fernen riacie mundiconversio
rnbiis.
Contra Ce
suisse , esse , & sutura esle : a sed Stoicorumplerique non naturarum mortalium solum ta-lem volunt esse conversionem , sed etiam im-mortalium , & suorum deorum. Nam post hu-jus universi conflagrationem , quas j$m infini-ties accidit & infinities accidet, eodem ordinea principio ad finem omnia suerunt suturaqueStoicorum sunt. Quamquam Stoici hujus opinionis absor-ditates aliquo modo emollire conantur. Quip-pe aiunt nescio quomodo redituros omnes sta-tis conversionibus, qui similes omnino sint ho-minibus priorum conversionum : ita ut nonSocrates rursus futurus sit , sed quispiam So-crati per omnia similis , iique ducturus uxo-rem sit Xantippa plane similem , & accusan-dus sit ab hominibus qui Anytum & Melitumomni ex parte reserant . Non intelligo tamenquomodo, cum idem semper maneat mundus,nec alter alteri sit omnino similis , qua inmundo sunt reditura sint, non eadem, scd om-nino similia . Sed & qua? dixit hic Celsus, &qua? Stoici docent , commodior erit alias di-scutiendi occasio : quando de iis pluribus disserere nec prascntis temporis est , nec insti-tuti .
69. Post hac Celsus: 'N 0B homini data suntqu£ ■videntur. Omnia nascuntur , & pereunt hu-jus universitatis causa , & ex aliis in alia mu-tantur eo quo dixi modo . Supervacuum sueritin iis refutandis immorari , cum ea jam antepro viribus refutaverim . Responsum est adistud, neque pauciora neque plura futura esse bo-na malave in rebus mortalibus . Refelli etiamquod dixit, non opus esse Deo , v.t sua opera de-mo emendet . Neque enim Deus, cum corrigitpurgatque mundum diluvio aut conflagrationeid facit more artificis , cujus operi deessetquidpiam aut esset aliquid vitii ; sed tunc ma-litiam coercet ne latius grassetur. Quin & eama Deo arbitror prorsus b aboleri ratis quibusdam temporibus , & ad universitatis commo-dum. An vero , postquam ira exstincta fuit ,ratio sit cur reviviscat, nec-ne , questio dignaest qua data opera alibi disceptetur. Vult igi-tur Deus novis semper correctionibus instau-rare collapsa. Nam etsi, cum mundum conde-ret , nihil fecerit nisi pulcherrimum absolutissimumque , opus habuit tamen adhibere quae-dam remedia iis , quae' malitia laborabant , &toti universitati , quam illa corrumpit . Necunquam neglexit Deus aut neglecturus est fa-cere singulis quibusque temporibus , quod eumin mundo versabili mutabilique facere decet.Er sicut agricola pro diversis anni tempestati-bus diverse agros & ea qua agri serunt exco-lit i ita Deus, qui fecula, ut ita loquar, tan-quam annos regit & moderatur , facit in eo-rum singulis quidquid hujus universitatis bo-num postulat : quod bonum ut solus perfectecognoscit, ita solus perficere potest.
70. Quamdam etiam de malis Celsus ora-tionem habuit his verbis: Etiamsi quid tibi vi-deatur malum , nondum ideo liquet mahm-ne re-vera st . Tstescis enim ■an non tibi , aut alteri ,aut universitati prosit . Hac quidem modestihominis est oratio . Attamen suspicatur mali
h
a JV<f Stoicorum plerique,) Cient. Alfx. in Protrept. pag.44.Sed rxee prßtermittam Stoicos , qui omnem quantumvis vilem&• abjeci am materiam dicunt Deum pervadere. Iden! Strom. 1,pag. 295'. Plutarch. iib. 1. cap. 6 . De Placitis Philosoph. Deinaturam Stoici hoc modo definiunt , spiritum intelligentin
L S U M, LlB. IV. ZQl
naturam non eile omni ex parte molestam:cum fieri postit , ut quod in singulis malumhabetur , id universitati conserat . Quare ne'hinc aliquis occasionem arripiat obnrmandi sese in malo , quasi malitia aut utilis esset aututilis esse posset universitati > dicendum est ,etiamsi Deus, illaeso nostra libertatis arbitrio,utatur improborum malitia ad ordinem uni-versitatis eosque illius utilitati accommodet ,reos nihilominus esse qui malum perpetrant .Quatenus rei sunt , ordinantur quidem ad uni-versitatis utilitatem , sed nemo est qui utilita-tem illam detestari non debeat. Non aliter acsi quis quorumdam criminum reus propter hacdamnaretur in urbe ad opera publica quaedamomnibus utilia , is diceretur quid facere quodtoti urbi utilitatem asserret ; ipsc tamen vide-retur fungi abominando munere , in quo ne-mo vel mediocriter sapiens versari vellet. Hincest quod Paulus Jefii Apostolus nos doceatutiles futuros esse universitati vel nequissimos,quamvis ipsimet sint inter abominandos rele-gandi , sed eos, qui virtuti student, maximaspraebituros universitati utilitates, & idcirco inpraclariflimo loco esse collocandos .• In magnadomo , inquit , non solum sunt vasa aurea & z. Tim. zargentea , sed & lignea & fissilia : & quaedam Zo 'quidem in honorem , quadam autem in contume-liam . Si quis ergo emundaverit se ab istis , eritvas in honorem , san&ificatum , & utile Domino ,ad omne opus bonum paratum . Atque hac ne-cessaria dictu visa sunt, adversus istud: Etiam-si quid tibi videatur mulum- , nondum ideo liquetmalum-ne revera sit . Theseis enim an non tibiaut alii prosit: ut ne quis hinc ansam peccan-di capiat, quasi peccato ipso suturus utilis uni-versitati .
71. Quoniam autem postea Celsus qucedamscripturarum loca, qua minime intellexit, de-ridet , idque oh cas causas , quia ibi Deo tri-buuntur quasi humani aftectus , dum verbisiracundis adversus impios utitur , & peccato-ribus intentat minas, respondendum est, quem-admodum nos, cum pueros parvulos alloqui-mur , nostram dicendi vim non adhibemus ,sed. demittimus nos ad infirmum illorum ca-ptum , dicentes facientesque quod ad illos eru-diendos emendandosque conducere videtur ; itaDei Verbum providisse , ut scriptura audien-tium captui congruerent , & illarum excellen-tia in istorum utilitatem cederet . Atque dehac scripturarum temperatione , in iis ubi deDeo mentio fit , scriptum est in Deuterono-mio : Tuos mores tulit Dominus Deus tuus , ut ,homo solet mores ferre filii fui. Quod igiturscriptura more hominum loquitur , ea re ho-minum utilitati consulit . Neque enim in remvulgi suisset , si qua illi dicenda erant , Deuspro siia majestate dixisset . Sed cui cordi eritscripturarum divinarum intelligenria , js inve-niet ea , qua ibi spiritualia vocantur , conve-nire iis quos spirituales appellant ; & confe-rens sensum eorum , qua infirmioribus dicun-tur , cum eorum sensu qua ad acutiores spe-ctant , compertum habebit fepe eodem in lo-co utrumque intelligentibus exhiberi. •
72.1gi-
prteditum , igne um , formte expertem , & in quam velit spe-cient se mutantem , ac rebus quibusvis asfimilantent . Spes-cer.
b Aboleri , &e. Vide hujus libri num, 10. & lib. S. 0. 7Z-