Galt v

z6o O R I Q

vero si diviti® hoc modo intelligantür , videan non promissioni Dei consequens sit , ut quidives esi: in omni verbo, in omni scientia, inomni lapientia , in omnibus bonis operibus ,multis gentibus ex istis verbi , sapienti® &scienti® divitiis feneret : quemadmodum Pau-lus feneravit gentibus omnibus ad quas perve-Rom. 15.19. nit , ab Jerusalem per circuitum usque ad lllyri-^ cum replens Evangelium Christi . Et quoniam’ ‘ per revelationem nota illi facta siierant divinamysteria, mentem ipsius illuminante Verbi di-vinitate , propterea non accepit mutuum , nec. opus habuit homine qui ipsum religionem do-® eut ' 1 ^' ceret . Ita & cum scriptum effet : Dominaberisnationibus plurimis , & tui nemo dominabitur ,gentiles per verbi potentiam doctrin® JesuChristi subjiciens , illis dominatus est , nequead horam hominibus cessit , utpote illis pr®-stantior. Sic etiam terram implebat.

22. Si nunc explicem oportet quomodo ju-stus hostes interficiat & habeat in omnia po-PJ 100. 8. restarem; dico ipsum cum ait : In matutino in-terficiebam omnes peccatores terra , ut disperderemde civitate Domini omnes operantes inquitatem ,Rem 8 -serram figurate -accipere pro carne, cujus pru-‘ dentia inimica esi Deo-, Dei autem civitatem proanima sua , in qua Dei templum erat , conti-nens rectam de Deo sententiam : quocirca om-nibus eam considerantibus admirationi erat .Ut primum igitur solis justiti® radii ejus ani-mam luce perfuderunt, iis quasi munitus & ro-boratus , interficiebat omnem prudentiam carnispeccatoribus terne designatam , & disperdebat deilla civitate Domini , qu® erat in lua anima ,cogitationes omnes operantes . iniquitatem & sen-ia veritatis adversaria . Sic etiam justi interne-cioni dant quidquid vivum est in vitiis, ut ne-que quid recens & modo ortum reliquum fa-ciant . Hoc sensu intelligimus quod in psalmocxxxvi. dicitur : Filia Babylonis misera : beatusretr i\j Uet ipji retributionem tuam , quam re-tribuisti nobis. Beatus qui tenebit & allidet par-vulos tuos ad petram. Nam parvuli Babylonis,qu® confusionem significat , sunt cogitationesili® a vitiis recens nat® & in anima orientesqu® confusionem afferunt, quas qui tenet, itaut earum capita quasi ad firmitatem & solidi-tatem rationis allidat, ille parvulos Babylonisad petram allidit & idcirco beatus est. Jubeatigitur Deus vitia funditus deleri , nihil praci-pit iis qu® Jesus docuit contrarium. Extermi-^ ^ ^ net Deus in oculis eorum qui in occulto Just®i1 om. ~.ip. p unt , vitia omnia qu® stint illorum hostes .

Sic & ii qui legi & verbo Dei non moremgerunt , sed hostibus similes facti & a vitiisperversi sunt, ea patiantur qu® pati decet eosqui a Dei verbis deficiunt.

23. Ex his perspicuum fit quomodo JesusNazarenus homo , leges non ferat contrariasiis qu® de divitiis & illis qui earum amoreMatth 1 tnm 's ve rsi abripiuntur , dicta sunt , cum ait. f ' 1? ‘ difficile esse diviti intrare in regnum Dei : feedivitis nomine simpliciter accipias illum , quiMatth. 13. dNstiis distractus & quasi spinis impeditus fer-2i. re verbi fructus non potest ; sive qui falsis

Prov.z 2 . 6 . dogmatibus dives est, & de quo in Proverbiisdictum est : Melior pauper justus , quam divesMatth. 10. men d ax . Probabile est h®c loca , Ouicumque/ * T voluerit in vobis , primus esse , sit omnium mini-

Matth. io. ß er . & , Principes gentium dominantur eorum :Uc.zt.zu Qui potestatem habent super eos , benefici vo-

E N I 5

cantur , fuiffe Celso causam ut diceret, domi-nationis amorem a Jesu fuiffe prohibitum . Idtamen pugnare eum isto loco, Dominaberis mul- *tis nationibus , & tui nemo dominabitur , non ^ eut ' 1 'existimandum est, maxime propter ea qu® dehis verbis disseruimus . Postea Celsiis facit desapientia mentionem , ratus Jesu doctrina la-pientem aditu prohiberi ad Patrem . Qu®roego quemnam sapientem ? Nam si sapientemintelligit hujus mundi sapientia , ut vocatur, & i.Cor.3.19.qu® stultitia est apud Deum i hu jusmodi sapien-ti dicemus & nos aditum ad Patrem praelu-di : at si sapienti® nomine Christum accipit ,siquidem Christus Dei virtus est & Dei sapien- i.Cor.1.24.tia ; tali sapienti non solum patere ad Patremaditum dicimus , sed etiam eum, qui donatusa Spiritu sancto est illa gratia qu® verbum sa- ^ ^ g>pienttie appellatur, longe c®teris qui ea carent,antecellere.

24. Human® quoque glori® aucupationemcontendimus interdici nön solum Jesu doctri-na , sed etiam scriptura veteri . Unde unus eProphetis mda sibi imprecans , si peccatorumeffet reus , maximi mali loco ponit hujus vi-ra gloriam : Domine Deus meus , inquit, st feci pj\istud , fi est iniquitas in manibus meis : fi reddidiretribuentibus mihi mala , decidam merito ab ini-micis meis inanis . Persequatur inimicus animammeam & comprehendat & conculcet in terra vi-tam meam , & gloriam meam in loco edito collo-cet. Sed neque istud: Tfie solliciti fitis quid man-ducetis aut quid bibatis . Respicite volatilia cati

aut considerate corvos , quoniam non serunt , neque Luc. 1 2. 24.metunt t & Pater vester edestis pascit illa. Quan- 6to magis vos pluris estis volatilibus i & de vesti-mento quid sollicifli estis ? recogitate lilia agri , necqu® sequuntur , repugnant legis benedictioni-bus , qu® docent suturum esse ut justus come- , . .

dat in saturitate ; neque isti Salomonis effato : p r ov uz{'Justus comedens replet animam suam , anima au - ' '

tern impiorum indigentes. Nam considerare opor-tet cibum anim® effe, quem legalis benedictiosignificat : quo cibo non impletur homo exduplici parte constans, sed anima sola . Verbaautem Evangelii sortaffe arcanius quid conti-nent ; forte etiam simpliciter accipienda sunt,

Ut doceant animam de cibo & indumentis nondebere perturbari ; sed pro certo habere Deumhis rebus provisurum , dummodo simplicitatistudentes non qu®ramus nisi necessaria,

25. Praterea Celsus ex Evangelio profertistud, ei qui semel percussit , percutiendum rursuspr obere se oportere , at non affert ex lege qu®verbis Evangelicis contraria videntur. Respon-demus scire nos dictum efle antiquis , oculum Exod. zupro oculo & dentem pro dente legiste etiam : Ego 2 ^‘autem dico vobis , percutienti te in maxillam ,

prabe & alteram . Quoniam vero Celsus h®c,ut opinor , accepit ab iis , qui alium Evange-lii, alium legis Deum effe docent, illi respon-dendum est veteribus scripturis non ignotumeffe istud : Percutienti te in maxillam dextram ,prabe & alteram . Sic enim in Jeremi® lamen-tationibus : Bonum est viro , cum portaverit jit- Tgum ab adolescentia sua . Sedebit solitarius & ta- ^ ”cebit, quia levavit super se . Dabit percutienti semaxillam & saturabitur opprobriis. Non igiturEvangelii Deus cum Deo legis pugnat , nequidem de maxili® percussione. Neque alteru-ter mentitur Moyses aut Jesus , neque patermittens Jesum oblitus suerat qu® Moysi man-das-