G
2ZZ
O R I
E N I S
1 . Cor. 2 , 6 .
Coloff. <. 1s •Joan. 14 . 6 .
re multa possem , qus convenirent iis , quosPaulus persectos vocat cum ait: Sapientiam lo-quimur inter perseOtos : sed iis in aliud tempusdilatis, latis habeo paucis dicere qus prsesontiproposito utilia videbuntur.
z'<. Jam supra diximus qusdam esse dictaejus , qui in Jesu erat , primogeniti omnis creatura, ut istud , Ego sum via , ventas & vi-ta , & alia ejusdem generis ; alia autem essehominis illius , qui in eo intelligitur , cujusJüan . 8 . eo. modi hoc est : 1 fune autem quantis me inter-jicere hominem qui veritatem vobis locutus fum,quam audivi a patre. Hic igitur, describit Je-sus eam, quae in sua humana natura erat, hu-mans carnis infirmitatem , & alacritatem Spi-ritus : infirmitatem quidem cum ait: Täter , ßpoffibile efl , transeat a me calix ifle ; alacrita-tem vero spiritus his verbis ; Ferumtamen nonsicut ego volo, sed sicut tu . Immo si dictorumseriem considerari oportet , adverte praemittiquod , ut sic loquar , ad carnis infirmitatempertinet, & unum est ; postea vero , quae spi-ritus alacritatem repraesentant , & plura sunt .Unum enim est hoc : Täter , fi possibile eß ,transeat a me calix ifle i plura autem sunt hoc:'F^on sicut ego volo , sed sicut tu i & istud : Tä-ter mi , si non potest hic calix transire , nist bibamillum , fiat voluntas tua . Observandum quoqueest non dictum suisse , transeat a me calix iste ;
sed adjuncta pia veluti correctione , sic : Tä-ter , st poffibile efl, transeat a me calix ifle . Scioaliam dari hujusce loci interpretationem , quaehujusmodi est . Cum Salvator praevideret quaspopulus Judaicus & Jerusalem luituri essentpoenas ob facinora, quae in ipsom ausi fuerant,prx suo in illos amore volens averti ab illopopulo tot mala , quae ipsi impendebant , di-xit : Täter , st poffibile efl , transeat a me calixifle. Quasi dixisset: quoniam non possum ebibe-re hunc supplicii calicem, quin a te tota gensdeferatur , oro ut transeat a me calix iste , sifieri possit : ne tua hsc portio propter nefa-rium in me commissum facinus a te relinqua-tur . Sin autem, ut dicit Celsus, neque mole-stum neque grave Jelu suisset , quod ipsi tunctemporis illatum est supplicium ; quomodoqui secuti sunt , illo velut exemplo toleranda;propter pietatem molestis uti potuissent, cumnon passus esset humana , sed tantum pati vi-sus suisset ?
a6. Adhuc Jesu discipulos, quos semper fin-xisse ponit, sic compellat Celsi Judsus: Ouam-vis meras fabulas obtruseritis , vestra tamen fig-menta ne colore quidem veri illinere potuistis. Adquod reponö res illas ab eis facili potuisse ne-gotio occultari, si videlicet nullam de illis fe-cissent mentionem . Nam quis nisi hsc in E-vangeliis legisset , potuisset nobis exprobraretalia Jesum tempore dispensationis sus dixisse?Non intellexit Celsus hsc duo in eosdem noncadere , decipi credendo Jesum Deum essecumque a Prophetis prxnimciatum , & finge-
re de illo qus vera non esse certo noverint;
Aut igitur non finxerunt , sed sic sentiebant ,
& nullo dolo scripserunt : aut mentiti scripse-runt , & hsc non sentiebant , neque deceptiDeum illum putabant.
27. Postea ex fidelibus ait esse , qui similesillis , quos eo impellit ebrietas ut sibi manus inse-rant , primum Evangelii contextum ter , quater , Marcionis,pluries mutant , pervertuntque , ut habeant qus Valentinsres fibi objeSlas inficientur . Equidem non alios & Lucaninovi, qui Evangelii contextum immutaverint, E^gelfaia quam Marcionis , Valentini, fortasse & Lu- CO r ru | e .'cani sectatores . Id vero criminis nostrs do- runt.ctrins non imputandum est : in culpa 'sunt a
qui Evangelia depravare audent . Nam quem-admodum in philosophiam male conseres, qusa Sophistis , Epicureis , b Peripateticis aliisve jjfalls excogitats sunt opiniones 5 sic, quia non-nulli Evangelia corruperunt , novasque sectasa Jesu doctrina alienas induxerunt , non con-tinuo in crimen vocari oportet verum Chri-stianismum .
28. Quoniam vero postea Christianis expro-brat Celsi Judsus, quod Trophetis utantur quipraedixerint qua ad Jesum pertinent, iis, qus lu-pra jam hac de re nobis dilputata sunt , addodebuisse illum , qui se hominibus parcere di-cit, vaticinia ipsa in medium adducere, simul-que , concesso verisimiles esse quas illis adhi-bent Christiani interpretationes, asserre nihilo-minus qus sibi videbantur prophetiarum usumevertere. Sic saltem non visus suisset, pauculisallatis verbis, sumere sibi rem tanti momenti.
Ac eo magis id necessarium fuit , quod ipsodicat , sexcentis aliis probabilius quam Jesu ac-commodari posse Trophetarum vaticinia. Et huicsane validiori & quo maxime confidunt Chri-stiani , argumento diligenter obsistere debuit ,
& arreptis sigillatim illis vaticiniis , demon-strare , quomodo illa sexcentis aliis longe pro-babilius , quam Jesu , accommodari possint .
Verum non animadvertit Celsus id, si dicere-tur ab homine qui scripturas Propheticas nonadmitteret , nonnihil quidem probabilitatis ha-biturum i numquam vero dicturum esse Ju-daeum , quod Judsi persona; adsoribit . Necenim dederit Judsus Prophetarum vaticiniasexcentiis aliis quadrare magis , quam Jesu ;sed afficta singulis, qus sibi magis probabitur,sententia , Christianorum interpretationem pro-pulsare cenabitur : quod si non dicet qus fa-ciant fidem, saltem id aget sedulo.
29. Jam ante diximus duplicem Christi in- pj U pi ester homines adventum a Prophetis prsdictum Christi ad-fuisse . Quapropter inutile fuerit resollere id ventus.quod fictus Judsus addit .- Qui venturus est ,
eum Tropheta praepotentem quemdam regem, uni-versa terra, gentium omnium exercituumque Do-minum fore pronunciant . Quod vero sequitur ,tam perniciosam pestem ab, illis non fuisse pranun-ciatam , hic agnosco Judsorum stomachum ,quo fit , ut nullo argumento nullave probabi-litate
. 3 Qs tam Marcionis &c. ) Marcionits solum Lues Evange-’ r ejectis Matthso , Marco & Joanne ,sed istius Evangelii auctorem dicebant non esse Lucam , sodPaulum , cujus etiam solius epistolis , non tamen omnibus ,nec integris sub nomine afostolici utebantur . Eosdem Lues ,juxta illos Pauli Evangelium mire truncatum & interpolatumhabuisse testatur Irenseus lib. 1. cap. 29. Tertullianus contraMarcionem & Epiphanius hsvesi 42. Ad Valentinianus quodattinet , in eorum commentis qus grsce exstant ad calcemClementis Alexandrini, loca e Matthso & Luca proferuntur,
& Tertullianus cap. z8. de Prsseript. diserte testatur Valenti-num integro instrumento usum , & scripturis pepercisse , necWachtern usum fatam , licet sensum pervertendo plus abstule-,rit . Itaque dicendum Origenis state quosdam Valentini di-scipulos fortastis fecisse , quod Valentinum facere Tertullianusvere negavit . Lucianists discipuli erant Luciani seu Lucanicuiusdam hsretici qui & ipso Marcionis sectator fuit. Vide E-piphanium haeres. 43. & Tertullianum de Prsseript. c. S 1 -b Peripateticis. ) Nota hic Peripateticos inter excogitatoresfals«tum opinionum recenseri.