Jtidasi &

Christianinon de um-bra asini inter se ri-xantur, utcalumnia-tur Celsus-.

Celsi calu-mnia decausa exi-tus Judteo-tutr. ex E-gypto.

"Bxod. I. 20.Gen, 4 6.2,Txod, 12.31

Orxgenis Contra

Omnium conditorem fidem spemque alteriusmelioris vitte? Id fibi quomodo in mentem in-ducere queunt ? Statim enim convertissent illise ad cultum dsemonum, qui ventura prodice-rent morbisque mederentur ; & deseruissentDeum , qui verbo quidem illis opem ferrecredebatur , re autem nunquam se exhibuissetpraesentem. Quod nedum facerent , si innume-ra incommoda sustinere modo in Astyria, mo-do in Perside, modo sub Antiocho maluerunt,quam Judaismum ejurare ejusque violare leges ;quomodo ii , qui historiis & vaticiniis insoli-tis non adjungunt fidem , saltem verisimilitu-dine non adducuntur ut credant figmenta haecnon este; sed potius puras Prophetarum ani-mas nullum ad virtutem sectandam laboremrecusantium , impulsas a Spiritu divino inha-bitante huste , ut praenunciarent , alia quidemiis qui sua aetate in vivis erant , alia autemposteris , & praecipue Salvatoris ad hominesfuturum adventum ?

4. Si haec ita se habent , quomodo de um-bra asini disputant inter se Judaei & Christia-ni , cum inquirunt e prophetiis quibus ex ae-quo fidem utrique tribuunt , is ne venerit quipraedictus est , an non , sed adhuc exspecte-tur ? Verum etsi daretur Celso Jesum non es-se eum, quem Propheta? praedicaverunt; nihi-lo magis de umbra asini quaesierint , qui Pro-pheticarum scripturarum sensum hoc consilioscrutarentur , ut evidenter demonstrarent qua-lisnam sit is quem Prophetae prasignificave-runt , quidnam facturus , & , si fieri potest,quandonam etiam adventurus . Jesum veroChristum este praedictum jam supra probavi ,& hanc in rem pauca de multis produxi va-ticinia . Neque igitur Judaei , neque Christianiaberrant, cum Prophetas Deo inspirante locu-tos fuiste credunt; sed errant ii, qui de Chri-sto , quem Prophetae expectandum este dixe-runt , salsa opinantur : licet vertis Propheta-rum sermo, & quisnam futuras & ubinam na-iciturus esse , docuerit.

Postea Celsiis , ratus Judaeos genere JE-gyptiös ideo ex ALgypto excessisse , quia rempublicam seditionibus turbarent & ritus reli-gionis more receptos ueipicatui haberent , aitillos , qu£ ab ipßs passt erant jEgyptü , eadempassos fuiffe ab iis , qui Jesu adhicferunt & ei utChristo crediderunt , & utrisque novandarum re-rum causam fuisse seditiosum animum . Quid hicCelsiis agat , considerandum est Aigyptii, eumHebrseos fame Judaeam devastante Aegyptum pe-tere coactos acerbe tractassent , supplicesque &hospites injuriis affecissent , persolvere poenas,quas a divina providentia inflictas oportuit gen-ti, qua? conjuraverat in hospites, a quibus illinulla orta erat injuria. Unde Dei flagellis casti-gati aegre paulopost licentiam abeundi quo vel-lent dederunt iis, quos injuste in servitutem re-degerant . Amantes igitur fili & suis populari-bus plus honoris habentes quam vel justioribus

Tom. I.

Celsum, Lib. III. 249

hospitibus , nullam reliquam fecerunt calum-niam , quam in Moysen & Hebraeos dicerent:ita ut prodigiosi Moysis miracula non ausi om-nino inficiari , magicis artibus , non divina?potestati adscripserint . Moyses tamen nonut praestigiator , sed ut vir pius & rerumomnium Deo devotus & divini Spiritus parti-ceps Judaeis leges tulit, quas illi dictavit Deus,& quae acciderant perscripsit ut vere gesta fue-rant .

6. Non igitur Celsiis squus fuit rerum qua?alio modo ab Atgyptiis , alio a Judaeis narran-tur , aestimator ; sed suo in Aigyptios veluti a-more praeoccupatus , oppressoribus hospitumassensus est ut vera referentibus ; Hebraeos au-tem injuriis oppressos dixit ex ALgypto per se-ditionem egressos fuisse. Nec vidit fieri non po-tuisse , ut tanta seditiosorum ALgyptiorum tur-ba, quae a factione initium duxerat , in gentemcoaluerit quae simul in seditione linguam immu-taverit , ita ut qui hactenus usi suissent Asgy-ptiaca, ii repente Hebraicam callerent. Sed vo-lo illos relicta Aigypto , a lingua etiam abhor-ruisse qua innutriti fuerant; cur postea non Sy-rorum potius aut Phoenicum > quam a Hebraicalingua ab utraque longe diversa locuti suerunt ?Ex quibus omnibus efficitur falsum esse , quosdam genere Aigyptios seditionem b adversis JE-gyptios movisse, decessisse ex ALgypto , in Pa-Lstinam venisse , hancque incoluisse regionem,quse nunc Judaea nominatur . Hebraeorum enimlingua patria erat antequam in Ajgyptum perge-rent ; & Hebraica iitera , quas Moyses in scri-bendis quinque libris qui pro sieris apud ]u-da?os habentur , adhibuit , diversa sunt ab 2 E-gyptiacis.

7. Ut autem salsum est Hebraeos , cum .JLgy-ptii genere essent , debere seditioni su<e societatis ini-tium ; ita nec id quoque verum , Judaeos aliosJesu aetate seditionem contra commune Judaeorumconscivisse & Jesum suisse consectatos. Nihil enima Christianis seditiose factum ostendere potue-rint aut Celsus , aut qui eadem cum illo sen-tiunt . Et vero si seditio locum dedisset Chri-stianorum societati qui suam traxere originema Judais , quibus licebat armis sua defendere &adversarios occidere ; certe Christianorum Le-gislator non prohibuisset omnino ullam homi-nis occisionem : nec docuisset vim homini nun-quam juste a suis discipulis inferri posse , quam-vis injustissimo ; indecorum enim putabat divi-nis silis legibus permitti eadem hominis , qua-liscumque tandem illa esset : neque etiam Chri-stiani suam a seditione ducentes originem 1 e rr csadmisissent ita pacificas , ut propter eas factumfuerit , ut veluti oves interficerentur , nec pereas liceret de persecutoribus sumere supplicium.Sed & qui rem scrutari altius voluerit , is dice-re poterit non sine miraculo contigisse , ut quiex ALgypto exibant, statim & quasi Deus in-.Jpiraflet, linguam usurparent qua Hebraica vo-citatur . Quo pertinet istud unius ex eorum

I i Pro-

st

A Syro-rum &Phrenicumstngua He-braica lon-ge diversa.

Nullius ho.minis ere-des Chri-stianota.

uci-

z Hebraica lingua ab utraijut longi diversa ^ &c. ) Syrorumequidem linguam valde diversam suille ab Hebrara , neque illamJudaros ante Captivitatem Babylonicam intellexisse testatur.Je-remias cap. 5. V, ij, | nc ( e quod Rabsaces Syrus 4. Reg. 18.2<S. Judaice loqui coactus est ut intelligeretur a Jerosolymita-na plebe. Item Isaise cap. z6. 'is, ri. a servis Ezechiar rogaturut Syro sermone loquatur, ne Judaei illum intelligant . Atqueid jam obtinuifle aevo Patriarcharum patet ex eo quod acervustestimonii Genes. 31. 47. a Jacob Hebraice 'IJlbsl , a t-ahanSyre dicitur nJUlNttt U* • At vero Phoenicum sruChana-

n-eorum sermonem fuiffe ab Hebneo insigniter diversum autJudaos cum Chananatis seu Phoenicibus egisse per interjretem,nusquam legimus . Contra Jerichuntina niuiierffiaab , & explo-ratores a Josue missi mutuo colloquio fruuntur , tanquam ejus-dem aut parum dissimilis linguae consones . Vide apud Samue-lem Boehartum in Chronologie Sacre part. 2. lib. 2. cap. t. Lseq. alia plurima argumenta quibus invicte probat Phseniciumsermonem & Punicum Hebrao suille affinem .

b Adversus Mgyptios . ) De seditione vide Strabonis locumde Mose.