*14- O R I G
tcm pro Deo habeat, & ne mori malit, quamhujusce animalis carnes degustare . Etsi verohaec fusius persiquuti dkitiufque in vaticiniode Bethleem edito immorati siimus, putamusid factum necessario ut eis respondeamus quiforte dicturi siint : si tam clara suerunt apudJuda?os de Jesii vaticinia , cur , postquam adillos venit , non statim ejus doctrina: consen-serunt , nec ad meliora qua? illis commonstra-bat , [conversi simt ? Nobis vero credentibusnemo tale quicquam exprobret, cum videat fi-dem in Jesum solidis adstrui rationibus ab iisqui illas explicare didicerunt,
5 Z- Sin etiam opus est altero vaticinio ,quod nobis ad Jesum manifeste pertinere vi-deatur , exponemus illud quod multis annisPatriarcha: ante quam Jesus adveniret , scriptum est aJacob vati Moyse, qui narrat Jacob, eum vite finis im-adv'entu ^ ra i neret , singulis filiis vaticinatum esse , & in-jvjcrtuE. ter ^lia Juda? dixisse ha?c : TSfon deficiet prin-Gea. ijp.to. ceps ex Juda & dux a femoribus ejusdonec ve-nerint qu£ repoftta sunt ei . Hoc vaticinium le-genti , quod licet revera sit antiquius Moyse,a Moyse tamen editum infidelium aliquis for-te sidpicabitur, hoc primum admirationi erit,quomodo Moysis , cum Judaeorum sint duo-decim tribus, praedicere potuerit eos, qui po-pulum gubernarent , ex tribu Juda exoriturosesse , unde Judaeorum nomen natum est : abuna tribu penes quam regnum erat , denomi-nata gente universa . Hoc etiam admirabiturcandidus illius praedictionis lector , quomodo,postquam dixerat e tribu Juda oriundos forequi populi principes essent ac duces , consti-tuent illius potestatis finem his verbis : TsfonGea. 49.1 <5, deficiet princeps ex Juda & dux e femoribus£yus , donec venerint quas reposita sunt ei: <& ipseexfpeBatio gentium . Venit enim cui repositasunt , Christus Dei , promissionum Dei prin-ceps . Solus ille non ex iis dumtaxat qui anteillum, sid etiam, audacter dicam , ex iis quipost vixerunt, fuit, ut manifestum est, exfpe-Batio gentium . Fuerunt enim ex omnibus gen-tibus , qui per illum Deo crederent , & gen-tes in ejus nomine spem suam collocaverunt:quod ab Esaia praedictum suerat his verbis ,Jfai. 41.4. in nomine ejus gentes sperabunt. Ipse est qui di-xit iis qui in vinculis erant ( nam nemo est,quin suis peccatis velut catenis constringatur )ipu. 49. Exite-, & iis, qui in ignorantia, Venite ad lu-cem . Ha?c enim praenunciata fuerant hoc mo-Ibid.is. 8.51. do: Dedi te in foedus gentium , ut suscitares jer-ram & pofideres hereditates diffipatas , ut dice-res bis , qui v indi i sunt , exite] i & his , q U i intenebris , revelamini . Et videre est in hujusadventu propter eos qui ubique terrarum sim-pliciter credunt , exitum habuisse illud : Superlf“u 49.9, omnes vias pascentur , & in omnibus semitis pa-scua eorum.
54. Quia vero Celsus , qui nostram doctri-nam sibi penitus perspectam esse profitetur ,exprobrat Salvatori , quod , dum pateretur ,Jesu Passio ipsi pater non tulerit auxilium , aut ipse sibi& passionis auxilio esse non potuerit ; respondendum paf-causa abj f lone m ejus fuisse prsedictam , nec id solum ,,aia prs sid etiam paffionis causam: nempe quia in remhominum erat , ut pro illis mortem subiret ,& damnatus vulnera persirret. Pra?dictum quo-que est fore, ut ex gentibus , apud quas nonsuerant Propheta? , essent qui illum agnosce-rent , illumque inter homines visum iri specie
E N I S
qua? illis'contemnenda videretur. Sic enim ha-bent prophetia: verba: Ecce anteiliges puer meus , IJ*i, 52. ij-& exaltabitur , & glorificabitur , & sublimis e-rit valde. Sicut flupebunt super te multi , fic in-gloria erit ab hominibus species tua , & gloriatua a filiis hominum. Sic mirabuntur gentes mul-ta super eo, & reges continebunt os suum: quiaquibus mn eß annmciatum de eo , videbunt ; &qui non audierunt , intelligent . Domine quis cre-didit auditui nofiro ? Et brachium Domini cui re-velatum eß ? ^Annuntiavimus quasi parvulum inconfpeBu ejus1 sicut radix in terra sitienti. 'Hpneß species ei , neque gloria : e r vidimus eum ,
& non habebat speciem , neque decorem , sed spe-cies ejus inhonorata & des ciens pra omnibus ho-minibus . Homo in plaga positus , & sciens ferreinfirmitatem : quia-aversa eß facies ejus , des pe-dta & non reputata . iste peccata nofira portat ,
& pro nobis dolet : & nos reputavimus eum es-se in labore , & in plaga , & in afßidiione ; ipseautem vulneratus eß propter peccata nofira ,infirmatus eß propter iniquitates nofiras . Disci-plina pacis nostra super eum , livore ejus sanatifumus . Omnes quasi oves erravimus . Homo invia sua erravit , & Dominus tradidit eum pro-pter iniquitates nofiras , & ipse propter afflidiio-nem non aperit os suum . Sicut ovis ad vidHmantdudtus eß , & quasi agnus coram tondente mu-tus , fic non aperit os suum . In humilitate judi-cium ejus sublatum est . Generationem ejus quisenarrabit ? Quia tollitur de terra vita ■ ejus ;propter iniquitates populi mei dudtus eß ad mor-tem.
55. Memini me olim , cum disputarem ad- Q r j„ en ; Sversus illos ex Judseis qui sapientes vocantur, Meatiousum esse illis vaticiniis . Quibus unus ex eis adversusreposuit , illa intelligenda esse de uno eoque Judajos.integro populo, disperso & percusso, ut occa-sione dispersionis Judaeorum inter plurimas gen-tes multi prosilyti fierent : atque ita interpre-tabatur illud : Ingloria erit ab hominibus speciestua : & illud : Quibus non efi annmciatum deeo\ videbunt : & illud : Homo in plaga positus.
Hic multa quidem dixi ut ostenderem quamimmerito, qua? de uno quopiam praedicta fue-rant , ad universum populum referrent . Ro-gabam quis esset ille qui dicebat : ifie peccatanofira fert & pro nobis dolet ; & istud: Ipse au-tem vulneratus eß propter peccata nofira , & in-firmatus eß propter [iniquitates nofiras ; & hocaliud: Livore ejus sanati fumus. Clarum est e-nim eos , qui apud Prophetam res suturas vi-dentem taliaque velut personis afflatu länctiSpiritus accommodantem hxc loquuntur , essehomines sive ex populo Judaico sive ex gen-tibus , qui peccatis dudum obnoxii Salvatorispassione sanati sunt . Sed illos maxime preme-re visum est istud: Tropter iniquitates populimei duBus efi ad mortem . Si enim populus est,ut volunt , de quo prophetatum sit, quomo-do-propter iniquitates populi Dei hic ad mor-tem ductus dicitur , nisi sit alius a Dei popu-lo ? Quis ille est autem , nisi Jesus Christus ,cujus livore sanati fumus quotquot in eum ere- 00/0/I.' 15.di mus , qui exspolians principatus & pote flatestraduxit eas confidenter in ligno . Singulas hujusprophetia? partes explanare nihilque indiscussum ptetermittere , non est hujus temporis.
Hjec tamen paulo uberius disceptare necessa-rium visum est , ut qua? Juda?us apud Celsumdicit, refellerentur.
;6. Id