ut per eas his qui poffunr intelligeredivin® sapienti® sensum, quasi per breve quod-dam receptaculum immense lucis claritas vi-deatur -infundi ? Unde quoniam h®c ita se ha-bent , & multi sont qui in hac vita errant ,non arbitror effe sine periculo facile pronun-ciare quemquam noffe vel intelligere ea , qu®ut aperiri possint, scienti® clave opus est quamelavem dicebat Salvator esse apud legisperitos.

In hoc loco licet per excessum quemdam ,inquirendum ab his tamen puto, qui dicuntquod ante adventum Salvatoris non erat veri-tas apud eos qui in lege versabantur , quomordo a Domino nostro Jeso Christo dicatur»,quia claves scienti® apud illos sint qui librosprophetarum & legis habebant in manibus .

Ita enim dixit : Va vobis legis doBoribus qui Luc - 11 - 5 1 -tulistis elavem scientia, ipsi non introistis, & vo-lentes intrare prohibuistis .

11. Verum , ut dicere coeperamus , viamqu® nobis videtur recta esse ad intelligendas-scripturas & sensum earum requirendum , hu-jusmodi esse arbitramur , sicut ab ipse nihilo-minus scriptura qualiter de ea sentiri debeat ,docemur. Apud Salomonem invenimus in Pro-verbiis tale aliquid de divin® scriptlir®- obser-vantia pr®cipi. Et tu, inquit, describe ,tibi hactripliciter in constlio & scientia , & Ut respon- Pndeas verba veritatis bis qui proposuerint tibi . - 1Tripliciter ergo describere oportet in animasua unumquemque divinarum intelligcntiam li-terarum , id est ut simpliciores quique aedifi-centur ab ipso, ut ita dixerim , corpore scri-pturarum : sic enim appellamus communem.istum, &, historialem intellectum ; fi qui ve-ro aliquantum jam proficere cceperunt, & pos-sunt amplius aliquid intueri, ab ipsa scriptur®anima ®dificentur > qui vero perfecti sunt, &similes his de quibus Apostolus dicit: Sapien-tiam autem loquimur inter petfeSlos , sapientiamautem non hujus mundi , neque principum hujussaculi qui destruentur : sed loquimur Dei sapien-tiam in mysterio absconditam , quam pradefima -vit Deus ante facula in gloriam nostram , hi ta-les ab ipsa spiritali lege qu® umbram habetsuturorum bonorum , tanquam a spiritu aedifi-centur . Sicut ergo homo constare dicitur excorpore, & anima , & spiritu , ita etiam san-cta scriptura qu® ad hominum salutem divinalargitione concessa est. Quod nos etiam in li-bello Pastoris, qui a nonnullis contemni vide- Liber Pasto-tur , designatum videmus , cum jubetur Her- us ‘mas duos libellos scribere , & postea denun-ciare presbyteris ecclesi® qu® a spiritu didi-cit. Quod, his verbis scriptum est: Et scribes, Lib.uPisz.inquit, duos libellos , & dabis unum Clementi , num.4.

P 2 eT unum

'rov.zz.zo.

l.Cor,z.6.-]t

1