a

Rixa de•umbra afi-ni , provej;-.biutn,

Mich. r.

Uai. 5 7.

Ps. i;. 10.

AH-8

OKIGENIS

CONTRA CELSUM

LIBER. III

N primo quod adversus li-brum a Celso arrogantiveri sermonis titulo inscri-ptum contraque nos ela-boratum scripsimus volu-mine , fideliffime Ambro-si , pr®sationem ejus &qu® sequuntur ordine, utjusti, st i, pro viribus refutavi, nihil indiscuslumrelinquens usque ad eum locum , ubi fictitius

Jud®us contra Jesum declamitare desinit. In se-cundo autem occursum esi omnibus , ut mesevires tulerunt , qua; nobis per Christum Deocredentibus Judceus apud illum objicit. Tertiumhunc aggredimur in quo nobis propositum est,illa impugnare, qu® ipse proponit ex propriapersona. Ait igitur ille fluite inter se contende-re Jud&os & Cbriflianos ; concertationem interutrosque de Christo comparatam , esse , ut est inproverbio , * rixam de umbra aflni : nihil gravi -tatis habere hanc Judaorum cum Christianis ^dispu-tationem cum fateantur divino Spiritu prtedi-Bum fuisse fore , ut ad genus humanum Salva-tor adveniret ; dissentiant autem , venerit-ne isqui prcedi&us est ,' an non . Nos enim Christia-ni Jesum credimus , secundum Prophetarumoracula advenisse . Jud®orum autem pleriquetantum abest ut in Jesum credant, ut, qui il-lo tempore suerunt , insidias illi moliti sue-rint ; hodierni vero approbantes qua; contraillum olim alii ausi suerunt, criminentur eumquibusdam magicis artibus confinxisse , se essequem Jud®i Christum vocant , quemque Pro-phet® venturum esse praedixerunt.

a. Dicant velim & Celsus & ii quibus ejuscontra nos criminationes placent, an fatis um-bra asini simile istud sit , prsdixisse Judso-rum Prophetas locum, ubi nasciturus erat duxille eorum , qui recte viventes Dei pars ap-pellantur ; simulque. Virginem concepturamEmmanuel ; illum ha?c & illa signa prodigia-que facturum ; velociter cursurum sermonemejus , ita ut in omnem terram ejus Apostolo-rum exiret sonus; damnatum iri a Judsis fhp-

pliciilque affectum iri, ac resurrecturum esse .

Numquid hsec temere dixerunt Prophet®, neculla eos probabilis causa impulit , ut non so-lum dicerent, sed etiam scribi digna existima-rent ? An Jud$orum gens tanta qua; dudumpropriam regionem incolendam acceperat, nul-la verisimili ratione quosdam quidem ut ve-ros Prophetas prsedicaverit , alios aut£m utfalsos repudiaverit ? Nihil-ne fuit quod illosmoveret ad annumerandum libris Moysis, quoscredebant esse sacros , sermones eorum , quosProphetas esse arbitrabantur ? Qui Judsis &Christianis stultitiam exprobrant , num illi neceflanipersuadere poterunt Judaeorum gentem potuis- fuerint,se consistere , etsi de rerum futurarum cogni-tione nulla ipsi facta promissio suisset? Angen-tes illis circumject® pro suis quaeque institu-tis crediderunt se oracula & divinationes abiis accipere quos apud se deos esse opinaban-tur s illi vero soli, docti contemnere eos omnesqui apud gentes in deorum numerum refere-bantur eosque non deos, sed daemonia reputa-re , ( dixerant enim eorum Prophet® , omnes PJ, 9;. 5«dii gentium damonia ) nullum habuerunt qui sesutura dicturum promitteret , quique possetsuos coercere, ne rerum suturarum cognoscen-darum desiderio irent consultum daemonia ,qua; apud alios erant? Jam vide an non necessarium suerit, ut gens , qua; aliorum populo-rum deos despicari didicerat, Prophetarum co-piam haberet , qui quid majus prcedicerent »quodque superaret quscumque aliis in locisredderentur oracula.

3. Praeterea fiebant ubique , saltem in mul-tis locis , miracula . Celsus ipse memorat inconsequentibus yEsculapium sanantem & de re-bus suturis responsa dantem in urbibus omni- mo # A^-bus qu® sacr® sibi erant, exempli causa b Tric- fle®’ &c®, Epidauri, Coo, Pergami 5 c AristeamPro- Cleomediconnesium , d Clazomenium quemdam , & eCleomedem Astypalensem : & apud solos Ju- Celsus.d®os, qui se rerum omnium Deo sacros dice- b c d ebaut , nullum signum, nullum prodigium fuit,quod adjuvaret & firmaret eorum in rerum

omnium

a Rixam de umbra asini . ) De hoc adagio vide Zenobiumcenturia sexu, adag. 28. & notam^ Aridra; Schotti . item Sui-dam in voce ova axid , & wiQq ova enuxe^ ( umbra asini &de umbra asini ) cum observatione clarissimi viri Custer. Idemporro est miQ/, ova /JKibs siv.yjcsjcU , ac rixare de lana caprina,de re nihili.

b Tricce , ) De urbe r r i/. r.y ■ ( Tricca ) vide Strabonem li-bro nono.

c Aristeam Proconnesium, &c, ) Ariste* fabularn refert infraex Herodoto Origenes num. r;. Item Romuli vitae inseruit Plu-tarchus .

d Clazomenium. ) Plin. lib. 7. cap. 52. Referimus inter exem-pla , Hermotimi Clazomenii animam, reiiiio cors ore, errare so-litam 9 vagamque e longinquo multa annuntiare , qu£ nisi aprxfenti nosci non possint, corpore interim semianimi : donec ,cremato eo , inimici ( qui Cantharidx vocabantur ) remeantianimis vefut vaginam ademerint . Lucian. in Musce encomio .Afllon. Dyscol. Misi. Comment, cap. 3. Tertull. lib. De anima ,cap. 44- Spencer.

e Cleomedem . ) Pausanias in Eliae. Post. Superiore Olym-piade Cleomedem Astypalxenfim ajunt in pugilatu Iccum Epi-daurium interemisse : eo crimine erepta palma damnatum abcedilibus , animi xgritudine mentis impotem sablum : indeAstypaheam reversum, cum in ludum literarium introisset, inquo pueri erant ferme sexaginta , columnam qua teblum fulcie-batur , convellisse . Qua re oppressis ruina pueris , cum civesipsum cura lapidibus infeci arentur , confugisse in Mi ner vxeodem 1 moxque se in aream qux in templo erat , conclusisse .Ejus aree operculum Afiypaheenfes cum diu tollere non potuis-sent , postremo arcam effregisse / Cleomedem neque vivum ne-que mortuum intus visum : missis ad oraculum de rei miracu-lo consultoribus, bis versibus responsum redditum;

Ultimus heroum Clsomedes Afljtpalenfis

Quem jam immortalem superum dignamini honore .

& Cleomedi insequentibus deinceps temporibus Afiypalxcnsestanquam beroi honores habuere . Vide Plutarchum in R° m ' *Suidam in YshtdfltiShS' ( Cleomed. ) Spencer.