MaiorumoriginemcognosceredifHcilli*rnuin.

%g% O R I G

quibus dici potest ea prius non fuisse . Atqueetiam vetustissimae historiae , quamquam innu-mera narrant delinquentium scelera , filent deillis , qui se infandis voluptatibus ministrospraebent.

64. Quae aliaque similia .cum ita sint , non-ne perridiculus est Celsus , cum negat paucio-ra unquam aut plura este mala? Etsi enim unafit .& eadem hujus universi natura , non con-tinuo eadem semper est malorum generatio .‘Nam ut sit una cuiusque hominis natura, nontamen eadem semper se ratione habent mens,ratio, actiones . Modo namque nondum ratio-nis usum assecutus est, modo cum ratione ma-litia conjungitur, hsecque malitia modo majorest, modo minor: aliquando virtuti studet, in,eaque magis vel minus proficit ; aliquando adsummam pervenit, sed contemplationibus mo-do pluribus , modo paucioribus . Jd similiter& multo magis dicendum est de hujus univer-si natura , in quo , quamyis una ejus & ea-dem uniyersim natura sit , non eadem tamen& similia semper accidunt . Neque enim sem-per fertilitas est , aut sterilitas , aut pluvia? ,aut siccitas . Sic neque bonarum animarum fern *per bonus proventus est , neque malus: & vi-tiorum interdum plus est , interdum minus,Atque hoc sciant oportet qui omnia diligen-ter perscrutari volunt , mala non eadem essesemper , sive providentia terram quo statu estconservet , sive illam diluviis aut conflagratio-ne expurget . Fortasse etiam non terram so-lum , sed etiam totum hunc mundum expurgat,cum invalescente malitia hoc remedio indiget.Postea Celsus : Qu& malorum origo sit ,inquit , non facile est homini Thilosophi& ignarocognoscere , Sed vulgo satis fuerit dicere , malanon esse a Deo, sed in materia barere, gr inna-turis mortalibus versari , %At naturarum morta-lium conversionem sui similem esse ab initio ad fi-nem i & ex constituto conversionum ordine ne-cessarium esse, ut praeterita , praesentia & futurasemper eadem smt f Cum hic ait Celsus malo-rum originem non facile cognosci ab hominenon philosopho, innuit Philosophum facile il-lius originis notitiam consequi posse ; philoso-phia; autem imperitum non facile quidem posise malorum originem investigare , sed possetamen , licet magno labore . Ad quod ut re-spondeam , aio ne philosopho quidem facileesse malorum originem cognoscere , Fortasseetiam nullo modo potest , nisi Deo aspirantediscat intelligatque & quid mala sint, & quo-modo orta fuerint, & quonam modo tollendasint , Et sane in malis xst Dei ignoratio , &malorum pessimum nescire quis sit Dei colen-di modus, quae pietatis erga illum ratio . At-qui tamen Celsos non diffitebitur haec ignotaPhilosophis suisse ; id enim planum facit velphilosophicarum sectarum diversitas . Jam ve-ro ex nobis, qui nesoit malum esse putare pie-tatem in plerarumque societatum legibus illae-sam ieryari , is non potest malorum originemhabere perspectam : nec illam assequi potest,quisquis ignoraverit qu$ ad diabolum & an-gelos ejus pertinent , & 'quis esset ille ante-quam diabolus fieret ; quomodo factus soerit

A initus & Melitus .) Jam quis non aversetur Zenonis sen?tentiam , 'mundo per conflagrationem renovato , eosdcn) rursushomines ad eamdern vitam eademqzie fapinora resurgere , ut A-

.,E- N I ,5

diabolus j qua; causa fuerit cur qui Angeli ejusVocantur , cum illo a Deo defecerint . Opor-tet praeterea ,ad illam cognoscendam , ut scia-tur djemones, ut daemones sunt, non esse Deiopus , sed tantum quatenus res sunt rationiscompotes ; & unde tales evaserint, ut eos vo-luntas daemones constitueret. Si qua ergo qua;-ftio inter homines opus habeat longa inquisi-tione, .& scrutatu nobis sit difficilis, certe haecest , qua? ad malorum originem spectat

66. Deinde Celsos , quasi quid .arcanum deilla malorum origine dicere haberet , quod ta-cet ut nihil proferat nisi vulgi captui attempe-ratum,: Fulgo fatis est dicere, inquit, mala noneste a Deo , sed in materia barere & inter mor-talia versari . Hoc verum quidem est , malanon esse a Deo. Jcremias enim noster declaratgx .ore Domini non egressura nec mala nec bo-num . Sed materiam naturarum mortalium pro-priam esse malorum causam , id vero negamus.

Nam sua cuique voluntas causa ipsi est malitis,qua? malum est , ut & maia sont actiones adquas compellit : neque -quidquam■ aliud, si ac-curate loqui volumus , malum existimandumest . Nec sum tamen nescius hanc qusstionemnon nisi magna diligentia exquisitifque argumen-tis esse pertractandam; qu® argumenta is solusreperire potest, cujus Dei gratia mentem illu-strat , quemque Deus dignum judicat hujus que-stionis cognitione,

67. At nescio cur Celso contra nos scribentivisom soerit expedire , si dogma arriperet ,quod opus habet multa probatione saltem veri-simili , ut , quoad ejus fieri potest , confirme-tur , 'Ssaturarum mortalium conversionem fui si-milem este ab initio ad finem , & ex constitutoconversionum ordine necessarium este , ut prateri-ta , praesentia & sutura semper eadem fint . Quodsi ita habet , actum est de libero nossro arbi-trio . Nam si ex constituto conversionum ordi-ne necesse est eadem semper suisse, esse, fore inrebus mortalibus, evidens est necesse fore, utsemper Socrates philosophis det operam ; utaccusetur quod alienos deos inducat corrumpat-que juventutem > ut * Anytus & Melitus con- Atra eum femper testimonium ferant , & Areo-pagita; Judices ad sorbendam cicutam condem-nent . Sic etiam ,ex constitutis conversionibusnecesse erit , ut semper Phalaris tyrannidemexerceat ; ut in ejus tauro semper damnati ho-mines mugiant; ut Alexander Pheraeus ejus sem-per crudelitatem smuletur: quibuscum , si con-cedantur , nescio quomodo consistere possit li-berum nostrum arbitrium , & laudari aut vitu-perari merito possimus . Eursus si , ut Celsusponit , fui semper & ab initio ad finem similis

sit naturarum mortalium conversio ; ergo necesife est ut ex constitutis conversionibus Moyses,cum populo Judaico semper ex dEgypto exeat;ut Jesus iterum huc veniat eadem facturus, qua?jam non ferne) , fed infinite post singulas quasique conversiones fecit; ut fidem Christiani sintin singulis conversionibus ; ut Celsos eum demlibrum, quem jam scripsit infinitis vicibus-, ite-rum scribat.

<58. Ac Celsus quidem dicit sola mortaliaex constitutis conversionibus necessario eadem

suis-

npum & Melitum /id Socratis accusationem . BußrTdera adhospites enecandosHerculem ad repetendos certaminum labo->res? Tatian, Orat, contra Gnecos^ pag. 143. Spencer.