Ori g
deles in unüm conveniunt : credibile est enimangelicas potestates credentium coetibus adeste»ipsiusque Domini & Servatoris nostri virtu-tem , imo .& sanctorum spiritus, opinor etiamdefunctorum; nam de superstitibus manifestumest , licet quomodo adsint , facile non sit di-cere. Ac de angelis quidem sic ,colligi potest:Si immittet angelus porcini in circuitu, timen-tium eum , & eripiet eos , & vera loquitur Ja-cob cum non de fc solo , sed & de omnibusqui Deo devoti sunt, intelligenti dicit : <Ange-Ius qui eruit me ex omnibus malis : probabileest, multis in Christi gloriam legitime con-gregatis , unius cujusque angelum in circuitusingulorum timentium immittere, cum illo sci-licet viro cujus ipsi cura & custodia traditaest : ut duplex congregatis sanctis ecclesia sit,altera hominum , altera angelorum , Quod sivel Tobias solius ait R.aphael fe obtulisse in me-ll ' moriale orationem , deinde Sarra que nurus ejusfacta est Tobise filio nupta , quid dicendummultis eadem mente & sententia concurrenti-bus & unum corpus io Christo constituenti-,bus ? Porro de Christi virtute ecclesiae aflisten-te Pattlus ait : Congregatis yobis meo spiritu,cum virtute Domini Jesu > ut virtute DominiJesu non solis Ephesiis, sed & Corinthiis con-juncta . Quod si corpore adhuc indutus Pau-lus in commune consulere spiritu suo Corin-thi posse putavit , non est desperandum eosetiam qui e vita excesserunt , beatos ad eccle-fias spiritu occurrere, & forte potius quam isqui est in corpore . Quapropter quse jn illisfiunt preces contemnenda; non sunt , quippequa; eximium aliquid asserunt legitime conve-nienti . At quemadmodum virtus Jesu & spi-ritus Pauli ejusque similium > & . in circuitusingulorum sanctorum excubantes angeli Do-mini cum illis concurrunt & conveniunt quilegitime congregantur » sic etiam attendendumest ne si quis angelo sancto indignus sit , is seip-sum angelo diabolo tradat peccando & iniquaagendo . Qui enim talis erit , siquidem paucoshabeat sui similes , non diu angelorum effugietprovidentiam qua divinte voluntati ccclesije in-vigilanti ministrantes , istius errores m commu-nem efferent notitiam. At si plurimi ejusmodiconvenerint more humanarum societatum, cor*poreisque magis de rebus tractantes coeant, nonrespicientur a Deo . Quod in Isaia declaraturdicente Domino: Tseque st.veniatis ut appareatisS’ mihi : avertam enim , inquit, oculos meos a vo*-
a Natura autem ostentem &c. ) De precibus versus Orientemhabendis Clemens Alexandrinus ström. 7. ait : Quoniam autem-diei natalis imago est Oriens, atque illinc quoque lux augeturquce primum illuxit ex tenebris , iisque qui volutantur in igno-ratione exortus efl dies cognitionis veritatis, quemadmodum fatoritur , ideo ad ortum matutinum habentur preces . Item Au-ctor Quaesi. & Respons. ad Orthodoxos . Resp. 118. postquamusum precandi versus Orientem retulit, infert: Porro a quibusorationem ecclesia accepit , ab eisdem quoque ubi orare soleat■ ,.consuetudinem accepit, a sanctis nimirum sipoflolss . Vide Con-flit. A post. lib. 2. cap. 57- Balilium de Spiritu sancto cap. 27,Chrysostomurn ad Danieiis VI. IO. Pscudo-Origenem ad Jobi 1.z. ementitum similiter Athanasmm quaist. 37. earum quae adAntiochum inscribuntur , Germanum Constantinopoiitatnim inTheoria mystica post initium , Joannem Damascenum Ortho-doxie fidei lib. 4. ca p. IZ. Gregentium , disputationis cum Ju-si® 0 fol. 6 1. & Auctorem libri de divinis officiis apud Alcui-num cap. 39. Observari praeterea velim Therapeutas de quibusPhilo in libro de vita contemplativa , hanc precandi versus O-rientem consuetudinem habuiste . Ferfo ad auroram vult toto-que corpore , quamprimum solem orientem aspiciunt , felicemdiem & veritatem , perspicacemque mentem fibi comprecantur .
b Rationem cur adorientem . ) Haec desunt in editione Oxo-jiienfi, sed reperiuntur in codice manuscripto Cantabrigiensi.
c Sunt autem h£ partes ejusmodi. ) His quatuor capitibus,quse loca rhetorum more appellat Origenes , partes maxime
E N I S
bis : & fi multiplicetis, orationem , non exaudiam,vos Forsan enim pro illo .duplici quod dixi-mus agmine hominum sanctorum & beatorum,angelorum, iterum duplex fit in unum convetbtus impiorum hominum & malorum angelorum,de quo conventu a sanctis angelis & piis homi-nibus dici poflit: TJon sedi cura consilio vanitatis Ps. zu 4.■& curtf. iniqua gerentibus non introibo-. Odio habui.ecclesiam malignantium & cum impiis non sedebo ,
Hac de causa puto populos illos, qui in Jerusa-lem & in omni Jud$a legem reliquerant , mul-tis oneratos peccatis, sub inimicorum manummissos ess; , quod, a Deo derelicti essent , & a,protegentibus angelis , destituti sanctorumhominum auxilio , Sic .enim integra nonnum-quam congregationes in tentationes incidere per-mittuntur, ut etiam quod videntur habere, ause- Luc.s.iS.ratur. ab eis, , & ad instar ficus maledicta; & a Mnrc.iy.io•radicibus evulsa; , quod esurienti Christo fru-ctum non dederit, arefiant, & si paululum quidvivifica; per fidem virtutis habuerint , ea pri-ventur . Hxc mihi necessario dixisse videor lo-cum orationis excudens, pracipuumque statuens,esse locum sanctorum cpnventum pie simul inEcclesiam coeuntium .
3 Z - Jam de parte mundi in quam respiciendoorandum sit , pauca dicenda sunt . Cum autemquatuor sint partes ad septentrionem , ad meri-diem, ad occasum, 8 c ad ortum, quis non sta-tim fateatur ortum perspicue indicare illuc nossymbolice conversos , anima veri luminis or-tum veluti respiciente , orare debere , Quod siquis in quamvis partem obversis domus ostiis,illae malit qua sedes patent preces offerre, di-catque cxli prospectum habere nescio quid quodmagis ad fe provocet , quam objectum parie-tem j respondendum hominum instituto in hancvel in illam mundi partem , sedificia patere; ^ ^
natura autem orieurem reliquis prcestare cselipartibus : quare quod natura est, ei quod, estex instituto praponendum. Alioqui qui in cam-po vult orare , quid est juxta illam ° ratjonem ^cur ad orientem potius quam ad occidentem o-ret ? Sin ibi orientem praponi ratio postulat,cur non id ubique faciendum ? ac de his hacte-nus .
33. De partibus orationis cum adhuc tracta-vero , finem arbitror dicendi faciendum , Vi-dentur autem mihi quatuor describenda; partesquas dispersas in scripturis reperi, & gd illarumexemplum oratio unicuique in unum corpus re-digenda. c Sunt autem ha; partes ejusmodi . Pro e
yiri-
conspicuae officiorum sacrorum eccleflie veteris contineri viden-tur . Haec pro inore suo scripturarum testimoniis illustrat , Se.privatas etiam preces ad ea exigendas suadet Adamantius . Siquis vero vetustistimas Ecclesiae tam Orientalis quam Occiden-talis tniflas siveliturgias evolverit, in subsidium sumptis earumenarratoribus , Dionysio Areopagita , Auctore Constitut. Apo-stolic. & Cyrillo Catechista, deprehendet in primo Mislk introi-tu Trisagium , hymnum Cherubicum , aut Angelicum i (qutecerte sd doxologiam sunt referenda) fibi occursura, In canonisitem exordio conspicietur nobilis acclamatio eucharistica , Sur-sum corda, habemus, ad Dominum. Dignum O* jußum eft , &c.
Quam formulam in ecclesia meridionali , sive Africana , pari-ter obtinuisse , auctor est ompi exceptione major Cyprianus .Exomologesim repraesentabunt verba illa qtue sequuntur , ma-xime solemnia: Non fumus digni , &c. Accedunt cuT'iaHs , si-ve litaniae pro omnium fidelium variis necessitatibus , in qui-bus subinde repetitur Domine miserere nostri-, Si exaudi nos Do-mine. Quorum omnium clausula repetita doxologia: Te decet ,
& tibi debetur gloria ab omnibus nobis , honor, adoratio , &gratiarum actio , Patri & Filio & Spiritui Sancto nunc &semper. Tu sanctificatio nofira & tibi gloriam remittimus Pa-tri & Filio & Spiritui Sancto nunc & semp.er &kirnen . Gloria in excelsis Deo, &c. & Gratias tibi agimus Pa-ter , & c. Haec sive casu juxta contigerint, vel ab ecclesia: pri-mordiis pari ubique consensu fuerint recepta , judicet lector.
Editor Oxonienfis.