L S U M, LlB. VII. 361

-& eos qui adorant eum , in spiritu & veritate 0-portet adorare.

2,8. Post illa quo de Deo disputavit, ubi noscalumniatur 5 interrogat quonam abituri fimus ,quam spem habeamus ? Et quasi responsum dede-rimus, sic nos loquentes inducit: In terram a-liam ista meliorem . Ad quo ait : Fecerunt vete-res , divini illi viri , de beata vita animabus bea-tis destinata 'mentionem. Hanc vitam alii vocantbeatorum insulas , alii campum Elysium inde di-Bum , quod illic degentes ab hujus vita malis so-luti sint . Sic & b Homerus. b

Contra Ce

daffet : sed neque poenitentia ductus propriasleges damnavit, neque Nuncium contraria prae-cepturum mittit.

2 6. Jam si paucis dicendum est de differen-tia legum quas Judoi a Moyse datas prius se-cuti sent , & earum quas nunc Christiani aJelu edocti sequi volunt ; dicemus neque gen-tibus ad fidem vocatis & Romanorum ditionisubjectis accommodatam fuisse Moseicam legemobvio sense intellectam ; neque fieri potuisse ,Ut veteres Judsei integram seo reipublico con-stitutionem servarent, posito eos legibus E-vangelieis obsecuturos esse. Neque enim Chri-stiani potuissent, ut lex Mosaica prsecipit, ho-stes interficere legilque violatores igne com-burere aut lapidibus obruere , prout alterutrosupplicio digni judicati suissent ; si quidem necJudois vel volentibus hoc , ut lex constituit ,exsequi nunc liceat . Rursus si veteribus Ju-dois qui privatas leges habebant privatasqueincolebant regiones, in hostes faciendi impres-sa sionem, a bellum gerendi pro patria, aut quolibet modo adulteros , homicidas aut quid a-liud simile perpetrantes supplicio afficiendi li-bertas ablata suisset; nihil reliquum erat quamiubito omnes & penitus deleri; quandoquidembostes irruissent in eos tanquam in gentem ,quam proprise leges enervaffent & hostes pro-pulsere cohibuissent . Atque etiam illa provi-dentia quae olim legem, nunc Evangelium de-dit , cum Judaeorum rempublicam diutius per-stare nollet , & civitatem & templum & cul-tum in illo per victimas aliolque ritus pro-seriptos Deo exhibitum destruxit . Et quem-admodum illis rebus , quas diutius perseverarenolebat, finem dedit, sic religionem Christia-nam in dies amplificavit , ita ut nunc libere-prodicetur : quanquam sexcentas res objectoimpedierint quominus Christi doctrina in or-bem disseminaretur . Sed quia Deus volebatgentibus etiam prodeste Jese Christi doctri-nam , omnia Hominum contra Christianos con-silia irrita facta sunt : & quo magis reges ,prosides gentium, populi undecumque illos in-fectabantur , eo magis crevit eorum numerus,& eo magis invaluerunt.

ztj. Postea Celsus , postquam multis , quoitostra non sent , quasi nostra essent, retulit deDeo, quem a nobis natura corpus & corpus hu-mana forma credi contendit , refutare conaturquo numquam nobis in mentem venerunt. Un-de & ea & eorum refutationem afferre superva-cuum suerit. Nam si quo nobis de Deo tribuit,doceremus, & ille impugnaret, necesse foret utillius verba recitaremus , nostra stabiliremus,& objecta ab illo dilueremus . At si quo obji-cit, ea ut a nullo accepit, aut dato eum acce^pisse , accepit 4 ab indoctis , simplicibus , men-tem scripturarum nequaquam intelligentibus ,non oportet nos de rebus non necessariis essesollicitos . Deum enim esse corporis expertempalam testificantur scripturo . Propterea DeumJoa> 7.1.18. nemo vidit unquam , & primogenitus omnis creatu-Co/o ss ! • 15 ra dicitur imago esse Dei invisibilis , ac si dicere-tur , incorporei . Sed jam superius nonnulla deDeo disseruimus, ubi videlicet expendimus quoJ°«n. 4,24- sense a nobis accipiatur istud : Spiritus est Deus ,Tom. I.

Sed te ad Elysium campum & fines term ■ oJyjsM.4.

Immortales mittent — y, j6$,

Vbi facillima vivendi ratio .

c Flato quoque animam effe immortalem arbitra-tus , locum quo illa mittitur , terram aperte nomi-nat. Ingens est spatium , inquit, nos vero in exi-gua ejus parte i a "Phaside scilicet ad columnas Her-culis , tanquam. formica aut rana circa paludem ,circa mare habitamus . ^Alii autem magno numeroalia multa, hujusmodi loca incolunt. TSfam circaterram multa sunt cavitates diversa forma diver-saque magnitudinis , quo confluunt aqua , nubila<& aer . Sed terra illa pura in puro ccelo positaest . Putat igitur Celsus nos , quo de alia me-liore terra istique longe antecellente dicimus ,a quibusdam veteribus quos divinos existimat,-ea mutuatos fuisse, & praesertim a Platone quiin Phodone de terra pura in puro colo sita phi-losophatus est. Scilicet non advertit apud Moy-sen Crocis etiam literis antiquiorem , Deumobservantibus legem polliceri terram sanctam,bonam , spatiosam , laBe & meile fluentem. Quo Exo ^^ x.quidem bona terra non est, ut opinantur non-nulli, hujus orbis Judoa, cum & ipsa pars il-lius terro fit, quo initio malcdiBa seit in ope-ribus prsevaricationis Adam . Nam ad univer-sam terram pertinuit istud : MalediBa terra inoperibus tuis , in molestiis comedes eam cunBis die- Geu -h -7-bus vita tua . Hanc in molestiis id est in labo-ribus comedit omnis homo qui mortuus est d ^in Adam , & comedit quidem omnibus diebusvito seo . Et quia maledicta hoc omnis terraest, spinas & tribulos germinabit omnibus die-bus vito ejus, qui in Adarn e Paradiso ejectusest > in sedore etiam vultus sei panem come-dit omnis homo , donec in terram revertaturunde semtus est . Multis in universa quo adhunc locum pertinent, opus esset disserere, utilla verba quam maxime explicarentur ;■ sed inprosentia hoc pauca fatis habuimus , ut om-nem ei dubitationem tolleremus, qui putat adJudoam pertinere quo dicta sent de terra bo-na , quam Deus justis pollicetur.

2,9. Jam vero fi terra hoc omnis maledictaest in operibus Adam eorumque qui in illomortui sent , perspicuum est omnes ejus par-tes , quarum Judoa est , maledictionis esse par-ticipes; proinde non convenire Judoo posse ihlud : in terram bonam , & spatiosam , in terram ^ xoc ^ In-fluentem laBe & meile : quanquam & Judoa &

Jerusalem figura & umbra dicantur esse terroillius bono & spatiolo in puro colo posito ,in qua Jerusalem colestis est. De ista Aposto-

Z z lus.,

a Bilium gerendi.) Vide lib. 8. mim. 7Z. & 74. c Plato,.) Piato, in Phasd. pag. 109.

l> Homerus.) Homerus Odyss. lib. 4. vers. z6;. d Z« ddartt.) Vide Annotationes ad lib. 4 .'num. 42-