i.Cor. A.

116 O R I G E N I S

& unum Grapta . Et Grapte■ quidem commoneat•viduas & orphanos , Clemens vero mittat peromnes civitates qua foris sunt , tu vero annun-ciabis presbyteris ecclesia . Est ergo Grapte quasorphanos jubetur & viduas commonere, purusipsius liter® intellectus: per quem commonen-tur anima» pueriles qua» nondum patrem Deumhabere meruerunt , & propterea orphan® ap-pellantur. Sed & vidu® stmt quae ab illo qui-dem iniquo viro cui contra legem junctas fue-rant , recesserunt , vidua; vero permanent exeo quod nondum profecerunt in hoc , ut cae-lesti sponso jungerentur . Clemens vero his quijam recedunt a litera , in eas quae foris sont,■civitates mittere jubetur quae dicta sunt, velutsi diceret ad eas animas quae per hoc aedifica-tae extra corporis curam & extra desideriacarnalia este coeperunt . Ipse vero qui a Spiri-tu sancto didicerat , non per literas , nequeper libellum , sed viventi voce jubetur annun-ciare presbyteris ecclesiae Christi , id est hisqui maturum prudenti® sensom capacem do-ctrinae spiritalis gerunt«

12. Illud sane non ignorandum , esse quae-dam in scripturis in quibus hoc quod diximuscorpus , id est consequentia historialis intelli-genti® non sempcr invenitur , sicut in conse-quentibus demonstrabimus: & est ubi ea quamdiximus anima , vel spiritus , solummodo in-telligenda sont. Quod, etiam in Evangeliis de-siqnari puto -> cum dicuntur pro purificationeJudaeorum sex hydriae positae capientes metre-tas binas , vel ternas , in quo , ut dixi , hocvidetur sermo Evangelicus indicare de his quidicuntur in occulto ab Apostolo Jud®i, quodhi purificentur per verbum scriptura;, capien-tes interdum quidem duas metretas , id est a-nim® vel spiritus secundum quod supra dixi-mus , intellectum recipientes : interdum autemtres , cum etiam corporalem intelligentiam qua?est historiae , servare lectio ad ®dificationempotest . Sex vero hydri® consequenter dict®sont de his qui in mundo positi purificantur.In sex enim diebus ( qui persectus est nume-rus ) mundum hunc & omnia qu® in eo sontlegimus consoni mata . Quanta igitur sit utili-tas in hoc primo quem diximus historiali in-tellectu , testimonio est omnium credentiummultitudo, qu® & fatis fideliter & simplicitercredit , nec multa assertione indiget quod pa-lam omnibus patet . Ejus vero intelligenti®quam velut animam esse scriptur® supra dixi-mus , exempla nobis quamplurima dedit apo-stolus Paulus , sicut est in prima epistola ad,, Corinthios. Scriptum est enim: Tston infrenabisbovem triturantem. Tunc deinde explanans qua-liter pr®ceptum istud deberet intelljgi , additdicens : Istum quid de bobus cura est Deo ? J.npropter nos utique dicit ? "Propter nos enim scri-ptum est , quia debet qui arat in spe arare , &■qui triturat , in spe percipiendi. Sed & alia hu-jusmodi quamplurima qu® hoc modo sont in-terpretata de lege , instructionem quampluri-mam audientibus conferunt.

Spiritalis autem explanatio est talis siquis potest ostendere quorum c®lestium exem-plaribus & umbr® deserviunt hi qui secundumcarnem Jud®i sont, & quorum suturorum um-bram lex habet , & si qua hujusmodi in seri-pturis senctis inveniuntur : vel cum requiriturqu® sit illa sapientia in mysterio abseondita

quam prMefiinavit Deus ante facula in gloriam I>Cot . ,nostram , quam nemo principum hujus faculi co-gnovit : vel illud quod dicit ipse Apostolus ,cum exemplis quibusdam utitur de Exodo ,vel Numeris , & ait quia hac in figura contiro I,Coi ’‘ 10,1 r 'gebaut ilUs , scripta sunt autem propter nos inquos fines facularum devenerunt : & occasionemnobis pr®stat intelligenti®, ut postimus adver?tere quorum figur® erant ista qu® illis acci-debant , cum dicit : Bibebant de spiritali confei 1.0.10.4.quente eos petra , petra autem erat Christus . Sed& de tabernaculo in alia epistola meminit iblius dicti , quod Moysi fuerat prsceptum :

Facies , inquit , fecundum formam , qua tibi est ^ xocl r;.qo.in monte ostensa. Ad Galatas vero seribens, & 8< 5 *

verbis exprobrans quibuselam qui videntur sibilegere legem, nec tamen intelligunt eam, proeo quod allegorias esse in his qu® scripta sunt ,ignorant, ita cum increpatione quadam ad eosdicit: Dicite vos mihi qui sub lege vultis effe , le - Galat.^i 1.gern non audistis ? Scriptum est enim quod .Abra- &stqq.

■ ham duos filios habuit , unum de ancilla , & unumde libera,. Sed qui de ancilla natus est , fecundum• carnem natus est : qui autem de Ubera , fecundumrepromiffionem : qua sunt alkgorica . Hac enimsunt duo testamenta . In quo & hoc quoque con-siderandum est , quam caute Apostolus dixerit ,quod ait : Oui sub lege estis legem non audistis ?v Audistis , hoc est intelligitis & cognoseitis . Sed& in epistola ad Colossenses breviter sensom to-tius legis amplectens & constringens : Tstemo er- CoUjs.t.id.go , inquit , vos judicet in esca , vel in potu ,aut in folemnibus diebus , vel neomenia , vel sab-bato , qua sunt umbra futurorum . Ad Hebrsosquoque scribens, & de his qui ex circumcisionesont , disserens ait : Hi qui exemplari & umbra gdeserviunt caleflium . Sed sortaisis per h®c de Hequinque libris Moysis non videbitur dubitan-dum ab his qui Apostoli scripta velut divinitusdicta soseipiunt . De reliqua vero historia si re-quirant, etiam illa qu® ibi inseruntur , in figu-ra illis de quibus seribuntur , dicenda sont con-tigisse : observavimus nos etiam de hoc dictumesse in epistola ad Romanos , ubi de regnorumlibro tertio , ponit Apostolus exemplum di-cens : Reliqui mihi septem millia virorum qui noncurvaverunt genua ante Baal . Quod Paulus ac- 11 4,cepit velut frugaliter dictum de his qui secun-dum electionem Israelit® vocati sont , ut osten-deret non solum nunc gentibus profuisse adven-tum Christi, sed quamplurimos etiam Israeliticigeneris ad salutem vocatos,

14. Qu® cum ita sint , qualiter nobis de hissingulis intelljgenda sit scriptura divina, velutexempli & form® gratia , qu® nobis occurrerepoterunt, adumbrabimus, illud primo repeten-tes & ostendentes quoniam Spiritus sanctus pro-videntia & voluntate Dei per virtutem unigeni-ti verbi ejus qui erat in principio apud DeumDeus, ministros veritatis Prophetas & Aposto-los illuminabat ad cognoscenda mysteria earumrerum vel causarum qu® inter homines , vel dehominibus geruntur. Homines autem nunc dicoanimas in corporibus positas , qu® illa myste-ria cognita sibi & revelata per Christum , ve-lut humana qu®dam gesta narrantes, vel lega-les quasdam observantias, prsceptaque traden-tes figuraliter describebant : ut non qui velith®c velut conculcanda ante pedes haberet expo-sita, sed qui se hujusmodi studise cum omni ca-stimonia & sobrietate & vigiliis dedisset , ut per

h®c