i.O. jj.19.

Contra Celsüm, Lib. III. 25-1

j>uto ego & apud Barbaros , quotquot medi-cinam adhibere profitentur . Sic etiam philo-sophia veritatem & rerum quaj sunt cognitio»liem pollicens , quia proscribit quomodo vi-vere oporteat j & quo nostro generi utiliaiunt docere conatur, ho autem res in multasquostiones distrahuntur , propterea abieruntPhilosophi in sectas quamplurimas , quarumalio celebriores fuerunt , alio obscuriores .Jtem in Judaifmo sectis occasionem probuitdiversa Mosaicorum scriptorum sermonumquepropheticorum interpretatio . Simillime quo-niam Christianismus proclarum quid vilum esthominibus, nec solum servili ingenio, ut Cel-sus putat, sed etiam multis apud Crocos eru-ditis ; ideo necefle fuit ut secto oborirentur,non propter seditionis & contentionis studium,sed quod ex ^ruditis plurimi mysteria Chri-stianismi intelligere studerent . Qua ex re fa-ctum est , ut diverse intellectis sermonibus ,quos omnes ex oquo pro divinis habebant ,existerent secto iifque nomina darentur eo-rum , qui quidem admirabantur hujus doctri-no institutionem , sed quibusdam verisimilibuscausis qualitercumque movebantur, ut a se in-vicem diversa sentirent . Atqui neque medici-nam recte quis fugerit propter sectas in eaexortas : neque servaverit illud quod deceat ,qui philosophiam odio habebit hoc nomine ,quod multas sectas pepererit : neque ob sectasinter Judoos exortas damnandi sunt sacri Moy-sis & Prophetarum libri.

13. Hoc si pulchre procedunt , quidni parimodo Christianorum sectas excusabimus ? Dehis quidem admirabile mihi videtur istud Pau-li pronunciatum : Oportet & hxreses esse in vo-bis , ut qui probati sunt , manifefii fiant. Quem-admodum enim is demum in medicina proba-tus est , qui in diversis sectis versatus diligen-terque plerafque perscrutatus , potiorem ele-git ; & in philosophia vere proficit , qui po-tiori fententio ante non adhaeret , quam fe inplerilque aliis exercuerit ; ita dixerim ego sa-pientiflimum este Christianum, qui Judoorum& Christianorum sectas accurate perspectas ha-bet . Quisquis autem nostram doctrinam pro-pter sectas vituperat, vituperare is debeat &doctrinam Socratis, e cujus schola multo na-to fixnt alio minime inter se consentientes: necTom. I.

» Ophiani . } Vide lib. 6 . num. 14. & *8- !ib. 7. mmi. 42»Orig. Traft. 17. in Mattb. Tertull. De Prssctipt. adversat Ha-ret. cap. 47. Irett. lib. 1. cap. 30. Cient. Strom. 7. Epipb. Hae-res. 37. ^August. De Heeres. Theodaree. lib. 1 • De Her. sah. Da-mascen. De liaret.

b De Caianit.) Epipb. Heeres. 38. Qui Caiani vulgo nuncu-pantur , herefim suant a Caino cognominarunt . Et pautopost.Igitur Caiani a potentiori quadam virtute ac celcsti aullorita-te derivatum esse Cainum praedicant, ncc-non & Esau, & Cotecum juir , itemque Sodomitas : obelum vero ab imbecilliori vir-tute prodiiffe. Clemens, Strom. 7. Iren. lib. 1. cap. 31. Tertull.De Prascript. adversus Heere t. cap. 47. Hietonpm• adversus Vi-gilantium. August. De Heere t. Theodoret. lib. I. De Haret.fab.Damast. De Heres. Spencer.

c Existimant. ) Orig. Traft. 28. in Matth. Frequenter enimfamis causa Christianos culparunt Gentiles J, & quicumque sa-piebant que Gentium sunt > Sed & pestilentiarum causas adChristi Eccleßam retulerunt. Scimus autem & apud nos Terremotum salium in locis quibusdam , & salias fuisse quasdamruinas, ita ut qui erant impii extra fidem causam Terre mo-tus dicerent Christianos . Propter quod & persecutiones passesunt Ecclefie, & incense sunt .' Non solum autem illi , sed &(qui videbantur prudentes , talia in publico dicerent , quia pro-pter Christianos fiunt gravi/fimi Terre motus . Tertull. Apol.cap. 40- Pretexentes sane ad odii defensionem illam quoque va-nitatem, quod existiment omnis publice cladis , omnis popula-tis incommodi, Christianos esse causam. Si Tiberis ascendit admania, fi Nilus non ascendit in arva, fi calum stetit, fi ter-ra movit , fi fames , fi lues : ftatim Christianos ad Leo-

Platonis dogmatis parcet, cujus Aristoteles pia- Platoniscita deseruit , novis excogitatis opinionibus , dogmataut supra diximus. Coterum videntur mihi Cei- Aristotelesso in notitiam venisse quodam secto , quo neJesu quidem nomen commune nobifeum reti-nuerunt . Forte audivit de iis , qui vocantura Ophiani , & b de Caianis , & siqua alia se- a bcta suit, quo a Jesu per omnia recederet, Ve- Ophiani &rum nihil inde contra Christianorum doctri-

nam. Christi no-

14. Subdit : Eo magis mirum eorum cfi infii- mmealie-tutum , quod nulla solida ratione niti convinco ,- nl •tur. Sed pro solida ratione suit seditio , & exil-ia sperata utilitas , & exterorum metus . Hsceorum firmant fidem . Ad quod dicemus ita ra-tione , aut potius non ratione , sed ita divina,operatione nostrum niti institutum , ut ejusprincipium sit Deus qui in Prophetis hominesdocet sperare adventum Christi salutem homi-nibus allaturi. Quantum enim id non vere sal-si convincitur, licet ab infidelibus convinci vi-deatur , tanto magis doctrina hoc tanquam»

Verbum Dei confirmatur ,. Jefufque Dei esse j e f US x) e jfilius & antequam homo fieret , Sc postquam filius antehomo factus est , demonstratur . Equidem as- &postir>_firmaverim , Verbum hoc dignissimum Deo ^^ no 'inveniri etiam post incarnationem ab iis qui o-culos animo habent perspicacissimos , & verea Deo ad nos venisse , & ab humana pruden-tia nec originem nec progressus accepisse , seda Deo , qui se multiplici sapientia variisquemiraculis manifestans primum quidem J uda i fi-mum , postea Christianismum constituit. Quodait Celsus , seditionem & separatam ex illa u-tilitatem dedisse originem doctrino , qua tothomines conversi & meliores facti fiunt , idjam refutatum est.

ij. Neque exterorum metu nostrum insti-tutum confirmari vel hinc patet , quod jam»diu sit cum volente Deo sublatus est ille me-tus - Tamen crediderim tranquillitatem illam ,quod ad hanc vitam a fidelibus transigendampertinet , non diu duraturam esse . Nam quinostram omnibus modis doctrinam calumnian- c

tur, c existimant causam tanta;, qua? nunc est, d

rerum d perturbationis eam esse , quod fide- E' hnictlium numerus increvit , nec eos pronigandos tltum j rn .curent Praesides , ut superioribus temporibus perii acifactitatum . Docti etenim fumus neque in pa- Christiano

jj 2 ce rutn nume-

rum refere-

kem . Tantos ad unum ? Scc, Vide cap. 2. ibid. L librum ad *Scapulam, cap. 3. Cyprianum ad Demetri anum , Firmilianumad Cfpr. epist. 7$. apud C/pr. Augustinum , lib. 2. cap. 2. E>,

Civit. Dei. Edictum Maximini apud Busebium , lib. 9. cap. 6 .

Ecclefiast. Hist. locupletius de hac calumnia agit Arnobius lib.

1. contra Gentes, quem vide. Spencer.

d Perturbationem . ) Origenes videtur respicere annum primum& tertium Gordiani Imper. sub quibus exortum est bellum Per-ficam . Etenim Sapor , ut cladem ab Alexandro Severo Persisillatath ulcisceretur , ditiones Romanas invadit , ^Antiochiamcapit , Sc civibus servitutem imposuit , quos postea Gordianusin libertatem vindicavit , ut ipse testatur in epistola , quamscripsit ad Mefitbium , eius socerum . Eciam Persas , ut brevimulta connellam J, ab Antiochensium cervicibus, quas jam ne-xas Persico ferro 'gerebant, & reges Persarum , & leges amo-vimus. Carras deinde, ceterafque urbes imperio Remano reddi-dimus . fui. Capital, de Gordiano . Huc accedunt Fastio Sabi-niana, 'inita, ut ait Capitolinus, in ~ 4 srica contra Gordianum{ Capital, ibid. ) & Terrx-motus, eo usque gravis , imperanteGordiano , civitates etiam terra biatu cum populis deperi-rent i ob qua , sacrificia per totam urbem , totumque orbemterrarum ingentia celebrata sunt ( Idem ibid. ) Item Mefithiiinteritus, quantum plerique dicunt, artibus Philippi machina-tus ■ ( ibid. ) Adde & Gordiani necem ; quem Philippus cla-mantem ante confpeSum duci jussit , ac spoliari , & eccidi .

( ibid. ) Vide Baronium ad ann. 233. 234. Hac ipsa namquetempora existimamus ab eodem Origene indicata i cum agensadversus Celsum hac ait, Denuo calumniatores, See. Spencer.

Vide Monitum initio librorum contra Celsum pr*fixum -