uz ORI GENIS

etiam profunda Dei , altitudinem divinas sapien-ti® ac scienti® scrutans, nec tamen ad finem ,& y ut ita dixerim , ad intimam cognitionemprsevalens pervenire, desperatione rei , & stu-pore clamat & dicit : 0 altitudo divitiarum scl-jR0m.j1.33» pientics & scientia Dei. Et quod desperationeperfectas comprehensionis hoc proclamaverit ,audi ipsum dicentem : Quam inscrutabilia suntjudicia Dei, , & quam investigabiles via ejus .Non enim dixit, difficile poste scrutari judiciaDei , sed omnino non posse : nec dixit diffi-cile investigari poste vias ejus , sed non posseinvestigari. Quantumcumque enim quis in scru-tando promoveat , & studio intentiore profi-ciat , gratia quoque Dei adjutus, feniuque illu-minatus , ad perfectum finem eorum qu® re-quiruntur , pervenire non poterit , nec omnismens quas creata est , possibile habet ullo ge-nere comprehendere, sed ut invenerit qu®damex his qu® quaeruntur , iterum videt alia qua?quasrenda sunt. Quod etsi ad ipsa pervenerit ,multo sterum plura ex illis quas requiri de-beant , pervidebit . Propter quod & iapien-tissimus Salomon naturam rerum per sapien-tiam intuens , ait : Dixi , sapiens efficiar ,?4' A» ipp a sapientia longe faBa est a me, longe plusquam erat , & altitudinem profundam quis inve-niet ? Sed & Esa ia s sciens rerum initia a natu-ra mortali inveniri non posse , sed ne ab hisquidem naturis quas quamvis diviniores sintquam humana est , factas tamen & ipse suntvel creat® : sciens ergo quod a nulla harumneque initium , neque finis inveniri potest ,ait : ‘Priora qua fuerint dicite , & scimus quiaJJ41.4 1.1,1, du e ßj s . ve i mvijßfna qua sunt annunciate , &tunc videbimus quia dii estis. a Nam & Hebrsusdoctor ita tradebat : pro eo quod initiumomnium vel finis non possit ab ullo compre-hendi , nisi tantummodo a Domino Jesu Chri-sto , & a Spiritu sancto , ajebat per figuramvisionis Elatam dixisse duos Seraphim solos esle qui duabus quidem alis operiunt faciem Dei,duabus vero pedes , & duabus volant claman-tes sd invicem sibi & dicentes : SanBus , san-Bus , sanBus , Dominus Deus Sabaoth , plena estuniversa terra gloria tua . Quod ergo sola Se-raphim utrasque alas ssias habent in facie Dei»in pedibus ejus , audendum est pronunciarequod neque exercitus sanctorum angelorum »neque sedes lanct® , neque dominationes , ne-que principatus , neque potestates scire possuntintegre initium omnium & fines universitatis .Sed intelligendum est sanctos istos quos annu-meravit spiritus & virtutes proximas quidemesse ipsis initiis , & attingere tantum quantumconsequi non valent reliqui : verumtamen quod-

a Nam & Uebrteus docior , &c. ) Vide lib. 1. cap. 3. n. 4. ubieadem fere reperiuntur.

b Tempus est &c. ) Marcello Ancyrano ( ut videre est apudEusebium lib. 1. adversus eundem Marcellum ) hac admodumdisplicebant : quod inde sequi putaret Origenem secundam,quamdam substantiam gtUTtpetv vorohi&tv , i® l' 1 ' 1 0 agno-scere . d Verum si per fe spectetur hic locus , catholicus est »nec aliud docet Origenes , ut optime adnotavit Eusebius ,quam non licere corporalem quamdam & passivam generatio-nem divinitatis filii Dei comminisci . Certe nullus calumnia;Jocus relinquetur, fi q use statim, hunc locum excipiunt in ver-tone Rufini, genuina prorsus sunt & sincera : Huetius autem|>Utat hffic verba : aut .ex nullis substantibus filium procreatuma patre , ideft , extra substantiam suam , ut fuerit aliquandoquando non suerit, vel a Rufino fuisse interpretationi intexta ,vel ab aliis Rufino antiquioribus graeco ipsi contextui insertacontra Arium, quem Sozomenus ait ; primum in Ecclesia au-sum esse dicere quod nemo ante illum dixerat, filium scilicet Dei• ex non extantibus exstitisse , & fuisse aliquando cum non esset . Sed

falsus est Sozomenus. Athanasius enim libro de Decretis Nicae-

cumque illud est quod revelante filio Dei ScSpiritu sancto didicerint ist® virtutes , quam-plurima quidem assequi poterunt & multo plu-ra priores inferioribus , omnia tamen compre-hendere impossibile eis est, quia scriptum est:j Quamplurima ex operibus Dei in secretis sunt . Ecc!.i6r-Unde& optabile est ut pro viribus se unusquisquese m per extendat ad ea qu® priora sunt, ea qu®retrorsum sunt obliviscens , tam ad opera me-liora , quam etiam ad sensum intellectumquepuriorem per Jesum Christum Salvatorem no-strum, cui est gloria in secula.

27. Omnis ergo cui veritatis cura est , pa-rum de nominibus & sermonibus curet , quiaper singulas gentes diverse verborum consuetu-dines habentur : & hoc magis quod significa-tur , quam qualibus verbis significetur , inten-dat : pr®cipue in tam magnis & tam difficili-bus rebus : sicut cum qu®ritur , verbi causa ,si sit aliqua substantia in qüa neque color ne-que habitus neque tactus neque magnitudo in-telligenda sit, mente sola conspicabilis , quamprout vult quis, ita & nominat : nam Gr®ciäarcöpittrov eam, idest, incorpoream dixerunt ,divin® vero Icriptur® invisibilem esse pronun- Colos. 1.1ciant : imaginem enim invisibilis Dei Paulusdicit esse Christum . Sed & rursum per Chri-stum creata dixit esse omnia visibilia & invisi-bilia . Per quod declaratur esse etiam in crea-turis quasdam invisibiles secundum proprieta-tem suam substantias . Sed h® quamvis ipsenon sint corpore®, utuntur tamen corporibus,licet ipse sint corporea substantia meliores .

Illa vero substantia Trinitatis qu® principiumest & causa omnium , ex qua omnia , & perquam omnia, & in qua omnia, neque corpus,neque in corpore esse credenda est, sed ex to-to incorporea. Verum haec per excessum quem-dam , rei tamen ipsius consequentia commoni-tos breviter dixisse sufficiat ad ostendendumid - , quod sunt qu®dam quorum significatio pro-prie nullis omnino potest human® lingu® ser-monibus explicari, sed simpliciore magis intel-lectu , quam ullis verborum proprietatibus de-clarantur . Ad quam regulam etiam divinarumliterarum intelligentia retinenda est , quo scili-cet ea qu® dicuntur , non pro vilitate sermo-nis , sed pro divinitate sancti Spiritus qui easConscribi inspiravit, censeantur.

AnacephaUofis de Patre , & Filio , &

Spiritu fanUlo , & casteris queesuperius ditia sunt .

fa Tempus autem est jam decursus his hprout potuimus, qu® supra dicta siint , nunc

com-

nae synodi p. z? J- Origenis verba refert quae huic Rufinianseversionis loco valde affinia sunt, & ex quibus liquet ante Ariumfuisse hasreticos qui dicerent suisse aliquando quando non eratfilius, quosque sic refellit Origenes ; Si est imago Dei invisibilis,invisibilis, quoque est ipsa imago . Quin etiam addere aufim cumfit similitudo patris , non posse fieri ut aliquando non fuerit . Quan-do enim Deus quem Joannes lucem appellat ( nam Deus lux est)proprie glori# splendore caruit , «k quis audeat principium exi-ftendi filio tribuere , quafi scilicet antea non suisset ? Quando-nam vero non erat verbum , verbum, inquam , quod & patremcognoscit, & est charaSerac imago ejusdem substantie, qua di-gne nec exprimi, nec nominari, nec proferri possit ? Intel ligo*enim qui dicere audet, suit aliquando cum non esset filius, idemesse ac fi diceret : sapientia aliquando non erat , verbum nonerat, vita non erat. Idem Origenes rursus ita alibi loquitur te-ste Athanasio ibidem : Perum nefas est nec periculo vacat pro-pter nostram infirmitatem, Deum, quantum in nobis est , uni-genito privare verbo quod semper cum illo fuit , ct illa eratsapientia qpta deleliabatur . Alioquin eum non semper fuisse de-legatum intelligendum erit. Vide lib. a. Origenian. q. z.