2 to ' O R I G E'.N I S

per terram > similitudinem omnis piscis quscum-qus sunt in aquis fuh terra . Nimirum id lexagebatut in singularum rerum veritate hae-rerent , non alia contra veritatem fingerent<zuL quod revera masculus aut fixmina , autjumentum , aut avis , aut reptile , aut pisciserat , mentirentur . Hic etiam apud illos illu-stre , magnificum : TJe forte elevatis oculis adDem, 4 -9. Ci( i um j videas. solem & lunam & flellas &Deut.i^.i. omnem cedi ornatum , &' errore deceptus adoresIbid.ff.ij. ea & colas. Qualis erat totius gentis disci-plina , apud quam effeminato ne in conspe-ctum quidem prodire licebat ! Admirandum& istud, meretrices, juvenilium libidinum ir-ritamenta , illorum civitate sii i sie prohibitas .Exod.iS.it. Judiciis praserant omnium justiflimi , quiquefj c ' t integras vita; per longum tempus argumentamt. i.is t | ec ] erant . jqj q lm probitate erant supra hu-manam, patria & usitata Judaeis loquendi con-suetudine dii appellabantur. Videre erat totamPsal, 8 *. i, gentem sapientis studio deditam . Audiendislegibus divinis destinati quidam dies erant ,qua? vocabantur sabbata aliique sesti dies .Quid dicam de sacerdotum ordinibus & deritibus sacrificiorum , quX symbola innume-ra continebant harum rerum curiosis perspi-cua ?

ZL. Quoniam vero nihil habet humana na-tura stabile nihilque firmum, oportuit ut pau-latim corrupta a prima iua constitutione defi-ceret ha;c Respublica . Illam ergo , quemad-modum & ca?tera qua? mutatione opus ha-bent, providentia mutavit : & pro Juda?is ad-le ivit ex omnibus undecumque hominibus fi-deles , quibus venerandam a Jesu proscriptamreligionem traderet . Is Jesus non modo sa-pientia proditus, sed etiam Deitatis particeps,funditus evertit religionem terrestrium daomo-num, qui thuris fumo, cruore a & nidore de-lectati, instar Titanum & Gigantum quos fa-bulo celebrant, a Dei cognitione homines di'strahebant : & securus 'insidiarum quas moliun-tur maxime bonis , leges posoit quibus quiparebunt , felicitatem eonsequentur. Nec jamquidem opus est, ut victimis domones demul-ceant . Immo illos contemtui habent , fretiauxilio , quo Dei Verbum oculos siirsiim adDeum erigentibus siibvenit . Et quia Dei vo-luntas erat , ut inter homines Jesu doctrinainvalesceret , irriti fuerunt omnes domonumconatus : quanquam machinas adhibuerunt om-nes , ut Christiani amplius non e fient . Regesenim , senatus , principes , populos ipsos malijnjustique ipsorum incoepti ignaros incenderuntin religionem Christianam eosque qui ad illamadhatrescebant - Sed Verbum Dei vel impedi-

a Et nidore. ) Vide Annotationes ad üb. z, num. z6.b Et sane wantfefiutn efi , &c. ) Grofius in Annotationibusad Mattb. Ejus , quod Origenes h:c dicit , vestigi um me de-stehendere memini in humatio , 7n^rprefe . Cresio Gra-

tium refpexisi'e ejus Commentarios aci Iitf. 4* Thebaidos . JuxtapiZiiiram illam veterem , in qua hxc tormenta descripta sunt ,& ascensio od Deum ; dicit Deum Damogorgona .ummum, cu-nomen ferire non liest . Infiniti autem Phuojophorum ,Magorum, Persee etiam confirmant, revera effe pr£tcr bos deoscognitos , qui coluntur in templis , alium principem , & maxi“eme Deum cceterorum numinum ordinatorum , de cuius generefi nt soli sol atque luna aeteri vero, qui circumferuntur 7afira nominantur , qn £ ejus clarescunt spiritu , maximis inhoc ausioribus Pythagora & Platone & ipso Tagete convenien-tibus . Sed dire sentiunt , qui eum Interesse nefandis artibus ,aßibufque Magicis , arbitrantur . In versu ergo poeta fic di-%if , illum ^ quasi nomen sciret , sic repetunt , ut prodiret . Sedhoc magis ad terrorem dixit - illum , ut putaretur jcire . Si ev*go scire nefas esi , disci a Pate non potuit i licet magis frigi*

tum fortius omnibus fuit ; :Sc quasi vires exipsis impedimentis acceffiffent, magis magisqueprogressum est & uberiorem animarum sege-tem messuit . Deus enim ita volebat . Atque.ha?c, tametsi a proposito avocari nt , necessariat.amen.duxi. Occursum enim volebam iis qua;

Celsos Judseis objecit ; eos fuisse servos ex s£-gypto egressos, gentem illam Deo charam nullisunquam fuisse rebus gesis insignem . Jam ad istud,nullo in loco illos, nullo in numero fuiffe habitos ,respondeo eos tamquam eleBum genus & regale £ xa ^ gsacerdotium recedentes a vulgi consuetudine ,ne sui mores inde depravarentur , tutos divi-na; potestatis praesidio fuiffe, nec regna, quodplerique hominum faciunt , sibi subjicere con-cupisoentes, nec ita derelictos ut propter suampaucitatem insidiis facile paterent, & eadem decausa penitus delerentur . Atque sic suerunt ,quandiu se dignos prostitere , quos Deus cu-stodiret . Quando autem opus fuit ut gens to-ra in peccatum prolapsa calamitatibus ad Deumsuum revocaretur , tunc modo ad brevius ,modo ad longius tempus Dei patrocinio defe-rebatur : donec tandem sub- Romanis rea factamaximi criminis, occiso Jesii , in totum dere-licta est .

zz. Deinde Celsus in primum Moysis li-brum Genesis inscriptum incursionem faciens :

Illi, inquit , aggressi suam usque a primis impo-storibus & erroribus repetere originem, obscuras ,ambiguas, tenebris obvolutas voces in testimoniumadducunt easqus imperitis & rudibus interpretan-tur ; quamvis de hujusmodi re multis ante facu-lis nulla fuerit controversia . Hic mihi obscureomnino suam aperuisie mentem videtur . Opi-nor , data opera latebras quadivit , quia vide-rit quam validis argumentis Judseorum ab il-lis primis parentibus origo fulciatur . Nec ta-men ignarus videri voluit eorum qu® de Ju-daeis eorum que origine dicuntur , quaeque sci-tu digna sunt . b Et sane manifestum est Ju- ^dseos ortos elfe a tribus illis patribus , Abra-ham , Ilaac & Jacob quorum c nomina , si ccum Dei nomine conjuhguntur , tantam vimhabent, ut non solum Judaica gens in suis adDeum precibus & in excantandis dajmoniisusurpet istud ; Deus Abraham , & Deus isaac ,

& Deus Jacob , sed etiam quotquot sere in-cantationibus & magicis artibus operantur . S$-px enim in libris magicis invenitur ha?c Deiappellatio & Dei nominis usurpatio , ut qua:arctam habeat cum illis hominibus necessitu-dinem contra daemones . Arbitror igitur h$c,qua? Judast & Christiani adhibent ad proban-dum Abraham , Isaac , & Jacob Judaica? gen-tis patres fuiffe viros sanctitate insignes, Celso

non

das habeant quas putent Dei nomine continere . Sed hoc Deivocabulum a nullo sciri hominum potest. Sed quid veritas ha-beat, percipe . liujusne Dei nomen sciri potefi , qui nutu tan-tum regit, & continet euntia , emus arbitrio deserviunt , cu-jus nec teßimari potest mundus , nec sitibus claudi ? Sed cumMagi vellent virtutis ejus , ut putabant , feste comprehenderosingulas appellationes, quas per naturam potestates abufivo mo-do designarunt . & quaft plurimorum numinum nobilitate Deumappellare cenati sunt , quasi ab eff.Bu cujitsqtte rei duBis vo-cabults, Jtcut Orpheus fecit, & Moyses Dei summus Antistes,

& EJatas , & oif fimiles. Etrusci confirmant Nympham, qu.edum non nupta fuerit , predicasse , maximi Dei nomen exau-dire hominem per natur# fragilitatem pollutionemque fas nonejfe ; quod ut documentis assereret , r„ conspeBu exterorum aiaurem tauri Dei nomen nominasse , q Vem mp co ut dementi*correptum, & nimio turbine coaliunt exanimasse. Sunt qui > sflicet secreto Jcire dicunt, falsum sciunt i quoniam res ineffabi-lis comprehendi non potest. Spencer.

c Nomina. ) Vide Annotationes ad lib, i.nuni, t*.