Contra C e l s u m, Lib. VII. 363

stietur atque circumvolvetur, corrumpi & mo-ri non poterit. Atque hsec ausus sum dilputa-re , propter eum qui resurrectionem propte-rea cavillatus est & irrisit , quia , quid hocnomine significetur, non intellexerat.

33. Existimans autem resurrectionis myste-rium ca causa a nobis doceri, ut cognoscamus& videamus Deum, sibi sumit qusevult. Ejusverba sunt : Tostquam undecumque refutati sunt& convicii, rursus, quafi nihil audiissent, ad ean-dem redeunt quaflionem, Quomodo igitur cognosce-mus & videbimus Deum ? Quomodo ad eum ibi-mus ? Sciat ergo quicumque voluerit , etiamsicorpore opus habeamus cum ad alios usus, tumut in loco corporeo simus; etiamsi corpore qui-dem opus sit tali , qualis est corpore loci na-tura , & propterea super tabernaculum iis in-duamur quae modo diximus ; nos tamen nonegere corpore ad cognoscendum Deum . Id e-nim quod videt Deum , non est oculus cor-poris, sed mens, quae ad imaginem conditorisfacta est , & a Dei providentia Dei cogno-scendi facultatem accepit . Id quod Deum vi-det, est cor purum, unde non amplius exeunt

Matth. 15 co git a twnes mala , non homicidia , non adulteria ,19.&6.2? non fornicationes , non furta , non falsa testimo-nia , non blafphemia , non oculus nequam , nonaliud quidquam vitiosum . Propterea dicitur:Matth 5 8 Beati mundi corde, quoniam ipß Deum videbunt .

Quoniam vero ut cor omnino mundum ha-beamus , non sufficit propositum nostrum, sedopus est ut sic a Deo creetur 5 ideo qui pre-Ps. 50.11. catur sicut oportet, hac prece utitur, Cor mun-dum crea in me , Deus.

34. Sed neque , quasi Deus in loco eilet ,interrogabimus quomodo ituri fimus ad illum .Deus enim omni loco melior omnia compre-hendit, nec ulla re comprehenditur. Non igi-tur corpore ad Deum accedere jubet istud

IW.T5.4. prseceptum , Tost Dominum Deum tuum ambu-labis. Neque propheta corpore adhaerebat Deo,PJ.62. 9. cum orans diceret, Mdbisfit anima mea poft te .

Nos igitur calumniatur Celsus, cum ait fpera-rare nos futurum , ut oculis corporis Deum intuea-mur , auribus vocem ejus audiamus , & manibuscorporis eum contrememus . Scimus in divinisscripturis mentionem fieri de oculis , de auri-bus , de manibus quse cum istis corporis par-tibus nonnisi nomen commune habent , imo,quod mirabilius est, de sensu diviniore Ltalioprorsus ab illo qui loquendi consuetudine rece-Ps. 118.18. ptus est. Nam cum propheta dicit : Revela 0-culos meos & considerabo mirabilia de lege tua,-’ lz ‘ aut- - Trxceptum Domini lucidum , illuminans ocu-los', aut: illumina oculos meos, ne unquam obdor-miam in morte ; nemo ita stupidus est , ut le-gis divinas mirabilia corporis oculis considera-ri , praecepto Domini corporis oculos illumi-nari , aut lomno letifero corporis oculos con-sopiri existimet . Item cum dicit Salvator no-Iv'i att j 2 1, ster: Oui habet aures audiendi, audiat , vel ho-'mo e vulgo hoc ad aures diviniores referen-dum este intelligit . Et cum dicitur factus elfesermo Domini in manu Jeremia; Prophet« autNum.16.40 alterius cujuslibet : aut , Lex in manu Moysis,Pj. 7< 5 . 3. aut", Deum exquifivi manibus meis , & non fumdeceptus : nemo tam bardus quin cogitet ma-nus esse qua» figurate sic appellentur : de qui-1,1. bus Joannes ait : Manus nostra contrcdiaveruntde Verbo vita . Jam si velis senium divinioremac minime corporeum tibi e sacris literis exhi-Tom. I.

heri, audi Salomonem in Proverbiis dicentem: p f0v 1 ^Sensum divinum invenies.

35. Cum igitur Deum höc modo quaera-mus , non opus est abire quo nos mittit Cel-sus, scilicet ad Trophonii, & Amphiarai , &

Mopsi «des , ubi ait deos humana forma conspi-ci , non fallaces , sed manis esos. Nam Icimus dr-inones illos esse adipe , sanguine & nidore vi-ctimarum saturatos , eolque sic in carceribusretineri quos sibi sita cupiditate construxerunt.

Hos carceres Grsed templa deorum esse pu- *taut, sed nobis fraudulentorum daemonum ha-bitacula esse perspectum est . Subdit improbeCelsus deos illos , quos esse ait humana for-ma , videri non semel & quafi pratervolitantes ,quemadmodum ille qui hos decepit, sed femper cumvolentibus versari . Ex his videtur in hac fuisise opinione , Jesum , cum post suam e mor-tuis resurrectionem discipulis conspicuum sepraebuit , fuisse spectrum quod veluti praeter-volitans eorum oculi aspexerint . Quos autemhumana forma deos vocat , illos putat versarifemper cum volentibus . Quomodo spectrum,ut ille appellat , ad sallendos spectatores prae-tervolitans potest, postquam visum est , tantaefficere , hujusmodi hominum animas conver-tere , eos adducere ut credant omnia sibi fa-cienda esse quse Deo placeant , ut qui ratio-nem reddituri sunt ? Quomodo ejicit daemoniaaliaque haud contemnenda miracula facit illudquod vocat spectrum, quod non unum sorti-tum est locum, ut dii humana forma de qui-bus ille loquitur, sed terram pervadit univer-sam , congregans atque trahens divinitate suaquoscumque ad bene vivendum se inclinantesinvenit ?

36. Post illa quae pro viribus refutavimus,sic rursum ait Celsus: Sed rursus rogabunt, quo-modo Deum , fi sensu cognoscere non possunt , fintcognituri , & quid fine sensu cognosci poffit . Adquae respondet : Non bornmis bac , non anima ,sed carnis vox est. Mudiant tamen, siquidem au-dire quid potest timidum illud & corpori addictumgenus: tum dumtaxat videbitis Deum , cum sensucompresso mente sursum adfpicietis, & averso car-nis oculo oculum anima excitabitis. Et fi hujus viaducem vobis quaritis , vobis fugiendi sunt imposto-res & prafligiatores, qui simulacra commendant ,

Mlioquin modis omnibus perridiculi fueritis , qui ca-teros deos eofquc manifeste visos ut idola exsecra-mini i istum vero, simulacrum ipsis simulacris mise-rius , imo jam non simulacrum , sed revera mor-tuum colitis, ipfique similem quantis patrem . Acprimum dicendum est ad illius Prosopopoeiam,qua nos carnis resurrectionem defendentes in-ducit , recte schema illud adhiberi , cum &consilium inductae personae moresque servan-tur > mendose autem , cum person« loquentiadseribuntur verba quae minime illi conveniunt.

Itaque ex «quo reprehendendi essent tum illi,qui in prosopopoeia barbaris , imperitis , ver-nis , aut iis qui nec unquam philosophos ser-mones audierunt , nec iis bene uti norunt,philosophiam affingerent , quam comparavitquidem personarum fictor , sed ficta» psrson«notam esse abhorret a fide ; tum qui sapienti-bus & divinarum rerum callentibus adseribe-rent vulgarium affectuum sermones quibus im-periti utuntur , & quos ignorantia suggerit .

Unde Homero inter alia laudi datur , quod‘Heroum personas servaverit quales ah initio

Z 2 2 sup-