1 6.
> u
De Principiis, Liber IV. ih
it. Via igitur qua insistendum nobis vide-tur ad legendas & intelligendas scripturas, ejusp 22 ^odi est , ex ipsismet scripturarum oraculis20.21.* * indagata'. Apud Salomonem in Proverbiis tale
quippiam prazcipitur de divinis sententiis scri-pto consignatis ; Tu vero describe tibi hac tri-pliciter in consilio & scientia ut respondeas sermo-nes veritatis ad ea qua tibi proponentur . Trifa-riam igitur describenda in mente sunt sancta-rum literarum sententia; : ut simplicior qui-dem , ab ipsi veluti carne scriptura, quo no-mine obvium ejus sensum appellamus; qui ve-ro aliquantum ascenderit , ab ipsa quodammo-do anima ejus ; persectus autem & iis similisde quibus Apostolus ait : Sapientiam loquimuri.Cor. 2. . i n ]- er p e yf e ff os : sapientiam autem non hujus sie-culi , neque principum hujus faculi qui defruun-tur , sed loquimur Dei sapientiam in mysterio ab-sconditam quam pnedeftmavit Deus ante facula ingloriam nostram , a lege, spiritali aedificetur um-bram habente suturorum bonorum . Ut enimhomo constat corpore, anima, & spiritu , ita& scriptura qua: divina dispensatione in homi-num salutem data est. Proinde nos quod dici-tur in libro qui inscribitur Pastor & a non-nullis contemnitur, Herma: imperatum esse utduos libros scriberet ac postea presbyteris ec-clesia: annunciaret quae didicerat a spiritu , adhunc modum exponimus . Sic autem ad ver-bum legitur •• Duos libros scribes , dabisque unumClementi & alterum Grapta : & Grapte quidemcommonebit viduas & pupillos , Clemens autemmittet ad externas urbes : tu vero anmnciabispresbyteris ecclesia. Nam Grapte quae viduas &©rphanos instituit, ipsa est nuda litera, docenssi qui mente pueri sunt, & nondum Deum pa-trem sibi vindicare possunt , ideoque orbi vo-cantur : instituens vero eas qua: improbo ma-rito non amplius serviunt , sed vidua- sunt ,quod nondum sponso digna: facta: suerint - Cle-mens autem qui jam e litera exceffit , diciturqu* scripta sunt , ad externas mittere civita-tes , hoc est, ad eas animas qu* extra corpo-reas & terrestres cogitationes versantur : sedUt spiritus discipulus non amplius per literas ,sed per vivos sermones presbyteris totius ec-clesia: Dei pra: prudentia canis annunciare ju-betur .
12. Verum quoniam scriptura: quasdam suntqua: nihil habent corporeum, ut deinceps osten-demus , alicubi sola veluti anima & spiritusquasrendus est. Ideo fortasse qua: dicuntur proj fl purificatione Judasorum hydria: posita; , ut in
**' 2 ' Joannis Evangelio legimus , capiunt metretasbinas vel ternas : quibus sub involucro desi-2 gnatur eos qui apud Apostolum in occulto Ju-0r >i.z. da:i sunt , purificari per scripturas , aliquandobinas metretas capientes, idest, ut sic dicam ,animam & spiritum ; aliquando ternas , cumnonnulla: prarter prodicta , habeant etiam cor-pus quod ledificare potest . Sex autem hydrisemerito sunt pro iis qui in mundo purificanturcondito fex diebus, numero persecto. Primamergo expositionem etiam per se utilem esse poss e , testatur eorum multitudo qui ingenue &simpliciter crediderunt j illius vero quae velutiad animam referri potest, exemplum est quod•apud Paulum in prima ad Corinthios habetur.^Cor.§.§. Scriptum est enim, inquit, non alligabis os bovitrituranti . Deinde legem hanc explicans addit:Tstumquid de bobus cura est Deo ? an propter nosTom. I.
utique boc dicit ? nam propter nos scriptum estquoniam debet in spe qui arat , arare , & quitriturat in spe percipiendi . Tum plurima: qua:circumferuntur multitudini accommoda:, & aedi-ficantes eos qui altiora intelligere nequeunt ,interpretationes, eadem propemodum forma &caractere sunt.
13. At spiritalis expositio illius est propriaqui demonstrare potest quarum caelestium re-rum similitudini & umbra; Juda:i secundum car-nem servirent , & quorum suturorum bonorumumbram lex habeat. Ac , ut summatim dicam,in omnibus secundum Apostoli praeceptum re-quirenda est sapientia in mysterio abscondita
quam pradestinavit Deus ante facula in gloriam l.Cor.i.j,justorum quam nemo principum hujus faculi co-gnovit . Alicubi autem dicit idem Apostolus 11-tens verbis quibusdam Exodi & Numerorum,quia hac in figura contingebant illis , scripta sunt nCor-io.u.autem propter nos in quos fines facularum deve-nerunt . Et occasionem prccbet intelligendi, quo-rumnam figursE illa essent , dicens : Bibebant e- M:d. y.'4.nim ex spiritali consequente cos petra , petra au-tem erat Christus . Et qua: de tabernaculo dictasunt in alia epistola deformans, usus est hoc tc-stimonio : Facies omnia secundum formam quatibi in monte demonstrata est . Sed & in Episto- Uebr. 3,5.Ia ad Galatas veluti probro afficiens eos qui le-erem se; putant legere licet eam non intelligent,
& illos nihil intelligere judicans qui allegoriasin scripturis non esse arbitrantur , Dicite .mihi , G */ aM 2t>inquit , qui sub lege vultis este , legem non. au- &jeqq.ditis ? scriptum est enim quoniam librabam duosfilios habuit , unum de ancilla & unum de libe-ra ; sed qui de ancilla , secundum carnem natusest ; qui autem de libera , per repromisfionem 7qua sunt per allegoriam dibla. Ha enim sunt duotestamenta , & qua: sequuntur. observanda enimfingulatim , qua: ab ipso dicta sunt . Oui , in-quit , sub lege vultis este , non , qui sub legeestis : & , legem non auditis , ubi audire idemest quod intelligere & cognoscere . Et in enistolaad Colossenses breviter universe legis sensumperstringens ait : Tstcmo ergo vos judicet in ciboaut in potu aut in parte diei festi aut neomenia ■, Colo If '- i6 -aut sabbatorum, qua sunt umbra futurorum. Etin illa ad Hebraeos de iis qui e circumcisionesunt, disserens scribit: Qui exemplari & umbra Hebr. 0. 5 #deserviunt calestium . Hinc sorte de quinque li-bris Moysi adseriptis non dubitabunt ii qui se-mel Apostolum ut divinum virum susceperint.
Vultis scire num etiam reliqua historia per fi-guram contigerit ? Observandum est ex epistolaad Romanos istud : Seposui, mihi septem millia Rom. 11.4.virorum qui non flexerunt genu ante Baal: quodhabetur in tertio regnorum , Paulum accepissepro Isi-aelitis qui sunt secundum electionem ,propterea quod non solum gentes ex adventuChristi fructum perceperint , sed & nonnullidivino genere orti.
14. Qua: cum ita sint, adumbranda:sunt qua*nobis videntur , intelligendarum scripturarumformte . Ac primum quidem illud demonstran-dum est spiritum qui divina providentia per ver-bum quod erat in principio apud Deum, mi-nistros veritatis Prophetas & Apostolos illumi-navit , ad arcana in pracipue respexisse myste-ria earum rerum qua: ad homines pertinent .
Homines nunc dico , animas corporibus uten-tes , ut qui doceri potest, investiganda: altitudi-ni sensuum sub vocibus delitescentium se tra-
R 2 dens,