Jach. A. io.y « i . 7. 15.

Jfai. 11. 6 .[sqq.

Jerem. 15.14-

Exod.i 0 . 5 -

I. Ksg. 15.

II.

Isai. 45- 7-Ämas, 3,6,

Mich. i.ir.

i.KsF. 18.lo.

130 O R I G

lolum colendum qui nos creavi r , excitet, re-licto sermone initiorum Christi , hoc est pri-morum elementorum , ad perfectionem omnianimi contentione seramur , ut ea qus perse-ctis edisseritur sapientia , nobis quoque expo-natur . Sapientiam enim promittit is qui eamadeptus est , loqui se inter persectos , aliamplane a sapientia hujus suculi & a lapientiaprincipium hujus saeculi quae destruitur . Hacautem sapientia aperte informabimur , quae &revelabit mysterium ab aeterno ablconditum ,nunc vero manifestum per scripta prophetarumSc per adventum Domini & Salvatoris nostriJesu Christi : cui gloria in omnia secula .Arnen.

8. Postquam veluti cursim probavimus divi-nitus inspiratas esse scripturas sieras, necesse estut earum legendarum & intelligendarum ratio-nem pertractemus : cum multi errores & lap-sus ex eo contigerint quod viam multi noninvenerint qua esset in sancta lectione insisten-dum . Duri enim corde & idiotse qui e cir-cumcisione stmt , prophetiarum qua* de Chri-sto loquuntur dictionem sequi se existimantes,in Salvatorem nostrum non crediderunt; & cumsensibiliter non cernerent ipsum prsdicasse ca-ptivis remissionem, neque sclificasse quam verecredunt esse civitatem Dei, neque exterminassecurrus Ephraim & equum de Jerusalem , ne-que butyrum & mei comedisse , neque prius-quam nosset aut eligeret mala, elegisse bonum}rati insuper esse prophetatum fore ut lupusanimal quadrupes cum agno pasceretur, parduscum hcedo stabularetur} vitulus, taurus, & leosimul pascerentur, & a puerulo ducerentur} bos& urlus una pabulum sumerent , eorum par-vulis simttl educatis j leo quoque ut bos paleavesceretur : nihil horum in ejus quem Chri-stum credimus , adventu sensibiliter cernentesfactum , Dominum nostrum ]esim nedum su-sceperint , eum tamquam sese contra jus Chri-stum prsdicaret, cruci affixerunt. Hsretici au-tem legentes : Ignis exarfit ex ira mea : &, EgoDeus amulcitor reddens peccata patrum in filiosin tertiam & quartam generationem . Et, Tarn-tet me unxisse Saul in regem . Et, Ego Dominusfaciens pacem &. creans mala . Et alio loco ,Tsfon eft malum in- civitate quod non fecerit Do-minus . Et illud insuper , Descenderunt mala aDomino in portas Jerusalem . Et, Spiritus malusa Deo suffocabat Saul, & infinita propemodumhis consimilia , negare quidem eas esse Deiscripturas non auii ssmt , sed illius, quem Ju-tlsei colunt creatoris eas esse rati, quasi imper-fectus nec bonus esset ille conditor , arbitratisunt advenisse Salvatorem qui perfectiorem an-nunciaret Deum quem dicunt non esse mundiopificem, in varias ea de re abrepti sententias,& postquam a creatore qui est ingenitus solusDeus, defecerunt, figmentis adhaeserunt, exco-gitatis fictitiis hypothesibus secundum quas fa-cta esse putant visibilia, & alia quaedam invisi-bilia , quL animo sibi finxerunt . Quin etiamsimpliciores nonnulli qui se de Ecclesia esse glo-riantur, creatore quidem nullum majorem exi-stimant, sanam hac in re amplexi sententiam,verum ea de ipso suspicantur quae ne de ho-mine quidem crudelilstmo & injustissimo cogi-tare fas sit.

9. Iis autem omnibus nulla falsarum opinio-num , nulla impietatis & stolidorum de Deo

E N I S

sermonum causa esse alia videtur quam scri-ptura non secundum spiritalem sensum intelle-cta , led secundum literalem accepta . Quapro-pter iis qui persuasum habent sacros libros nonhominum esse commentarios , sed sancti Spiri-tus afflatu, voluntate Dei parentis universorumper Jesixm Christum scriptos esse & ad nospervenisse, qua via in eorum lectione insisten-dum esse nobis videatur, indicare conabimur ,servata cslestis fecundum successionem Aposto-lorum Ecclesia- Jesu Christi regula . Et essequidem mysticas quasdam dispensationes quasdivinas scripturae indicant , etiam simplicioresfidelium credunt i quaenam vero ha> sint , cor-dati & modesti nescire se satentur . Quare siquis sciscitetur de congressu Loth cum filiabus,de duabus uxoribus Abraham , de duabus so-roribus quae nupserunt Jacob , de duabus ancil-lis qua» ex ipso pepererunt, nihil aliud respon-debunt quam mysteria haec esse a nobis nonintellecta. Sed & tabernaculi fabricam cum le-gunt , credentes quas scripto sunt eile figuras ,quaerunt quae possint i n singulas Tabernaculipartes accommodare. Neque vero in eo quodcredunt rei alicujus figuram esse tabernaculum,salluntur , sed cum rationem cujus typus esttabernaculum , certas cuipiam rei prout postu-lat scripturas dignitas , aptare volunt, aliquan-do aberrant : &• omnem quidem narrationemquae vel nuptias spectare videtur , vel libero-rum procreationem, vel bella, aut alias quas-libet historias quae vulgo circumferri possunt ,figuras esse declarant, sed quarum rerum figu-rae sint, interdum propter habitum non omni-no bene compositum, aliquando propter teme-ritatem , quandoque etiam quod fiipra modumhominibus difficile sit res ejusmodi explorare,quantumlibet quis exercitatus & perspicax sit,non ita evidenter apparet, nec singulorum ra-tio afferri potest.

10. Quid attinet dicere de prophetiis ouasomnes scimus asnigmatis & obscuris sermoni-bus plenas? Et fi ad Evangelia accedimus , il-lorum etiam accuratus lenius , utpote Christilenfus , eget gratia quas data est ei qui dixit :

'Nor autem sensum Christi habemus , ut sciamus

qua a Deo donata sunt nobis , qua & loquimur Cor,1,16.

non in doBis humana sapientia verbis, sed in do- &

'Strina spiritus . Quis etiam qua: Joanni revelatasunt legens non obstupescat in occultationemmysteriorum quas etiam non intelligent! qusscripta sunt , latens quid & arcanum haberevidentur ? Apostolorum autem Epistolas cui-nam sagaci & perito sermonum judici videan-tur apertas ac intellectu faciles, cum illic infi-nita prope sint, quas veluti per foramen maxi-ma & quamplurima intelligendi materiam am-plam prasbeant ? Quas cum ita se habeant , &prope innumeri labantur , non sine periculoquis pronunciaverit so legendo intelligere qu®indigent clavi intelligentias quam Salvator pe-nes legisperitos esse ait . Dicant enimvero quinolunt apud eos qui Christi adventum pneces-serunt , veritatem exstitisse , quo pacto scien-tis clavis a Domino nostro Jesu Christo dici-tur apud eos esse qui, ut ipsi ajunt , carebantlibris arcana scientis & omnis generis myste-ria complectentibus . Verba enim hsc sunt :

Va vobis legisperitis quia tulistis elavem feien-tia, ipft non introistis , & eos qui introibant, pro-hibuistis .

11. Via